Bu Reklamı Kapat
Sorulara Dön
Arto Ohm
Arto Ohm Üye
1

Evrimin öncülü nedir?

Bir iddiaya göre fotonlar/elektronlar nasıl davranacaklarını önceden bilirler. Yani bir canlılık özelliği gösterirler. Aynı iddianın devamı, dişideki leğen kemiği büyümesinin insan beyninin büyümesini sağladığını söylüyor. Oysa tersi olması gerekmez mi? Yani beynin hacmi genişledikçe kafatasının çıkmak için leğen kemiğini zorlaması gerekm
  • Soruyu Takip Et
  • Raporla
1 Cevap
Cevap
Yasin Kayalar
Yasin Kayalar Bilim ve felsefe okuru

İzlediğiniz videoda anlaşılan nedensellik tersinmesi olarak ifade edilen görüş savunulmuş.

Bu görüş savunulurken de muhtemelen çift yarık deneyinin farklı bir kurgusu olan gecikmeli seçim kuantum deneyinden esinlenmişler.

Bu Reklamı Kapat

Gecikmeli seçim kuantum deneyinde ise bir atom altı parçacık veya foton dalga olarak her iki yarıktan geçtikten sonra ölçüm yapılması bir nevi geçmişi etkileyerek veya değiştirerek dalga olarak her iki yarıktan geçmiş görünen parçacığın geçmişe yönelik olarak davranışını değiştirip parçacık olarak davranarak yarıklardan sadece birinden geçmesi sonucunun ortaya çıktığı deneydir. Deneye göre gelecekteki ölçüm geçmişi etkilemekte veya belirlemektedir. [1]

Bu durum fizikte 'geri nedensellik' veya 'geriye nedensellik' olarak da ifade edilmiş ve fizikçiler arasında 'sonuçlar da nedenleri etkiler veya belirler mi' tartışmasının ortaya çıkmasına neden olmuştur.

Bu Reklamı Kapat

Gecikmeli seçim kuantum durumuna kuantum geçmiş silgisi gibi adlar da verilmiştir. Ancak bu durum bilinen şekliyle atom altı dünyada görülen diğer kunatum haller olan parça-dalga ikiliği, kuantum tünelleme, kuantum dolanıklık veya süper pozisyon gibi sağduyuya (mantıksal beklentimize) aykırı sıradışı durumlardan biridir.

Görünen o ki sizin verdiğiniz örnekteki leğen kemiği örneğinde de nedensellik sıralaması farklı ele alınmış, normal olarak bildiğimiz nedenselligin zaman sıralaması olan kafatasının büyümesi leğen kemiğinin genişlemesine neden olur durumu tersten ele alınarak geriye nedensellik durumu olarak leğen kemiğinin büyümesi kafatasının ve beynin büyümesine etki etmiş gibi bir görüş dile getirilmiş.

Ancak burada dikkat edilmesi gereken şey dinlediğiniz kişi veya kişiler gecikmeli seçim deneyindeki sonuçları gözlemlediğimiz makro nesnelerin boyutuna taşımışlar.

Oysa kuantum özelliklerin geçerli olduğu atom altı Dünya ile gözlemlediğimiz makro nesnelerin dünyası arasında nasıl bir etkileşim var, etkileşim ne ölçüde henüz tam bir bilgiye sahip değiliz. Bana kalırsa hiç etkilemez diyen de hep etkiler diyen de muhtemelen yanılıyor. Zaten popüler olan Schrödinger'in kedi düşünce deneyi de aslında bu konuyla ilgili olarak mikro dünya makroyu nasıl etkiler sorusu konusunda özel kurgulanmış düşünülmüş bir düşünce deneyi. Deney o kadar özel şartlarda kurgulanarak düşünülmüş ki finalde kutudaki kedi kutu açılana kadar ölü mü canlı mı yada hem canlı hem ölü hallerinde gibi tartışmaları yaratıyor. Kutunun açılması ise deneyde çift yarık deneyindeki ölçüm yani etkileşim kurulması yerine geçiyor.

Makro nesnelerin dünyası kuantum özelliklerden etkilenir mi veya ne ölçüde etkilenir gibi sorulara dair başka bir arkadaşın sorusuna cevap yazmıştım. Kaynak bağlantısından bakarsanız bu konuda hangi aşamada olduğumuz konusunda bir fikir ve perspektif edinmenizi kolaylaştırabilir. [2]

Kaynaklar

  1. B. M. Grup. Gerçekliğin Ölçülmeden Önce Varolmadığı Deneysel Olarak Kanıtlandı | Bilimfili.com. Alındığı Tarih: 18 Şubat 2022. Alındığı Yer: Gerçekliğin Ölçülmeden Önce Varolmadığı Deneysel Olarak Kanıtlandı | BilimFili.com | Arşiv Bağlantısı
  2. Evrim Ağacı. Bütün Dış Faktörleri Bilirsek Bir Canlının Hangi Özelliğinin Nasıl Evrimleşeceğini Bilebilir Miyiz? | Soru & Cevap - Evrim Ağacı. Alındığı Tarih: 18 Şubat 2022. Alındığı Yer: Evrim Ağacı | Arşiv Bağlantısı
0
  • Raporla
Daha Fazla Cevap Göster
Cevap Ver
İlginizi Çekebilecek Sorular
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nda reklamları 2 şekilde kapatabilirsiniz:

  1. Ücretsiz üye girişi yapmak: Sitedeki reklamların %50 kadarını kapatmak için ücretsiz bir Evrim Ağacı üyeliği açmanız ve sitemizi/uygulamamızı kullanmanız yeterli!

  2. Maddi destekçilerimiz arasına katılmak: Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Alıntı Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Bu Eseri Neden Tavsiye Ediyorsun?
Aşağıdaki kutuya, isimli neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin faydalı bulunması halinde Evrim Ağacı kullanıcılarından daha fazla UP kazanman mümkün olacak. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Tavsiye Et