Yeni Soru Sor
Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Sorulara Dön
Refikcan Filiz
Üye
8

Evrimsel süreçte Omurgalı ve Omurgasız ayrımı hangi dönemde gerçekleşti?

Evrimsel sürecimizde bir canlının memeli olup olmaması ne zaman ve hangi koşullarda belirlendi?
1,173 görüntülenme
1
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Soruyu Takip Et
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Tüm Reklamları Kapat
5 Cevap
Mustafa İğraç
Lise öğrencisiyim

Omurgalı ve omurgasız ayrımı, evrimsel süreç içinde çok eski bir tarihçeye dayanır. Hayvanlar dünyasında, omurgasızlar dediğimiz yaratıklar, süngerler veya yuvarlak solucanlar gibi basit organizmalardan oluşur. Omurgalılar ise daha karmaşık yapıya sahip olan hayvanları içerir, bunlar arasında balıklar, kuşlar, memeliler ve insanlar da yer alır.

Omurgalı ve omurgasız ayrımı genellikle Kambriyen dönemi olarak adlandırılan bir dönemde başlamıştır, bu dönem yaklaşık 600 milyon yıl öncesine denk gelir. O zamanlar, hayvanların çeşitliliği ve karmaşıklığı hızla arttı ve bu süreçte omurgasızlar da farklı türler halinde ortaya çıktı.

Memelilerin evrimi ise daha sonra gerçekleşti. Memeliler, sıcakkanlı, saçlı, süt üreten ve genellikle gelişmiş beyin yapısına sahip omurgalı hayvanlardır. İlk memeli türleri, yaklaşık 200 milyon yıl önce, sürüngenlerden ayrıldıkları Triyas döneminde ortaya çıkmıştır. Ancak günümüzdeki modern memelilerin atası olan türler, Mezozoik dönemde (yaklaşık 225-66 milyon yıl önce) gelişmiştir.

Tüm Reklamları Kapat

Memelilerin özellikleri, zaman içinde çeşitli doğal seçilim süreçleri sonucunda şekillenmiş ve farklı türler arasında çeşitlilik göstermiştir. Beslenme alışkanlıkları, yaşam alanları ve çevresel faktörler, memeli özelliklerinin evriminde önemli rol oynamıştır.

Kaynaklar

  1. R. Fortey. Trilobite: Eyewitness To Evolution. ISBN: 9780375706219.
  2. S. J. Gould. Wonderful Life: The Burgess Shale And The Nature Of History. ISBN: 9780393307009. Yayınevi: W. W. Norton & Company.
Bu cevap, soru sahibi tarafından en iyi cevap seçilmiştir. Ancak bu, cevabın doğru olduğunu garanti etmez.
9
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Mehmetcan Yaman
Araştırmacı

Omurgasızdan omurgalıya geçiş, hayvanlar aleminin evrimi sırasında önemli bir olaydı. Omurgalılar ve omurgasızlar birkaç önemli morfolojik geçişe sahiptir. Omurgalılar ve omurgasızlar arasındaki temel farklardan biri, omurgalıların omurgaya veya omurgaya sahip olması, omurgasızların ise olmamasıdır. Ek olarak, omurgalılar kemik ve kıkırdak formunda mineralize dokudan oluşan bir endoskeletonlara sahipken, omurgasızların çoğunluğu kıkırdaksız bir dış iskelete sahiptir. Ek olarak, merkezi sinir sistemi omurgalı vücudunun sırt tarafında, ancak böceklerde ve diğer birçok omurgasızda ventral olarak gelişir ancak, omurgasızdan omurgalıya geçiş sırasında bu büyük morfolojik farklılıklara karşılık gelen altta yatan moleküler mekanizmalar neredeyse bilinmemektedir.[1]

