Sorunuz sanırım Hidroklorik asitin neden tıpkı sudaki gibi iyonlarına ayrışacak şekilde benzende proton yoğunluklu bir çözelti meydana getirmediğini ve nasıl moleküler ayrışabileceğini soruyor. Açıklayalım.

Öncelikle Neden İyonlarına Ayrışarak Çözünmüyor ?

Bir madde , elektrostatik dengesi kutuplu halde olan bir çözücüye bırakıldığında ; kutupluluğu çözücünün kutupluluğuna ne kadar yakınsa , çözücü moleküllerinin kutuplu uçlarının uygulayacağı elektrostatik kuvvetin değeri bir o kadar artacak ve böylece maddenin bir molekülünün kendi içindeki bağı koparmaya yetecek bir değer oluşacaktır.

Aslında bu başka açıdan , elektronegatifliği fazla olan grubun , diğer bir gruba yada atoma bırakacağı pozitif yoğunluğun artması sonucu elektron alabilmesine bağlıdır. Örneğin H-Cl bağındaki hidrojenin elektron yoğunluğunun azlığı , suyun bir molekülündeki ortaklanmamış elektronlara bu hidrojenin tutunmasını sağlar. Bu aslında elektrostatik kuvveti etkileyen kutupluluk kıstasını yaratan nedenin açıklanmış halidir.

Benzen ise , Hidrojenin kısmi pozitifliğini dindirebilecek bir elektron yoğunluğuna sahip uç barındırmamaktadır , çünkü kutupluluk dengesi farklıdır - bu molekülün kendi içindeki kovalent bağı ayrıştırmaz.

Gelelim Nasıl Moleküler Çözünür ?

Elbette iki HCl molekülü arasındaki yüksek kutupluluğun yol açtığı çekim kuvvetlerini , kutupluluğu düşük Benzen ile HCl arasındaki bir çekim kuvvetinin yenmesi olası değildir. Ama uygun geometride bunların çevrelenendiği düşünüldüğünde 1e1 bir yakınlaşma yerine çoklu etkileşim gözlenir. Bu yüzden bir net kuvvet diyagramı çizip az sayıda düşük büyüklükte kuvvetin bir yüksek büyüklükte kuvveti dengeleyebileceğini görebilirsiniz. Bu aslında HCl'nin hiç etkileşmemesi ihtimalini sıfıra indirerek moleküler çözünmesini sağlar.