Ödüllü Soru Hem belirgin olan hemde görece fark edilmesi zor olan üstün zeka belirtileri nelerdir?

Açıkçası şöyle başlamak istiyorum: Zekanın aşırı fazla tanımı olduğu için sadece yüksek IQ sahibi insanların belirtilerini ayrıştırmak zor olabilir. Fakat örneğin, aşırı yüksek IQ sahibi insanlar genellikle onlara göre görece daha düşük zekalı veya 'ortalama' insanlarla daha zor bağ kurarlar; çünkü kafalarının işleyiş şekli tam anlamıyla farklıdır.(Leta Hollingworthun buna dair araştırması vardı)Tabii ki bu tek başına yeterli değil ve her zaman aynı şey olmak zorunda da değil.^[1]

Kendi kendine konuşmak gibi eylemler, hastalık durumlarına geçecek kadar belirginleşip kafasındaki insanlarla ayrı ve kendisini rahatsız edecek kadar iletişim kurmak yerine; sadece mantığa ve bunun yönlerine objektif bakışlar atmak üzerine kurulmuşsa, bu genellikle mantıksal zekanızla, plan kurma yeteneğinizle ve objektif bakış açınızla birebir bağlantılı olur. Çok ani ve kaliteli mizah yeteneği de buna örnek gösterilebilir ki bu;^[4] sosyal zekayı, olayı kavrama hızını ve analiz edip sonuç üretme yeteneğini gösterir. Soyut şeyleri daha iyi çözüp anlamak da bir yüksek zeka örneğidir. Soyutlama yeteneği gelişmiş olanlar, hayal kurma gibi alanlarda kendilerini gösterirler. Örneğin, soyut zekası yüksek bir insan 4. boyutu kavrayabilirken, ortalama bir birey için bu çok zor bir olgudur.

Zekanın çok fazla çeşidi vardır ve birçoğu birbirinden bağımsız işleyebilir. Yani aşırı zeki birinin sosyal zekası yüksek olmak zorunda değildir; aynı şekilde duygusal zekası (EQ) yüksek birinin IQ oranının yüksek olması gerekmez. Tamamen bağımsız değillerdir ama birbirlerine mahkum da değillerdir. Konumuza dönersek; düşünceleri daha hızlı akan ve soyut konularda düşünen kişiler geceleri yatmakta zorlanırlar. Çünkü gün içinde aktif olması gereken prefrontal korteks; kafaya takılan sorular, analizler veya kurulan senaryoların yarattığı kaygı sonucunda gece uykuyu kaçırabilir ya da amigdalayı canlandırarak korku odaklı bir düşünce sarmalına yol açabilir.^[2]

Yüksek zeka, basit konularda bile daha ciddi olmayı gerektirebilir; çünkü beyin fazla analiz yaptığı için en basit meselede bile daha derin odaklanabilir. Ortalama beyinler bu konularda daha rahattır ve akıllarına ilk gelen sonucu uygulamayı tercih ederler. Ayrıca yüksek zekalılar genellikle kendi hatalarının farkındadırlar (narsistik eğilimleri yoksa) ve neyi bilip bilmediklerini bilirler. Birçok durumda belirsizliğe tolerans göstermez, olasılıkları düşünüp sonuçlandırmaya çalışırlar. Siyah-beyaz düşünmek yerine gri tonlara takılırlar;^[3] beyinleri kalıplara takılmak yerine yeni sonuçlar üretir. Adaptasyon hızları yüksektir; 'yapamam' demekten ziyade 'nasıl yapabilirim' sorusuna odaklanırlar.^[6] Kendi başlarına vakit geçirmekten rahatsızlık duymazlar.^[5] Son olarak, uzun vadeli planlarda gelecekteki adımları ve olası sonuçları büyük bir başarıyla kurgulayabilirler. Ancak unutmayalım ki IQ, yontulmadan bir hiçtir. Çevresel etkenler ve öğrenme merakı çok kritiktir. 180 IQ sahibi biri, potansiyelini kullanmazsa, 120 IQ sahibi disiplinli birinin gerisinde kalabilir. Yüksek IQ sadece daha yüksek bir potansiyel demektir.