Yeni Soru Sor
Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Sorulara Dön
0

Homo sapiens'lerin körelmiş veya yok olmuş özelliklerini veya organlarını DNA'sından tespit etmek mümkün mü?

691 görüntülenme
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Soruyu Takip Et
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Tüm Reklamları Kapat
1 Cevap
İhsan Doğu
İhsan Doğu
42K UP
Öğrenci

Bütün organlar ve özellikler, canlının genomunu oluşturan protein kodlayan genler tarafından gelişir. Canlı genomu ayrıca evrimsel süreç boyunca fonksiyonel özelliğini kaybeden genler (sahte genler - pseudogenes), cis ve trans düzenleyici genler ve intronlar gibi protein kodlamayan DNA sekanslarını da içerir.

Soru için cevabı içeren unsur olan protein kodlamayan DNA sekansı olan psödogenler, zamanla etkisini kaybetmişlerdir ve daha önceden bir özelliği oluşturmaya hizmet etmişken şimdi işlevsel olmayan moleküler fosil olarak mevcutturlar.

Homo sapiens özelinde 20.000 tane bilinen psödogen vardır ve bunlardan birisi moleküler saat yöntemiyle 61 milyon yıl önce insana doğru giden soy hattında kaybolduğu anlaşılan, C vitamini üretimi yapan L-gulonolactone oxidase proteinini kodlayan GULO geninin mutasyonlar ile değişen psödogen versiyonu olan ve GULOP genidir. C vitamininin üretilememesi Paleosen boyunca çeşitlenen meyve veren bitkilerin artması sebebiyle bunlarla beslenen Plesiadapiformes için bir sorun oluşturmayıp, Homo sapiens'in atasal taksonu olan Plesiadapiformes takımındaki primatların çevreye uyumuna engel teşkil etmemiştir.

Tüm Reklamları Kapat

Bir diğer örnek ise, 40 milyon yıl önce gerçekleşen mutasyonlarla etkinliği azalmış olan; 20 milyon yıl boyunca etkinliği azalarak, 17 milyon yıl önce tamamen işlevsiz hale gelen, ürikaz enzimi üreten Uox geninin inaktif hale gelmesidir. İnaktif olmayan, yani işlevsel olan Uox geni, fruktozdan yağ oluşumunu katalizleyen ürik asidi oksitler ve daha çözünür bir moleküle dönüştürerek fruktozdan yağ oluşturma etkisini azaltır. Uox geninin etkisiz duruma gelmesi ortalama sıcaklıkların soğuyarak yağmur ormanları yerine ılıman ormanların geçtiği Eosen döneminin başlangıcında insan atalarının soğuk ve besinin az olduğu kış mevsiminde hayatta kalması için yazın bol olan meyvelerle beslenip yağ depolamasını destekleyerek evrimsel avantaj sağlamış olmalıdır.

Şempanze ile insanın son ortak atası ayrıldıktan sonra insan soy hattında 11 adet acı tat reseptörü kaybedilip psödogen haline gelmiştir, 2 milyon yıl önce atalarımızın acı tat içerme olasılığı olan bitkilerle beslenmenin yanında et yemeye başlaması ve 1.5 milyon yıl önce bitkileri ateşte pişirmeye başlamsıyla acı tat reseptörlerine sahip olmaya gereksinim azalmış ve bazıları inaktif hale gelmiştir.

Örneklerde görüldüğü gibi körelmiş özelliklere işaret eden spesifik DNA'ların fonksiyonlarını kaybetmiş olan sekanslarındaki genlere yönelik araştırma yaparak işlevsizleşen özellikleri (yapıları) belirlemek ve özellikleri kodlayan genlerin evrimsel süreçte inaktif hale gelmelerini takip ederek özelliklerin ortadan kalmasını genetik analizlerle tarihlendirmek mümkün.

307 görüntülenme

Kaynaklar

  1. G. Drouin, et al. (2011). The Genetics Of Vitamin C Loss In Vertebrates. Current Genomics, sf: 8. doi: 10.2174/138920211796429736. | Arşiv Bağlantısı
  2. J. Kratzer, et al. (2013). Evolutionary History And Metabolic Insights Of Ancient Mammalian Uricases. PNAS, sf: 6. doi: 10.1073/pnas.1320393111. | Arşiv Bağlantısı
  3. D. Boyer, et al. (2012). Earliest Record Of Platychoerops (Primates, Plesiadapidae), A New Species From Mouras Quarry, Mont De Berru, France. Wiley, sf: 18. doi: 10.1002/ajpa.22119. | Arşiv Bağlantısı
  4. T. Hornung, et al. (2019). Glut-1 Explains The Evolutionary Advantage Of The Loss Of Endogenous Vitamin C-Synthesis. Evolution, Medicine, and Public Health, sf: 11. doi: 10.1093/emph%2Feoz024. | Arşiv Bağlantısı
  5. L. Holstein, et al. (2021). Hominin Evolution. Encyclopedia of Evolutionary Psychological Science, sf: 23. doi: 10.1007/978-3-319-16999-6_3416-1. | Arşiv Bağlantısı
  6. M. Antinucci, et al. (2018). A Matter Of Taste: Lineage-Specific Loss Of Function Of Taste Receptor Genes In Vertebrates. Frontiers, sf: 8. doi: 10.3389/fmolb.2017.00081. | Arşiv Bağlantısı
9
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Daha Fazla Cevap Göster
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
ve seni takip ediyor

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close