Sorulara Dön
0
Sosyal Bilimler

Internet üzerinde herhangi bir konuda, istenilen görüşten insanlara ulaşılabilirken filtre balonlarının (filter bubble) varlığından söz edilebilir mi?

Sonuçta tamamen kapalı sistem içerisinde kalmış bir grup insan değiliz. Sınırsız düşünce yapısına ve bilgiye birkaç tıklama ile ulaşabiliyoruz. Fikirlerin sabit kalmasına gerçekten bu "bubble" mı neden oluyor yoksa bireyin kendisi mi değişimden kaçınıyor?

1
Teşekkür
Hatırla
Takip
Paylaş
Reklamı Kapat
1 Cevap

Filtre balonları ciddi bir paradoksal durum yaratıyor. Bir birey, A ve B ögeleriyle ilgilendiği için söz konusu filtre balonları bireyin önüne sürekli olarak A ve B ile ilgili unsurlar çıkartıyor. Bu bağlamda, birey aslında mutlu oluyor. Çünkü ilgilendiği şeyleri, dünyanın merkeziymiş gibi görüyor. C ve D ögeleri ise bu bireye gösterilmediği için, birey bu ögelere hiç maruz kalamıyor. Doğal olarak da bu ögelerle ilgili düşünce geliştiremiyor. A ve B ye giderek daha çok bağlanıyor. Bunun sonucu olarak filtre balonları da gitgide daha sert biçimde çalışarak her yeri A ve B'den ibaretmiş gibi gösteriyor. Yani sürekli olarak birbirini besleyen bir durum söz konusu ve bu durum aynı zamanda düşünce bazlı kemikleşmeye sebebiyet veriyor.

Oysa ki bir şeyi kabul etmenin ilk unsuru o şeye maruz kalmaktır. Önce onu algılamak, daha sonra detaylandırmak ve daha sonra özüne inmek. Filtre balonlarıyla bu durum neredeyse sıfıra iniyor. Pek çok birey, gerçek hayatta da çoğu zaman kendi yaşam biçimine ve görüşlerine uygun insanlarla temas halindedir. Öteki olarak adlandırdığı kişilerle teması pek kısıtlıdır. Bilhassa üniversite okumamış kişilere bu oran çok yükselir. Üniversite hayatı, kozmopolit bir ortam sağlayarak bireylerin ufkunu ve görüşünü genişletir.

Filtre balonlarının kullanım sebebi, bireylere hoşlandıkları şeyleri göstererek daha mutlu olmalarını sağlamak ve onları daha çok internet başında tutmaktır. Hoşlanmadığı şeyleri bir bireye göstermek, sevmediği bir filmi zorla izletmeye benzer. Bu da kullanım oranlarını düşürebileceği için filtre balonlarını uygulayan platformların işine gelen bir durum değildir. Her ne kadar açık bir dünyada yaşıyor olsak da, bu açık dünya yalnızca en azından dünyanın açık olduğunun farkında olabilecek donanıma sahip olan kişiler için açıktır. Aksi halde birey kendi konfor alanı içerisinde sürekli aynı şeyleri besleyerek, aynı şeylere maruz kalarak ve aynı şeylerden mutlu olarak hayatını tamamlar.

Her şeye erişim imkanı olması ve açık kaynağın dolu olması, insanların onlara erişeceği anlamına gelmez. X mahallesinde sokak ortasında bedavaya dağıtılan bir giyim eşyası, Y mahallesinde yaşayan, hayatında mahallesinden çıkmamış ve mahalle dışında arkadaş edinmemiş birisi tarafından bihaber olunacaktır. Burada böyle bir şey var şuna bir bakayım demek düşüncesi bile hasıl olmayacaktır bireyde. Nitekim muhtemelen haberi de olmayacaktır. Öte yandan nispeten daha eğitimli ve en azından çevresinden haberdar olduğu halde bu durumun içinden çıkamayan kişiler daha tehlikelidir. Bilgi kaynaklarını, bilimselliğe veya doğruluğa göre değil ideolojiye göre kendi kafalarında ayrıca filtre ederler. Bu sayede kendi doğru ve güvenli olarak nitelendirdikleri bilgi kaynakları hariç diğer kaynakları tamamen ideolojik sebeplerle reddederler ve o kaynaklardaki bilgilere karşı kendilerini kapatırlar. Buradaki sorunun kaynağı, bunu ideolojik sebeplerle yapmalarıdır

2
Teşekkür (1)
Paylaş
2
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın