Sorulara Dön
0
Dilbilim

Hiçbir dil bilmeyen, hiç konuşamayan insanların düşünceleri hangi dilde olur?

Biz kendi kendimize düşünürken, düşüncelerimiz konuşduğumuz dille oluyor, durum böyleyse hic bir dil konuşmayan, insan nasıl düşünür və düşünceleri nəsil oluyor?

1
Teşekkür
Hatırla (1)
Takip
Paylaş
Reklamı Kapat
1 Cevap

Dil olmadan düşünmenin mümkün olup olmadığının cevabı düşünceden kastımızın ne olduğuna bağlıdır. Dil olmadan izlenimleri, duyguları, sezgileri deneyimleyebilir miyiz? Evet, bunu yapabiliriz ancak bazıları da bunun tam tersini savunur. Ortada şöyle bir durumda da vardır ki “ışık” ve “acı” kelimeleri söylemek ve deneyimlemek ile “ışık” ve “acı” kavramlarını benimsemek arasında fark vardır. Birçoğuna göre düşünce özünde kavramları barındırır.

Birçok sanatçı ve bilim adamı çalışırken ki içsel süreçlerini anlattığında sorunları çözümlemek için kelimelere değil simgeye odaklandıklarını söylemektedir. Otistik yazar Temple Grandin, dilsel olarak değil de görsel olarak nasıl düşündüğünü anlatırken kavramların birer görüntü topluluğu olduğundan bahseder. Mesela ona göre “köpek” kavramı, “bildiğim her köpek ile ayrılamayacak derecede bağlantılıdır. Video kütüphaneme daha fazla örnek eklerken gitgide büyüyen, neredeyse bugüne kadar gördüğüm her köpeğin görüntüsünün olduğu kartlar gibi.” Tabi ki Grandin de dil biliyor ve kullanıyor. Bu yüzden düşüncelerinin ne denli etkilendiğini söylemek zor ancak tahmin edilebilir. Grandin’in anlattığı gibi dili kullanamayan insanların varlığı da mevcut.

Sonradan dil ile bağlantısı kesilen, sağır ve dilsiz insanların dil ile etkileşimde oldukları zamana göre daha komplike düşündüklerine dair kanıtlar mevcuttur. Insanlar sonradan dili kullanmayı öğrendiklerinde ise sağırlar okulunda eğitim gördükten sonra dil-öncesi dönemdeki düşünceleri ortaya koyan 15 yaşındaki çocuğun 1836 yılında yazdıkları ile benzer deneyimler yaşadıklarını söylüyorlar:

“belki de Ay beni çarpacaktı ve düşündüm ki annemle babam o kadar güçlüydü ki Ay'la savaşacaklardı; o başarısız olacaktı, ben de Ay'la dalga geçecektim.”

Nikaragua gibi yerlerde kullanılan, dil modelleri olmadan sağır öğrenciler tarafından geliştirilen doğal işaret dilleri pratik problem çözümü ve duyusal etkinin oldukça ötesinde bir düşünme tarzı sergiler.

Ancak, dil olmadan düşünebilirmişiz gibi gözükse de, dil aracılığıyla mümkün olan belli başlı düşünme tarzları da vardır. Dil bize fikirleri düzeltebileceğimiz, yansıtabileceğimiz ve gözlem için kullanacağımız sembolleri verir. Başka türlü sahip olamayacağımız soyut akıl yürütmeyi sağlar. Filozof Peter Carruthers, düşüncelerimizi farkındalık bilincine taşıyan içsel, dilsel düşünme tarzının olduğunu savunmuştur. Dil olmadan belki düşünebiliriz ama düşündüğümüzü farkına varmamızı sağlayan şey dilin kendisidir.

170 görüntülenme
0
Teşekkür (2)
Paylaş
0

Kaynaklar

  • Arika Okrent. Dil Olmadan Düşünmek Mümkün Mü?. (24 Mayıs 2013). Alındığı Tarih: 18 Haziran 2021. Alındığı Yer: Bilim.org | Arşiv Bağlantısı
Cevap Ver
Bu soruya cevap vermek için lütfen
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın