Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Sorulara Dön
Batuhan İyiis
Batuhan İyiis
2,799 UP
Üye
1

Faşizmin etik ve ahlaki eleştirisi nasıl yapılır?

Genetik mühendisliğinden yararlanarak yada öjeni yaparak nüfusu azaltarak geleceği kurtarabileceğimiz bakış açısı neden etik olarak doğru değildir?
1,656 görüntülenme
  • Soruyu Takip Et
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Tüm Reklamları Kapat
1 Cevap
Berat Mutluhan Seferoğlu
Felsefe Genel Editörü

Merhabalar.

Şimdi ana başlıktaki soruyla alt başlıktaki soru arasında ayrım yapmamız gerek. Çünkü bu iki soru birbiriyle tam olarak bağlantılı değil. Her ne kadar faşistler öjeniyi savunmuşlarsa da yaptıkları tek şey bu değildi. 18 ve 19. yüzyılda ve hatta daha da sonralarda entelektüeller arasında öjeni modaydı. Faşist ideolojiyi savunanlar sadece öjeniyi savunmadılar. Aynı zamanda belli bir toplum ve devlet düzenini, dahası belli ahlaki kaideleri savundular. O nedenle iki soruyu ayrı ayrı yanıtlayacağım.

Tüm Reklamları Kapat

Faşizmin ahlaki eleştirisi:

  1. Irkçılık üzerinden eleştiri yapılabilir. Bir kere ırklar arasında biyolojik farklar olsa bile, atıyorum bir ırkın IQ puanının diğerinden daha yüksek olduğunu düşünün, bu farklar tek başına o ırktan insanları hapsetmemizi ya da öldürmemizi ahlaken gerekçelendirmek için yeterli değil. Dolayısıyla faşistlerin diğer ırklara yaptıkları ayrımcı/vahşi uygulamalar bundan yola çıkarak eleştirilebilir.
  2. Bireycilik üzerinden eleştiri yapılabilir. Faşist rejimler devletin eleştirilemeyip kutsallaştırıldığı, bireyin ve haklarının toplum adına hiçe sayıldığı rejimlerdi. Devlet adeta bir asker yetiştirme kampı gibiydi. Muhalifler baskılanıyor, muhaliflere işkence ediliyor ve pek çok zaman bu kişiler öldürülüyordu. Dolayısıyla bireyin özgür ve özerk bir şekilde, kendi seçimlerini yaparak kendisi için yaşaması bir toplum için iyi bir şeyse, faşist toplumların kötü olduklarını söyleyebiliriz.
  3. İktisadi eleştiri yapılabilir. Faşist rejimlerde ekonomi tamamen devletin elindeydi. Özel şirketler vardı var olmasına ancak üretim kararları -özellikle de faşizm bir savaş zamanı ideolojisi olduğu için- büyük oranda devlet tarafından alınıyordu. Bu da iktisadi açıdan iyi bir politika değil. Vatandaşların refahı açısından bu tarz planlamacı, savaş ekonomilerinin ciddi olumsuz sonuçları vardı. Mal ve hizmet alım gücünün azalması gibi.

Öjeni ve nüfus planlamasının ahlaki eleştirisi:

  1. Önce ampirik bir eleştiriyle başlayalım. Bir kere kaynakların tükendiği ve insan nüfusunun kontrolsüzce artıp kaynakları tüketme noktasına getirdiği doğru değil. Bu Malthusçu resim şu anda genel olarak reddediliyor. Neden? Çünkü Dünya genelinde doğum oranları, özellikle fakir ülkelerin gelirleri arttıkça, düşmeye başladı. Uzmanlar Dünya nüfusunun belli bir yerden sonra sabitlenip düşmeye başlayacağı yönünde fikir beyan etmekte şu an genel olarak.
  2. Birey hakları öjeniyle ilgili olarak en büyük ahlaki sıkıntı. Bir kere öjeni, özellikle devlet eliyle ve zorla yapılacaksa, kişilere hayatlarında yapabilecekleri en önemli seçimlerden birini -çocuk yapıp yapmama seçimini- yapma fırsatını tanımıyor. Öte yandan bu sıkıntı öjeni gönüllü olarak yapılacaksa söz konusu olmaz. Ancak Dünya çapında nüfus azaltmaya yönelik bir öjeni planına gönüllü olarak katılacak insan sayısı çok az muhtemelen. Bu nedenle öjeninin çoğu türü kişi haklarına saldırması nedeniyle ahlaken sorunlu.
199 görüntülenme

Kaynaklar

  1. Yazar Yok. The Wages Of Destruction. (31 Temmuz 2020). Alındığı Tarih: 31 Temmuz 2020. Alındığı Yer: Bağlantı | Arşiv Bağlantısı
  2. Yazar Yok. The Myth That Our Planet Faces An Overpopulation Crisis. (31 Temmuz 2020). Alındığı Tarih: 31 Temmuz 2020. Alındığı Yer: Bağlantı | Arşiv Bağlantısı
3
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
  • Paylaş
Daha Fazla Cevap Göster
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Youtube
Çernobil'den Sonraki En Büyük Felaket Kapımızda!
Çernobil'den Sonraki En Büyük Felaket Kapımızda!
Kızıl Cin: Türkiye'ye Düşen Nadir Yıldırım!
Kızıl Cin: Türkiye'ye Düşen Nadir Yıldırım!
Plasebo: Sadece İnanarak Hastalıklardan Kurtulabilir miyiz?
Plasebo: Sadece İnanarak Hastalıklardan Kurtulabilir miyiz?
Özgür İrade: Aldığımız Kararlarda *Gerçekten* Özgür müyüz?
Özgür İrade: Aldığımız Kararlarda *Gerçekten* Özgür müyüz?
Arabada/Gemide Neden Mideniz Bulanıyor (Araç Tutuyor)?
Arabada/Gemide Neden Mideniz Bulanıyor (Araç Tutuyor)?
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
ve seni takip ediyor
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close