Bu Reklamı Kapat
Sorulara Dön
3

İki elektronun biz onu gözlemleyemediğimizde aynı anda hem var hem de yok olduğunu yapılmış hangi deneyle veya gözlemle test edebiliriz?

Çünkü biz onu gözlemlediğimizde sadece bir durumda bulunabiliyor bu durumda zaten hem var hem yok olduğu anı gözlemleyemiyor olmamız gerekir. Bununla bağlantılı olarak biz onu ölçmediğimizde hem var hem yok oluşunu matematiksel çıkarımlarla ortaya çıkarıyoruz?
102 görüntülenme
  • Soruyu Takip Et
  • Raporla
3 Cevap
Cevap
Özgür Arslan
Özgür Arslan Yazılımcı

Young deneyi olarak da bilinen çift-yarık deneyi, ışığın dalga özelliği sergilediğini gösterir. Fotoelektrik etkisi ışığın dalga özelliğinin yanı sıra parçacık özelliği de sergilediğini gösterir. tam olarak aradığın şey bu :)

130 görüntülenme

Kaynaklar

  1. Young. Wikipedia. (23 Ocak 2022). Alındığı Tarih: 23 Ocak 2022. Alındığı Yer: | Arşiv Bağlantısı
7
  • Raporla
Cevap
Yasin Kayalar
Yasin Kayalar Bilim ve felsefe okuru

Sadece matematiksel çıkarım denip geçilemez. Çünkü elektron hem parçacık ve hem dalga özelliği gösteriyor. Bu çift yarık deneyiyle ortadadır. Ayrıca elektronu bir parçacık gibi düşünsek de klasik okul kitaplarındaki çizimler de böyle tasvir edilse de aslında elektron atom çekirdeği etrafında da parçacık olarak değil elektron bulutu olarak (veya kabuğu diye ifade edilir) bulunuyor. Ve gözlemle elektron bulutunun şekli değişiyor. Buna dair internet de atomun çekilmiş çeşitli görselleri ile konuyu daha iyi anlayabilirsin. Yani elektronu parçacık olarak düşünmek esasen zor. Özünde elektron dalgası yapısında. Sadece gözlem daha doğrusu etkileşim sonucu dalga çöküyor ve parçacık olarak görülüyor. Gözlem (etkileşim) öncesinde bu yüzden elektronun tam durumu belirsiz, olasılıksal ve yaygındır. Bu duruma da süper pozisyon denmiştir. Etkileşim kurulursa ise elektronun dalgası çöker ve durumu (konum veya hız) anlaşılır. Yani belirsizlik ilkesini yaratan şey gerçekten etkileşim öncesinde durumunun (konumunun ve hızının) olasılıksal ve bilinemez olmasıdır.

Kaynaklar

  1. Çağrı Mert Bakırcı. Elektronlar Atomun Etrafında Nerede Bulunuyor. (29 Eylül 2020). Alındığı Tarih: 26 Ocak 2022. Alındığı Yer: Evrim Ağacı | Arşiv Bağlantısı
0
  • Raporla
Cevap
Alperen Yuncu
Alperen Yuncu Fizik doktora öğrencisi

Aynı anda iki durumda olma özelliğinin en net olarak gözlemlenen deney 1920'li yılların başında Otto Stern tarafından önerilen ve üzerinden bir yıl geçmeden Walther Gerlach tarafından yapılan Stern-Gerlach deneyi[1].

Bu deney ile hem var hem yok olmasından ziyade electronun spin'in aynı anda hem yukarı hem de aşağı olduğunu tespit etmek mümkün. Deney düzeneği elektronun manyetik alan altında spin değerine göre sapma göstermesi ile çalışıyor. elektrik yükünden dolayı olacak etkiler daha büyük olduğu için elektrik olarak nötr olan ve en dış orbitalinde tek bir elektronu olan bir atom ile yapılıyor (orjinal deney gümüş atomuyla yapılmış olsa da günümüzde potasyum tercih ediliyor. Fiziksel olarak prensipte en üst orbitalinde tek bir elektron olan herhangi bir atom ile yapılabilir.). Diğer bütün elektronlar yukarı-aşağı çiftler halinde bulunduğundan atom düzgün olmayan bir manyetik alandan geçerken en dış elektronunun spin değerine göre yukarı veya aşağı sapıyor. Buraya kadar klasik modellerle çakışan bir şey yok bazı atomların elektronu yukarıydı onlar yukarı saptı bazılarınınki ise aşağı idi onlar aşağı saptı diye bilirsiniz. Diyelim ki atomları z ekseninde yolluyorduk ve ölçümü x-ekseninde yaptık. Atom demetini yukarı ve aşağı spinli (tabiki x ekseninde) atomlar olarak ikiye ayırdık ve bunlardan birini bloklayıp demet hattından uzaklaştırdık, mesela aşağı spinlileri elimizde x-eksenindeki spin değerleri yukarı olan atomlar kaldı sadece. bunları iki kere daha aynı sistemden geçiriyoruz. İkincisinde diğer eksende spin ölçümü yapıyoruz farklı eksenlerdeki spin değerleri birbirinden bağımsız olduğu için yine yarısı yukarı yarısı aşağı çıkıyor. Ama bu ölçümle x eksenindeki dolanıklıktan kurtulduğumuz için üçüncü ölçümde tekrar x-eksenindeki spinlerini ölçtüğümüzde hepsi yukarı çıkması beklenirken(çünkü aşağı olanlar ilk ölçümde deney dışı bırakılmıştı) yine yarısı yukarı yarısı aşağı çıkıyor. Bu elektronun spininin aynı anda hem yukarı hem de aşağı olduğu ve ölçüm yapıldığında %50 ihtimal ile yukarı %50 ihtimal ile aşağı çıktığını söylüyor.

Bu Reklamı Kapat

*hamiş: Kelimelere dökünce sanki ayakları yere basmıyormuş gibi geliyor ama hesapları yapınca argümanın ne kadar güçlü olduğunu görüyorsunuz. Ayrıntısı için Kuantum Mekaniği kitaplarına bakabilirsiniz. Benim önerim Sakurai ama benzer seviyedeki herhangi bir textbook işinizi görür.[2]

Kaynaklar

  1. Gerlach, W.; Stern, O.. (1922). Das Magnetische Moment Des Silberatoms. Zeitschrift für Physik, sf: 353–355. doi: 10.1007/BF01326984. | Arşiv Bağlantısı
  2. J. J. Sakurai. (2020). Modern Quantum Mechanics. ISBN: 9781108587280.
0
  • Raporla
Daha Fazla Cevap Göster
Cevap Ver
İlginizi Çekebilecek Sorular
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nda reklamları 2 şekilde kapatabilirsiniz:

  1. Ücretsiz üye girişi yapmak: Sitedeki reklamların %50 kadarını kapatmak için ücretsiz bir Evrim Ağacı üyeliği açmanız ve sitemizi/uygulamamızı kullanmanız yeterli!

  2. Maddi destekçilerimiz arasına katılmak: Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Bu Eseri Neden Tavsiye Ediyorsun?
Aşağıdaki kutuya, isimli neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin faydalı bulunması halinde Evrim Ağacı kullanıcılarından daha fazla UP kazanman mümkün olacak. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Tavsiye Et