Omurgalıların evrimsel kökeni anatomistler, paleontologlar, embriyologlar ve fizyologlar tarafından tartışılmıştır ancak moleküler filogenetik omurgalıların omurgasız akrabaları arasında yerleştirilmesi için daha titiz bir çerçeve sağladığından beri, eski ataların doğası ve karakteristik anatomik özelliklerin edinildiği sıraya ilişkin somut sonuçlara varmaya başlayabiliriz. Omurgalılar, tunikatlar ve sefalokortadlar birlikte, ekinodermler ve yarı kordalılar ile birlikte deuterostomları oluşturan kordalı filumunu oluşturur. Omurgalıların ve çeneli omurgalıların kökeni, omurgalı genomunun iki katına çıkmasıyla karakterize edilir ve bu genomik olayın organizma makroevrimini yönlendirdiği hipotezlerine yol açar. Ancak, yalnızca canlı organizmalara dayanan bu evrimsel tarih perspektifi bir eserdir. Fosil omurgalıları yaşayan akrabaları arasında birleştiren filogenetik ağaçlar, gnathostome vücut planının kademeli ve parça parça bir araya gelişini gösterir. Ne yazık ki, omurgalı vücut planının kademeli olarak bir araya geldiğini göstermek mümkün olmamıştır. Bunun nedeni omurgalıların indirgenemez derecede karmaşık olmaları değil, omurgalıları omurgasızlardan ayıran karakterlerin çoğunun embriyolojik ve hücresel olması ve dolayısıyla doğal olarak fosilleştirilemez olmasıdır.[2]

Ediyakaran veya erken Kambriyen döneminde ilk omurgalıların ortaya çıktığı tahmin edilmektedir.[3]

Tüm Reklamları Kapat

İlk memeliler yaklaşık 190 milyon yıl önce evrimleşti. İlk memeliler, dinozorlarla aynı zamanda yaşayan küçük, böcek yiyen yaratıklardı. Yaklaşık 65 milyon yıl önce dinozorlar ortadan kaybolduğunda, memeliler birçok biçime bürünmeye başladı. Günümüzde okyanuslardan tatlı sulara, yer üstü ve yer altı, ağaç tepeleri ve hatta gökyüzü dahil olmak üzere dünyanın hemen hemen her ortamında yaşayan yaklaşık 4500 farklı memeli türü bulunmaktadır.[4]

Kaynaklar

  1. X. Xu, et al. (2019). Evolutionary Transition Between Invertebrates And Vertebrates Via Methylation Reprogramming In Embryogenesis. National Science Review, sf: 993-1003. doi: 10.1093/nsr/nwz064. | Arşiv Bağlantısı
  2. P. C. J. Donoghue, et al. (2009). The Evolutionary Emergence Of Vertebrates From Among Their Spineless Relatives. Evolution: Education and Outreach, sf: 204-212. doi: 10.1007/s12052-009-0134-3. | Arşiv Bağlantısı
  3. Georg F. Striedter. The Origin Of Vertebrates: Invertebrate Chordates And Cyclostomes | Brains Through Time: A Natural History Of Vertebrates | Oxford Academic. Alındığı Tarih: 28 Haziran 2024. Alındığı Yer: OUP Academic | Arşiv Bağlantısı
  4. Anonim. Humans Are Mammals. Alındığı Tarih: 28 Haziran 2024. Alındığı Yer: The Australian Museum | Arşiv Bağlantısı
4
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Batuhan Piren
Araştırmacı

Son ortak ataların x'in Last Common Ancestor (LCA) dışında isimleri yoktur. Bunun nedeni fosillerin hiçbir zaman bulunamaması, dolayısıyla tür veya cins isimlerinin olmamasıdır. Fosillerin hiçbir zaman bulunamamasının nedeni, soyu tükenmiş türlerin sayısının astronomik olması ve bunların sadece küçük bir yüzdesinin fosil bırakmış olmasıdır. Sonuç, parçaların %99'unun eksik olduğu devasa bir yapbozu bir araya getirmeye benziyor.

Bununla birlikte, ilk omurgalı muhtemelen bir lanselet (Amphioxus) ile bir hagfish (Mynixi) arasında bir şeydi. Lanseletler ilk omurgalıların atasına çok benzer, ancak omurgalılara giden soy iki tur tüm genom duplikasyonu geçirmiştir.

Her kopyalamadan sonra, kopyalanan genlerin çoğu bir milyon yıllık bir süre içinde kaybolmuştur. Yararlı olan birkaç tanesi, yok olma şansı bulamadan yararlı bir şeye dönüşenlerle birlikte korunmuştur.

Tüm Reklamları Kapat

[2]

[1][3][4]

Kaynaklar

  1. Blair Hedges and Sudhir Kumar. Timetree Of Life. Alındığı Tarih: 28 Haziran 2024. Alındığı Yer: time tree | Arşiv Bağlantısı
  2. Sarah E. Gabbott, et al. Pigmented Anatomy In Carboniferous Cyclostomes And The Evolution Of The Vertebrate Eye. (17 Ağustos 2016). Alındığı Tarih: 17 Ağustos 2016. Alındığı Yer: royalsocietypublishing doi: 10.1098/rspb.2016.1151. | Arşiv Bağlantısı
  3. Dene R Littler, et al. (2008). Comparison Of Vertebrate And Invertebrate Clic Proteins: The Crystal Structures Of Caenorhabditis Elegans Exc-4 And Drosophila Melanogaster Dmclic. PubMed, sf: 70. doi: 10.1002/prot.21704. | Arşiv Bağlantısı
  4. Neil Shubin. New Fossils Of Tiktaalik Roseae Amaze Scientists. (15 Haziran 2014). Alındığı Tarih: 15 Haziran 2014. Alındığı Yer: Sci.News | Arşiv Bağlantısı
3
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Ahmet Cetin
Almanyada yaşayan bir 16 yaşındaki bir gençim

Evrimsel süreçte omurgalı ve omurgasız canlılar arasındaki ayrım, yaklaşık olarak Kambriyen Patlaması sırasında, yaklaşık 541 milyon yıl önce gerçekleşmiştir¹. Bu dönem, canlılık tarihindeki en önemli çeşitlenme olaylarından biri olarak kabul edilir ve birçok farklı hayvan filumunun ilk defa fosil kayıtlarında ortaya çıktığı zaman dilimidir.

Memelilerin evrimsel süreci ise, yaklaşık 160 milyon yıl önce, Jura döneminde başlamıştır⁴. Bu dönemde, ilk memelilerin ataları olan synapsidlerden ayrılan therapsidlerin evrimleştiği ve zamanla memelilere özgü özellikler geliştirdiği düşünülmektedir. Memelilerin karakteristik özellikleri, sıcakkanlılık, tüyler ve karmaşık sosyal yapılar gibi özellikler, bu süreçte evrimleşmiştir.

Evrimsel süreçteki bu önemli ayrımlar, genetik değişimler, çevresel faktörler ve doğal seleksiyon gibi mekanizmaların etkisi altında gerçekleşmiştir. Canlıların yaşam koşullarına uyum sağlaması ve çeşitlenmesi, milyonlarca yıl süren bir evrimin sonucudur.

Tüm Reklamları Kapat

(1) https://evrimagaci.org/soru/evrimsel-surecte-omurgali-ve-omurgasiz-ayrimi-hangi-donemde-gerceklesti-65020

(2) https://evrimagaci.org/evrimsel-surec-1-evrim-tarihinin-buyuk-zaman-cizelgesi-1-kisim-290

(3) https://evrimagaci.org/

(4) https://evrimagaci.org/sinapomorfi-nedir-evrimsel-surecte-turemis-ozellikler-nasil-evrimlesir-1816

(5) https://evrimagaci.org/evrimlesme-hizlari-ve-mozaik-evrim-her-canli-her-ozellik-her-gen-ayni-hizla-evrimlesmez-3201

4
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Ömer S. Doğru
düşünür.

Omurgalıların evrimi yaklaşık 600 milyon yıl önce Ediyakaran döneminde gerçekleşti. Çenesiz balıklar olan agnathanların yükselişiyle başlar . Anatomi ve görünüm olarak hagfish'e benzeyen erken omurgalılar, omurga ile ilişkili kemiklerden yoksundu ve bunun yerine kıkırdaktan yapılmış bir destek sistemine sahipti. Agnathanların ayrıca kısmi bir kafatası vardı, ancak gerçek bir omurga ile ilişkili omurga kemiklerinden yoksundu. Bu oluşum omurgalı ve omurgasız ayrımını yaratmıştır.

Daha sonra gerçek omurgalıların evrimleşeceği, erken dönem çenesiz bir balık olan hagfish'in resmi.

Çenesiz bir balık türü olan hagfish'in resmi.

Tüm Reklamları Kapat

2
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Daha Fazla Cevap Göster
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
ve seni takip ediyor

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close