Evrim Ağacı Soru & Cevap
Reklamı Kapat
Puan Ver
2
Puan Ver

Genel görelilik kütleçekimini nasıl açıklıyor?

Verilen kabaca örneklere göre uzay-zaman bükülüyor ve büken nesnenin etrafındaki nesneler yörüngede dönüyor ama eğer aşağı doğru bir çekim olmazsa cisimler neden çukura doğru gitme eğilimi göstersin ki

1
Teşekkür (2)
Hatırla
Takip
Paylaş
Reklamı Kapat
1 Cevap

Einstein in açıkladığı uzayzaman dokusunu kafamızda biraz netleştirelim.

Uzay ve zamanı tek bir doku olarak ele alan, evreni tamamen dolduran bir yapı olarak düşünelim. Basitleştirmek için genelde etrafından gerilmiş esneyen bir branda olarak gösterilir videolarda. İşte o brandanın 3 boyutlu hali düşündüğümüz uzay zaman dokusu.

Bu doku, ŞEYlerin varlıklarını sergiledikleri ALAN. Her ŞEY, bu alana tabidir. Alanda oluşacak değişikliklere uyarak hareket eder herşey. Bunu anlamak için en dikkat çekici örnek, ışığın doğrusal yol izlerken, güneş - gezegen kütlesinin büktüğü uzay zaman dokusundan geçerken SAPMASI. Işık açısından düz yol almaya devam etmektedir uzay zaman dokusu bükülmüş olsa bile. Sapmayı, gözlemci tespit edebilir. Çünkü gözlemci bükülmüş uzay zaman dokusuna tabi değildir. Onu dışarıdan gözlemleyebilir. Zaten ışığın kendini doğrusal ilerliyor olmasına rağmen gözlemcinin onun saptığını tespit edebilmesi göreliliğin ta kendisi.

İşte büyük kütleler uzay zamanı büktüklerinde, daha küçük kütleler artık bu bükülmüş dokuya tabi oldukları için ışık gibi ona uyarak hareketlerini sürdürürler. Herhangi bir kütleçekim etkisine maruz kalmayan nesneler harekesiz ise sabit, hareketli ise aynı hız ve doğrultuda hareketlerine devam ederler. Bir kütlenin büktüğü alanda da ise bu hareket bükülme şartlarına geçerek devam eder.

Yani aslında videolarda izlediğimiz branda nın ortasına konan metal topun brandayı esnetmesi, 3 boyutlu anlamda gerçek. Küçük kütlelerin bu etkiye dahil olmasının çekim gücüyle ilgisinin olmamasının nedeni de, nasıl bükülmemiş uzay zaman dokusunda doğrusal hareket ediyorlarsa, bükülmüş dokuda mecburen bükülme etkisine uyarak hareket etmelerinin gerekliliği. Bunun için çekim etkisine gerek yok. Öyle olsaydı ışık diğer gezegenlere oranla sahip olduğu görece kütle ile çekim etkisinden kurtulamazdı büyük ihtimalle.

Kabul Edilen Cevap
Puan Ver
5
Puan Ver
Teşekkür (6)
Paylaş
5

Kaynaklar

  1. Kaynak
Cevap Ver
Bu soruya cevap vermek için lütfen
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Özgürlüğün ne olduğunu bilmeyenler, onu talep edemezler.”
Johann Schubert