Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Sorulara Dön
Asude H.
Asude H.
1,187 UP
Üye
3

insanlar neden estetik haz alır?

Bir tabloya baktığımızda, tiyatroya gittiğimizde ya da müzik dinlediğimizde neden bundan haz alırız?
439 görüntülenme
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Soruyu Takip Et
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Tüm Reklamları Kapat
1 Cevap
Yasin Kayalar
Yasin Kayalar
182K UP
Bilim ve felsefe okuru

İnsanlar empati denince sadece bir baska insanla duygu/durum veya düşünce empatisini anlasalar da empatikliğimiz sanılandan çok çok daha geniştir. Örneğin beni bir elma tutarken gören beyniniz sizin elinizdeki sinirselliği tetikler. O anda beyin elimde tuttuğum şeyi daha önce sizde tuttuysanız sizin önceki kendi his/algı deneyiminizi tekrarlar. Bu nedenle deneyimsel ortaklık yönü olan (bedensel) algı veya (duygusal) his oluşturan herşey de daha güçlü bir empatik ilişki kurulur. Bu örnekteki gibi dokunsal (bedensel) empati gibi empatinin çok geniş ve bilinçdışı bir yönü olduğu maymunlar üzerinde yapılan deneylerle ispatlanmıştır. Beynin gördüğü (veya duyduğu) bir bedensel hareket için bile empatiyi kuracak şekilde sinirsel olarak ilgili vücut bölgesini veya bölgelerini tetiklediği, sinyal oluşturduğu tespit edilmiştir. Bu durum o kadar derin ve farkındalığımız dışında ve bilinçdışı beyin tarafından organize edilir ki hiç farkında dahi olmayız. Bu nedenle empatikliğimiz çok derin bir biyolojik özelliktir ve sanıldığından çok çok daha fazla insan doğasını belirler. Bir çok kişinin sorgulamadığı ancak çok ilginç bir durumdur örneğin kurgu olduğunu bile bile bir film izleyip keyif alma. Bunun nedeni insan zihninin derin empatikliğidir. Çünkü izlenen filmde görsel olarak işlenen veriyi beyin bize o an duruma göre az veya çok yaşatır. Kurgu bile olsa o an biz bu algı/his, düşünce ve yukarıda değindiğim gibi beden deneyimlerini kontrolümüzü aşan şekilde yaşarız. Film tiyatro gibi izlenen şeylerde keyif almamızın en temel nedeni budur. Bu bir tabloya bakarken de etkili olur. Örneğin erimiş bir cisim olan bir tablo sizde deneyimsel bir algı/his tekrarı yapabilir. Örneğin resimdeki nesnenin durumuna, dokusuna şekline veya ezilme erime şekline göre sizin elinize alıp sıktığınız bir slimdaki hissi beyin o an sizde tekrarlar. Yani beyinde gördüğünüz şeyde sizin deneyiminizdeki his/algı tekrarına dönüştürme diyebileceğimiz derin bir işleyiş vardır. Örneğin tabloda sıcak bir yaz günü damlacıklı bir nesne varsa siz de sıcak bir günde terlediğiniz hissine dair deneyimi beyin o an tetikler. Bu gibi his algı ortaklığı resimdeki çağrısım yapan unsurlara göre kişiye/deneyimine göre çok öznelleşebilir ve bazen resmin ana konusuyla bile alakası olmayan diğer yan unsurlarla o kişi de başka bir deneyimine dayalı şeye çağrışım yaparak bu yönde bir his/deneyim/algı empatisine neden olabilir. Örneğin resim kağıda kazınmış gibi çizilmiş ise o an sizde sandalye ayağı sürtünürken rahatsız eden sese çağrışım yapıp sizde o an bu yönde deneyim empatisi yaratabilir ve bu rahatsızlık o an sizde ortaya çıkabilir. Bunun farkında bile o an olmayabilirsiniz. O an Geçip gidersiniz ama beyin bunu otomatik bir şekilde yapmıştır. Bu derin empatiklik sanıldığından çok daha fazla insan üzerinde etkili ve belirleyicidir. Yukarıda bahsettiğim gibi beynimiz bunu çoğu zaman otomatik bir şekilde yapar. [1] Müzik konusu biraz daha farklı ama yine beyindeki empatikliğin etkilerinin olduğu bir konu.

Kaynaklar

  1. C. Keysers. (2011). Empatik Beyin.
2
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Daha Fazla Cevap Göster
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Kafana takılan neler var?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
ve seni takip ediyor

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close