Evrim Ağacı Soru & Cevap
Reklamı Kapat
Puan Ver
2
Puan Ver

Genetik mühendisliğinde genleri nasıl değiştiriyorlar?

2
Teşekkür (1)
Hatırla
Takip
Paylaş
Reklamı Kapat
2 Cevap

Genetik Mühendisliğinde genlerin kullanılımı genel olarak genlerin klonlanıp farklı yerlerde kullanılmasına dayanır. Kullanılan genler çoğalmalarının, barınmalarının, beslenmelerinin diğer türlere göre daha kolay olduğundan genelde bakteri (çoğunlukla Escherichia coli) gibi prokaryot türler kullanılır.

Gen klonlaması DNA moleküllerini özel bölgelerde, belirli sınırlarda kesen enzimlerin kullanılmasına dayanır ve bu enzimler restriksiyon enzimleri olarak adlandırılır. Yüzlerce farklı restriksiyon enzimi tanımlanmıştır ve her biri farklı DNA dizisini tanır ve şeker-fosfat bağlarını keser. Bu kesim sonucu elde edilen parçada en az bir adet tek zincirli uç oluşur. Bu uca yapışka uç denir. Farklı bir DNA molekülüne ait kısım aynı restriksiyon enzimi tarafından kesilir. Kesilen parça ve DNA iskeleti yapışkan uçlardan DNA ligaz sayesinde birleştirilir.


Kabul Edilen Cevap
Puan Ver
2
Puan Ver
Teşekkür (1)
Paylaş
2

Kaynaklar

  1. Campbell Bioyoloji İnternet üzerinden bir kaynak kullanmadığım için kitabın Google URL'sini yazdım. Bendeki Palme Yayınlarının dağıtımını yaptığı 9. serinin Türkçesi. Sayfa 396 Biyoteknoloji

Bilimciler bir süredir genler üzerinde değişimler yapıyorlar. University of Pittsburgh'dan Alexander Deiters bu işlemi yüksek hassasiyet ile kontrol edebilen bir yol buldu:

Işık Kullanımı

Kullanılan yöntem açısından bir ilk olan araştırma Journal of the Amercan Chemical Society' de yayımlandı.

2013 yılından beri bilimciler gen-değiştirme gereci olan CRISPR/Cas9 isimli bir araç kullanıyorlardı. Yöntem, genomdaki belli bir bölgede, bakteri temelli bir protein olan Cas9 ve çift sarmal yapının bozulmasına sebep olan sentetik RNA kılavuzu işlemini temel alıyor. Bu durum bir genin çıkarılmasını, görevinin değiştirilmesini ya da istenilen bir mutasyon girişini mümkün kılıyor.

Pratikte, CRISPR yöntemi araştırmacılara, insan hastalıklarını gösteren laboratuvar hayvanı üretiminde, küfe dayanıklı buğday tohumu üretiminde, kistik fibrozis ve orak hücre hastalığının tedavisine dair büyük bir vaatte bulunuyor.

Prof. Deiters ve ekip arkadaşları bir dizi deney aracılığıyla Cas9 üzerinde ışık-aktiveli bir analog değişimi yapılabilen bir lisin kalıntısı (lisin bir amioasittir) buldular.

Deiter tarafından geliştirilen yöntem; "kafeslenmiş" olarak isimlendirilen, işlevsel olarak aktif olmayan bir Cas9 proteini oluşturuyor, bu kafes ışık kullanılarak kaldırılıyor, enzim aktifleşiyor ve böylelikle de gen değişimi başlıyor.

Deiters:

"Bu yöntem insanların hücrelerde gen değişimi yapabilmelerine ya da daha iyi konumsal ve zamansal kontrole sahip laboratuvar hayvanlarını oluşturabilmelerine olanak sunacak. Önceden bir geni saf dışı bırakmak istediğinizde, nerede ve ne zaman meydana geldiği noktasında sınırlı bir kontrole sahip oluyordunuz. Cas9 içerisine ışık yerleştirme mühendisliği daha hassas bir gen-değiştirme aracı sağlıyor. Yani bu yöntemle "bu hücrede, bu zamanda , genomun bu noktasında değişiklik yapmak istiyorum" diyebilirsiniz" diyor.

Gende değişiklik yapılması planlanan yere ve zamana dair gelişmiş bir kontrol sağlamak; "hedef dışı etkileri" ortadan kaldırma noktasında yardımcı olabilir ve genetik çalışmaların emsalsiz bir çözünürlükte gerçekleştirilebilmesine olanak sunabilir.

Puan Ver
0
Puan Ver
Teşekkür
Paylaş
0

Kaynaklar

  1. bilimfili.com
Cevap Ver
Bu soruya cevap vermek için lütfen
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Sembolik bir protesto istiyorsanız, bir bayrağı yakmayın. Onu yıkayın.”
Norman Thomas