Bu Reklamı Kapat
Sorulara Dön
4

IQ neye bağlıdır yani beyinde bir insanın IQ dünü belirleyen faktör nedir ?

263 görüntülenme
  • Soruyu Takip Et
  • Raporla
2 Cevap
Cevap
Rauf Ercan
Rauf Ercan Yüksek Lisans Öğrencisi & Okur bir birey.

Zekânın etkisi üzerinde sadece genetik faktörler etkili değildir. Genetik faktörlerle beraber çevresel faktörlerinde yeri vardır. Çünkü zekanın üzerinde genetiksel faktörlerle birlikte, hem de çevresel faktörlerin zekânın gelişiminde ilişkilidir.

Yapılan bir araştırmaya göre zekânın genetik etkisi % 75 iken çevrenin etkisi ise % 25 olarak açıklanırken başka bir araştırma da bunun yaşa göre değiştiğini vurguluyor. Yani küçük yaşlarda genetik etki % 20’lerde gençlerde % 40 olurken orta yaşlarda ise % 60 olarak değişiyor[1]. Ayrıca, 1988 yılında Galler’de yapılan bir çalışmada, 60 kişilik, yaşları 12-13 arasında değişen çocukların zekâları ölçülmüş ve daha iyi beslenme kaynağı ile IQ arasında direk bağlandı gözlenmiştir[2].

Bu Reklamı Kapat

186 görüntülenme

Kaynaklar

  1. S. Tarlacı. Zekânın Kaynağı Genetik Mi?. (18 Temmuz 2019). Alındığı Tarih: 18 Şubat 2022. Alındığı Yer: npistanbul.com | Arşiv Bağlantısı
  2. Bilgiustam. Iq Nelere Bağlıdır: Genler Mi Çevre Mi? » Bilgiustam. (5 Aralık 2012). Alındığı Tarih: 18 Şubat 2022. Alındığı Yer: Bilgiustam | Arşiv Bağlantısı
4
  • Raporla
Cevap
Anıl Aybars Bağ
Anıl Aybars Bağ Diş Hekimiyim/bilimin ışığında düşünen, sorgulayan bir canlıyım

Bu konuyu, insanın doğduktan sonra ki yaşantısının gelişimsel ve çevresel etkileri ,biyomekanik ve kalıtımsal açıdan ele alalım.Çok ayrıntıya boğmadan kabaca bir çerçeve çizmeye çalışacağım.

Biyomekanik açıdan insan gelişmiş bir sinir ağına sahip kompleks bir tür. Her türlü hareketimizi, kaslarımızı harekete geçirecek istemli ve istemsiz komuta ve geri dönüş ağının kontrolünde yaparız.

Bu Reklamı Kapat

Sinirsel iletimi yapan hücrelere nöron diyoruz bunlar normal bir vücut hücresine göre daha çeşitlenmiş ve biraz daha özelleşmiş yapıya sahip. Nöronlar,motor duyu ve ara nöronlar olarak sınflandırıyoruz.Mesala eline bir iğne battığında bu dış etmene karşı ilk başta beyne giden bir sinir hareketi duyu nöronu ile gider ara nöronda çapraz yapıp beynin simetrik merkezine gönderilir.Sonra cevap motor nöronla ilgili kas bölgesine iletilir.Bu olay zincirinde beyinde gelen bilginin değerlendirme ve karar verme bölgeleri farklı yerlerdedir.Bu dönüşümlü transfer zincirinde iletiyi sağlayan nöronların fiziki yapılarını değiştirecek kalıtımsal ve gelişimsel farklılıklar ve bunun sağladığı avantajlar,aynı şekilde değerlendiren bölgelerin, gelişimsel ve kalıtımsal olarak normalin varyantı diyebileceğimiz farklılıkları sonuca bağlı değerlendirilen bu kavramı etkileme bağlamında en önemli unsurlardan biridir.Aynı türün bireyleri arasında test yapıldığını düşünürsek buradaki farklılaşmanın çok az olması kaçınılamaz ama insan gibi gelişmiş bir memeli hayvan türüne etkiyen ufak bir değişim türsel bazda çok anlamsız ama kendi algı sistemimizde anlamlı bir değişim yapabilir.Benim şahsi kanaatim,insan gibi sayısı çok ve türün bireyleri arasında iletişimin aktif olduğu bir gen havuzuna sahip popülasyonun, evrime göre fenotipine avantaj sağlayabilecek kazanımları elde edebilmesi, onu baskın tür yapan bölgesini,doğrudan etkileyen kısımlarında olacak olan ufak değişimler sağlayabilir.

Bu detayları vermemin( ki bir sürü şey anlatmak istedim ama çok uzun bir konu), sebebi IQ yu belirleyen bu iletim, biyomekanik bir işleyiş ile olmasıdır.Yani bu hücrelerin sağlıklı olması ve kalıtımsal özellikleri en temel faktör.Bu iletimde kimyasal olarak devreye giren olay da iki nöron arası bilgi transferinde bazı orgonik ve inorganik elemanların olması.Bunların yetersizliği ve üretim bölgelerindeki gelişimsel ve kalıtımsal faktörlerde düşünülmeli.Kısaca burada; sinirsel iletimin hızı,değerlendirme süresi,kararın verilmesi bu yapıların her şeyi ile ilintilidir .Evrim,canlı için konuşacağımız her konuda olduğu gibi bunda da olayın direk içinde.

Bu Reklamı Kapat

Çevresel ve gelişimsel olarak ta ;beslenme,kalıtımsal ve gelişimsel anomaliler,belli hastalıklar gibi majör değişiklik unsurları, IQ gibi sonuçsal bazlı bireysel değerlendirmeler de baskın faktör olabilir.Ama bu etki kontrol edilebilir bir etki ve çoğu faktörle ilgili deneyler mevcut.

Bu noktada bireyin hayat örgüsü beynin çeşitli bölgelerinde çeşitli etkiler yapacaktır.Bu etkilere bağlı kalıtımsal değişimlerde sürekli aktarım içindedir.Ama gelişmiş bir yapıyı değiştirmek her zaman daha zordur.Örneğin;virüs hemen etkisini değiştirebilir çok basit bir hayat formu ama memeliler daha kompleks canlılar.

Diğer bütün etkiler; maddi rahatlık,güvenli ortam,beslenme kalitesi ve türevi, kaliteli eğitim vs.,özellikle bebek ve çocuk yaşlarda canlının biyolojik olarak büyüdüğü dönemlerde ,sonuçsal bazlı değerlendirilen bu test ölçü biriminin tespiti için belirleyicidir. Kullanılan organ gelişir kullanılmayan körelir mantığı da ,bunu geliştirmek için bireyin kendi adına yapabileceği en önemli etmen tabiki.

112 görüntülenme

Kaynaklar

  1. Nature. (2019). Abstracts From The 51St European Society Of Human Genetics Conference: Electronic Posters. European Journal of Human Genetics, sf: 870-1041. doi: 10.1038/s41431-019-0408-3. | Arşiv Bağlantısı
0
  • Raporla
Daha Fazla Cevap Göster
Cevap Ver
İlginizi Çekebilecek Sorular
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nda reklamları 2 şekilde kapatabilirsiniz:

  1. Ücretsiz üye girişi yapmak: Sitedeki reklamların %50 kadarını kapatmak için ücretsiz bir Evrim Ağacı üyeliği açmanız ve sitemizi/uygulamamızı kullanmanız yeterli!

  2. Maddi destekçilerimiz arasına katılmak: Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Alıntı Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Bu Eseri Neden Tavsiye Ediyorsun?
Aşağıdaki kutuya, isimli neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin faydalı bulunması halinde Evrim Ağacı kullanıcılarından daha fazla UP kazanman mümkün olacak. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Tavsiye Et