Sorulara Dön
2
Sinirbilim & Nörobiyoloji

İnsanlar uyuma isteğine rağmen nasıl uyanık kalabiliyor?

1
Teşekkür (4)
Hatırla
Takip
Paylaş
Reklamı Kapat
1 Cevap

Eğer uykuya dalmanın yolu, uyumayı istemek olsaydı işler çok daha kolay olurdu büyük ihtimalle.

Uyku, biyolojik ihtiyaçların en önemlilerinden biri. Her türün biyolojik işlevlerine ait özel bir sirkadiyen ritmi bulunmakta. (Biyolojik iç saat) Gündüz yaşamda kalma için gerekli faaliyetler, sindirim, gece dinlenme gibi tüm faaliyetler, bu sirkadiyen ritme uygun olmalıdır. İnsan türü için de akşam yapay ışıklara maruz kalmıyor olmak, artık strese neden olacak konulardan izole olmak, elektromanyetik alanlardan uzak kalmak, uyumaya yakın TAM karanlık ve soğuk bir ortamın sağlanması, yiyecekten uzak kalmış olmak gibi temel gereksinimler, gece uykusu için sirkadiyen ritmin gerekleridir. Burada -bunlar olursa daha iyi olur- gibi bir anlam yok. Bu şekilde olması gerekiyor. Bu şartlardan ne kadar uzaklaşırsak (sözde modern yaşam bunu dayatıyor maalesef), uyku kalitemiz düşecektir. Uykuya neden olacak hormonlara karşı yaşam şeklimizle savaş açıp, sonra uyumak istiyorum demek dev bir çelişki olarak uyumanın önünde dikilecektir.

İnsan türünün fiziksel hayata karşı sinir sisteminde sadece 2 temel mod bulunur. Sempatik (stres hormonları ile yaşamda kalmayı gerektirecek faaliyetleri gerçekleştirdiğimiz mod) ve parasempatik (dinlenme, rejenarsyon-hücresel yenilenme, uyaranlardan izole olma modu). İşte içinde bulunduğumuz yaşam şartları artık parasempatik mod a geçmeyi neredeyse imkansızlaştırmakta. 2. paragrafta uyuma için gerekli olan şartları sağlamak oldukça zorlaşmış durumda.

Elimizden geldiğince biyolojik fabrika ayarlarımızın gereklerini dikkate alarak yaşamaya çalışmak zorundayız. Aksi takdirde herkes biyolojisine savaş açmış bir şekilde yaşıyor diye -"uyum"- sağlamak adına kendimizle savaşmak, uzun vadede büyük bedeller ödetecektir. Birey olarak tabii ki bu kurallara tamamen uyamayız asla. Bu da bir gerçek. Ancak görünen o ki, şimdilik bunlara uymanın ihtiyacı bile anlaşılamamış durumda. Bilimsel yeniliklere şimdilik o kadar uzağız ki, en temel biyolojik faktörler - gereksinimler bile bize ütopik geliyor.

Şikayetlerimizin nedeni, umursamazlığımız, araştırmaya olan ihtiyacımızın nedensel arka plana olan ihtiyacı, olumsuz şartlar içinde hatalı yaşam modelleri içinde bile olsak başımıza aniden kötü bir şeyin gelmiyor olması gibi görünmekte. Şu anda tembelliğimizi yaşamak, uzun vadede büyük bedel ödemeye rağmen cazip gelebiliyor.

İşte asıl uyku bu. Bu uykudan uyanmadan, gece uykusuna geçmemiz çok ama çok zor.

2
Teşekkür (2)
Paylaş
2

Kaynaklar

  • Robert L. Sack, MD, Dennis Auckley, MD, R. Robert Auger, MD, Mary A. Carskadon, PhD, Kenneth P. Wright, Jr, PhD, Michael V. Vitiello, PhD, Irina V. Zhdanova, MD. Circadian Rhythm Sleep Disorders: Part Ii, Advanced Sleep Phase Disorder, Delayed Sleep Phase Disorder, Free-Running Disorder, And Irregular Sleep-Wake Rhythm. (16 Temmuz 2021). Alındığı Tarih: 16 Temmuz 2021. Alındığı Yer: oxford academic | Arşiv Bağlantısı
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın