Bu Reklamı Kapat
Sorulara Dön
6

Haber alma ihtiyacı neden doğdu?

Sapiens ırkı ve modern insan, diğer komünde olup biteni niçin merak etmeye başlamıştır? O toplumdan gelebilecek tehlikeye karşı önlem almak için mi yoksa dedikodu yapmanın verdiği hazdan dolayı mı? Britanya krallık ailesini neden merak ediyoruz?
149 görüntülenme
  • Soruyu Takip Et
  • Raporla
4 Cevap
Cevap
Merve Arıcıbaşı
PhD Veterinary Sciences

Moderatör Notu: Burası bir tartışma platformu değildir. İlgili soruya, başka kimse cevap vermemiş gibi cevap verin lütfen.

Öncelikle Zühtü Mete Dinler'in "mağrada (muhtemelen kadınların) lider erkeği çekiştirme yöntemi olarak" ifadesi cinsiyetçi ve tamamen asılsızdır.

Insanlığın dili yaklaşık 60.000 yıl kadar önce geliştirmeye başladığı tahmin ediliyor. Başlangıcının da avcı-toplayıcılarda annenin bebeği sakinleştirmek ve kucağında tutmadığı zamanlarda (toplama esnasında) bebeğe yakınında olduğunu belli etmek için kullanmış olabileceği savunuluyor. Bunun dışında tehlikeyi veya avı haber vermek veya besinin (meyve, yenilebilir tohum ve kök..) yerini tarif etmek için de yararlanılmış olabilir.

Bu Reklamı Kapat

Insan toplulukları sayıca arttıkça uyku ve avlanma-toplayıcılık dışında kalan zaman, hayal gücünü çalıştırarak, mitolojimizin zenginleşmesine mutlaka katkı yapmıştır. Sosyalleşme ve iletişim de gene ateşin etrafında av hikayelerinin ve masalların (o dönemim reality show'ları ve dramatik dizileri) paylaşmasıyla gelişti. Bu; din, sanat, devlet ve karmaşık toplumların hazırlık safhasıydı. Karanlık; çaresiz yavruları korumak için dayanışmayı daha zaruri hale getirir; gece nöbeti için geniş grupların avantajı oluyor burada işbirliğini sağlamak, sosyalleşmek yine konuşma sayesinde olmuş olmalı.

Insanların kendini hayvanlardan ayrı görmeye başlamasının yaklaşık 10.000 yıllık bir geçmişi var. Yani yerleşik düzene geçiş ve tarım toplumuna dönüşmekle birlikte başlıyor. Tarım ve sonrasında ürünlerin takası, ticareti ve dolayısıyla tacir ve gezginler gibi haber taşıyan insanları doğurmuş. Gazeteciliğin kökeni bu tacir ve seyyahların anlatıları ve yazıyla birlikte yazılı olarak yapılmasına dayandırılıyor. Kabile devlet olgularının gelişmesiyle de devletin işlerini görecek ayrı bir haberci, elçi takımı doğmuş.

Bu Reklamı Kapat

Sanayi toplumuna geçişle gece-gündüz ayrımı, mesai saatlerini belirledi. Karanlık, gene sosyalleşmenin kapalı ortak mekanlarda yoğunlaşmasını zorunlu kıldı. Aidiyet duygusunun pekişmesi kadar, çalkantılı dönemlerde işçilerin örgütlenmesi, bu tür mekanlarda gerçekleşti. Sokakların aydınlatılması ihtiyacı (bkz. metropollerde asayiş sıkıntıları), kamu eliyle elektrik şebekesinin yaygınlaşmasını sağladı. Bu da sanayi toplumlarında haberleşme ve gazeteciliğin farklı boyutlara çevirdi.

Bugün ise atomize olmamız, biraz da ortak mekanların azalması veya tüketim amaçlı kullanılmasıyla bağlantılı. Özellikle pandemiyle birlikte yüz yüze iletişim yerini sosyal medyaya bırakıyor.

Britanya Krallık ailesi gibi saray ve soyluluğun merak edilmesi aslında sarayın kendini halktan sıyırıp soyutlaması, hatta Eski Mısır firavunları gibi kralın kendine tanrısal bir güç ithaf etmesiyle başlıyor olabilir. O yüzden onlar ayrı yere konuluyor ve merak ediliyor. Tabi çağımızda bunun pek anlamı kalmadı. Bu insanların sıradan sorunları olması (elti kavgaları, kaynana-gelin çekişmeleri gibi) onları o yüzyıllar önce koyuldukları yerden iyice aşağılara indiriyor ve sıradanlıklarını görmek (yüzyıllar dan sonra) çok rahatlatıcı.

320 görüntülenme
2
  • Raporla
Cevap
Zühtü Mete DİNLER
Su Ürünleri Yüksek Mühendisi (Doktora Öğrencisi)

Moderatör Notu: Burası bir tartışma platformu değildir. İlgili soruya, başka kimse cevap vermemiş gibi cevap verin lütfen.

"Öncelikle Zühtü Mete Dinler'in "mağrada (muhtemelen kadınların) lider erkeği çekiştirme yöntemi olarak" ifadesi cinsiyetçi ve tamamen asılsızdır."

Öncelikle hemen belirtmeliyim ki, kurduğunuz cümle beni kalben yaraladı. Asla asılsız, kanıtı olmayan bir cümle yazmadım. Bilgi eksikliğim veya hatalı kurduğum bir cümle olabilir. Soru soran kişi, istediği cevapta kaynakçayı gerek şart olarak istemediğinden dolayı görüşümü kaynakçasız yazdım.

Bu Reklamı Kapat

Madem asılsız cevap yazarı olarak itham edildim. Fikrimi oluşturan kaynakları eklemeyi daha münasip gördüm. Konu hakkında herkesin bir fikri olur, olacaktır. Benim fikrim en mükemmeli ve en doğrusudur diye asla iddia etmiyorum. Zaten böyle bir düşünceye karşıyım. Bu nedenle de bilim ile uğraşıyorum.

Haber alma ve verme isteği, iletişim demektir. Sosyal canlıların bir iletişim içinde olduğu bir çok çalışmada gösterilmiştir. İnsanlar sosyal varlıklardır. Sosyal varlıklar iletişim kurarlar. Bu iletişim günümüzde görsel, yazılı ve sözlü olarak olmaktadır. Soruyu "Sapiens ırkının haber alma isteğinin kökeninin ne olduğu" olarak algıladım. Geçmiş çağlarda insanlığın elinde sözlü iletişim vardı. Ve konunun ilgi çekebilmesi açısından evrimsel olarak dilin gelişimine ait bir anektodu, popüler bilim yazımı açısından uygun gördüğüm şekilde örnekledim.

Bu Reklamı Kapat

Esasen bu örnekleme bana ait değildir. Son olarak, yakın zamanda Y. Noah HARARi'nin kitabında okudum. Ancak daha önce de dilin ve konuşmanın evrimi teorilerinde dedikodunun rolü hakkında aşağıdaki makalelerden bazılarını okumuştum.

Makalelerde farklı bir olgu yazıyorsa bunu tartışmaktan mutluluk duyarım. Ancak "tamami ile asılsız" bir metin kaleme almadım. Böyle bir kelimenin, kızgınlık anında, pek düşünmeden sehven yazıldığını kabul etmek ve en azından basit bir özür beklediğimi belirtmek istiyorum.

Kadınların, günümüzden 100 yıl önce, oy hakkının, seçme ve seçilme hakkının, hatta bir çok konuda erkeklerle eşit sayılmadığı bir dünyada yaşıyoruz. Ancak 2000'li yılların başlarında gittikçe güçlenerek daha eşitlikçi bir toplum oluşturulmasına da destek veriyorum. Bir kız evlat sahibi "baba" olarak bunu kalben istiyorum. Ne var ki, geçmişin toplumlarında kadının üstün olduğu toplumlar olduğu gibi, erkek cinsiyetinin de üstün olduğu toplumlar da oldu. Günümüz toplumunun bir olgusunun (Kadın eşitliği), insanların eski çağlarında olup olmadığı hakkında bazen, fikrimiz olmakta. Ne var ki, geçmiş çağlarda kadının ve erkeğin kesin eşit sayıldığından emin misiniz? Ben şahsen emin değilim. Çoğunlukla kadın cinsiyeti ezilmiş ve hor görülmüştür. Günümüzde dahi görülmektedir.

Görüşüm, Günümüzde kadın, erkek eşit olmalıdır. Hatta kadına karşı yapılan pozitif ayrımcılığında çok aşırı abartılmadığı sürece desteklemekteyim. Yine aynı sebeble bir çok kez işe giremediğim de oldu. Ama bu durumu kadınlara karşı düşmanca davranmak yada söz söylemek hakkı olarak görmedim.

Konu konuşmanın gelişmesi olduğunda bilimsel bazı kaynaklar, Kadının erkekten daha üstün olduğunu vurgulamaktadır. Bu durumu çeşitli sebeplere bağlamakta ve bunlar içinde kanıtlar ileri sürmektedirler.

Eğer ben cinsiyetçi isem lütfen aşağıdaki makale yazarlarına da Kendilerinin cinsiyetçi olduğunu belirten bir uyarı yapınız. Çünkü konuyu bu makalelerin sahiplerinden öğrendim. Örnekledim.

Görünen o ki insanlığın konuşmayı geliştirme sürecinde, çok çeşitli sebeplerle, Kadın çok önemli rol oynamış. Bu nedenle de erkek çocuklara nazaran, kız çocuklar daha önce konuşmakta, yabancı dili daha kolay öğrenmekte, ses çıkarmaya, kendini ifade etmeye, cümle kurmaya erkek çocuklardan oldukça erken vakıf olmaktalar. Hatta bazı hastalıkların kız çocuklarda görülme sıklığı erkek çocuklardan belirgin olarak daha az olmaktadır.

Cevapta verdiğim örnek, Cinsiyetçi bir ifade olarak günümüzde görülebilir. Ancak vakaa halen tartışılmakta ve sosyal beyin kuramı çerçevesinde "dedikodu ve kadınların", konuşmanın evriminde olası üstünlüğü, günümüzde kabul görmektedir. Yinede dedikoduyu günümüz toplumlarında ahlaken kötü görülmesi, dedikodunun konuşmanın gelişimine yaptığı etkiyi azaltamaz. Geçmişte dedikodu yapılmadığı anlamında da gelmez. Kadın toplumunun, erkek toplumuna göre sözel anlaşma yeteneği, yine kadınları tümden dedikoducu yapmaz. Ancak evrimsel olarak sözel gelişmişlik başka neye daha çok bağlanabilir?

Kaynaklar

  1. R. I. M. Dunbar. (2021). Gossip In Evolutionary Perspective. Review of General Psychology, sf: 100–110. doi: 10.1037/1089-2680.8.2.100. | Arşiv Bağlantısı
  2. Robin Dunbar, Robin Ian MacDonald. (2021). Gossip And Speech Evolution. Yayınevi: Harvard University Press. sf: 240.
  3. Philip Lieberman. (2015). The Evolution Of Speech And Language. Handbook of Paleoanthropology. doi: 10.1007/978-3-642-27800-6_79-1. | Arşiv Bağlantısı
  4. Michael Studdert-Kennedy. (1990). Language Development From An Evolutionary Perspective*. Haskins Laboratories Status Report on Speech Research, sf: 14-27. | Arşiv Bağlantısı
  5. University of Cambridge. The Origin Of Language. (18 Mart 2021). Alındığı Tarih: 18 Mart 2021. Alındığı Yer: University of Cambridge | Arşiv Bağlantısı
  6. W. Tecumseh Fitch, et al. Darwin’s Model Of Language Evolution – An Essay. (3 Mayıs 2019). Alındığı Tarih: 18 Mart 2021. Alındığı Yer: University of St Andrews | Arşiv Bağlantısı
  7. Mark Pagel. (2016). Darwinian Perspectives On The Evolution Of Human Languages. Psychonomic Bulletin & Review, sf: 151–157. doi: 10.3758/s13423-016-1072-z. | Arşiv Bağlantısı
  8. Ljubica Marjanovič-Umek, et al. (2017). Gender Differences In Children’s Language: A Meta-Analysis Of Slovenian Studies. c e p s Journal |, sf: 97-111. | Arşiv Bağlantısı
  9. autismspeaks. Does Earlier Verbal Development In Girls Increase Sociability?. (18 Mart 2021). Alındığı Tarih: 27 Nisan 2017. Alındığı Yer: autismspeaks.org | Arşiv Bağlantısı
  10. Amy Wilder. Gender Differences In Language Development And Disorder. (18 Mart 2021). Alındığı Tarih: 18 Mart 2021. Alındığı Yer: dldandme | Arşiv Bağlantısı
  11. Author links open overlay panelTabitha W.Payne, et al. (2011). Sex Differences In Second Language Comprehension. Personality and Individual Differences, sf: 434-436. doi: 10.1016/j.paid.2010.10.026. | Arşiv Bağlantısı
  12. Efrat Barel, et al. (2018). Age And Sex Differences In Verbal And Visuospatial Abilities. Adv Cogn Psychol.. doi: 10.5709/acp-0238-x. | Arşiv Bağlantısı
  13. R.I.M. Dunbar. (2021). The Social Brain: Mind, Language, And Society In Evolutionary Perspective. Annual Review of Anthropology, sf: 163-181. doi: 10.1146/annurev.anthro.32.061002.093158. | Arşiv Bağlantısı
  14. Shir Adani. (2019). Sex Differences In Early Communication Development: Behavioral And Neurobiological Indicators Of More Vulnerable Communication System Development In Boys. Croat Med J, sf: 141–149. doi: 10.3325 / cmj.2019.60.141. | Arşiv Bağlantısı
  15. R. Joseph. (2000). The Evolution Of Sex Differences In Language, Sexuality, And Visual–Spatial Skills. Archives of Sexual Behavior, sf: 35–66. doi: 10.1023/A:1001834404611. | Arşiv Bağlantısı
2
  • Raporla
Cevap
Can Temir
Can Temir
7K UP
Psikoloji Öğrencisi

Sanırım bu sorunun cevabı muhtemelen "tehlikelerden korunmak,haber almak" olacaktır. Bilinen bir noktadan gelen veya gelecek tehlike bilinmeyen notkadan gelecek aynı sonuçlardan daha az hasar yaratır. İnsanların binlerce yıldır kıyamet hikayeleri uydurmalarının sebebi de budur. İnsanlar tahmin etmek ister ve muhtemelen hala bu sebepten haberleri takip etmek, bazı konular hakkında bilgi almak bizim ilgimizi çekmeye devam ediyor.

Belki de alakasız bir örnek ama bu sorunuzu gördüğümde aklıma ilk olarak "boşluğa gelen darbeler" geldi. Ufacık bir top ya da yavaşçana bir itme eğer o esnada bu hareketi beklemiyorsak bizi çok etkiler; lakin örneğin yakan top oynarken üstümüze gelen çok güçlü bir top fazla bir etkiye sebep olmaz çünkü bu noktada vücut bu darbenin geleceğinden haberdardır. Muhtemel olarak bilmek insanlar için bu yüzden önemlidir.

Bu Reklamı Kapat

1
  • Raporla
Cevap
Zühtü Mete DİNLER
Su Ürünleri Yüksek Mühendisi (Doktora Öğrencisi)

Sosyolog değilim ancak Halkla ilişkiler bitirdim belki bu konuda görüşlerimi değerlendirebilirsin. İnsanlığın konuşma dilini geliştirmesi, birbirini çekiştirme ve salt merakın getirdiği öğrenme duygusunun, en kolay anlaşabilme yolunu konuşarak olmasından dolayı olmasıdır. Yani milyonlarca yıl önce bir mağaradaki (muhtemelen kadınların) kendi aralarında mağaranın lider erkeğini çekiştirmeleri, eleştirileri ve aralarında dedikodu yapma ihtiyacından doğdu.

Yani sadece merak duygusu, öğrenmenin ilk adımı olmasından dolayı haber alma bir çeşit ihtiyaç ve bizim sosyal yaşamımızın ana parçası. Temel olarak biz insanlar sosyal varlıklarız ve sosyal varlıklar konuşmadan anlaşamazlar. Konuşurlarsa sonuçta muhtemelen konu biter, yada konu konuyu açar dedikoduya başlarız.

Bu Reklamı Kapat

Şimdilerde dedikodu ayıp sayılsa da biri bizi gözetliyor gibi tv şovlarından öğrendiğimiz, insanların lideri ve rakipleri etkisizleştirmek, bir şeyler hakkında düşünmek için soyut kavramları, somut olaylara bağlayabilmek için ilk önce konuşmak (içini açmak diyoruz) gerektiğini net bir şekilde biliyoruz.

Haber alma insan doğasının özü, insanı insan yapan değerler geliştirmesine yol açan merak duygusunun dışa vurulmuş hali.

105 görüntülenme
0
  • Raporla
Daha Fazla Cevap Göster
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nda reklamları 2 şekilde kapatabilirsiniz:

  1. Ücretsiz üye girişi yapmak: Sitedeki reklamların %50 kadarını kapatmak için ücretsiz bir Evrim Ağacı üyeliği açmanız ve sitemizi/uygulamamızı kullanmanız yeterli!

  2. Maddi destekçilerimiz arasına katılmak: Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve en iyi cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Soru Sor
Aşağıdaki "Soru" kutusunu sadece soru sormak için kullanınız. Bu kutuya soru formatında olmayan hiçbir cümle girmeyiniz. Sorunuzla ilgili ek bilgiler vermek isterseniz, "Açıklama" kısmına girebilirsiniz. Soru kısmının soru cümlesi haricindeki kullanımları sorunuzun silinmesine ve UP kaybetmenize neden olabilir.
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.