Evrenin varoluş nedeni nedir ve hiçbir şeyden mi doğdu?

Bilimsel olarak en geriye gidebildiğimiz nokta, yaklaşık 13.8 milyar yıl önceki Büyük Patlama (Big Bang) anıdır. Modern kozmoloji, evrenin o an, "tekillik" (singularity) adı verilen, sonsuz yoğunlukta ve sıcaklıkta bir noktadan genişlemeye başladığını söyler. Buradaki kilit nokta şudur: Büyük Patlama, sadece maddenin ve enerjinin değil, zaman ve mekânın kendisinin de başlangıcıdır.

• Zamanın Başlangıcı: Eğer zamanın kendisi o an başladıysa, "Büyük Patlama'dan önce ne vardı?" sorusu mantıksal olarak anlımsızlaşır.
• Kuralların Çöküşü: Tekillik anında, bildiğimiz fizik ve matematik kuralları çöker. Bu yüzden o anı veya "öncesini" tarif etmek için bilimsel araçlarımız yoktur.

Bu durumu anlamak için sıkça kullanılan bir analoji vardır: "Kuzey Kutbu'nun kuzeyinde ne vardır?".^[1] Bu sorunun cevabı "hiçbir şey" değildir; sorunun kendisi yanlıştır. Kuzey Kutbu, kuzeye gidilebilecek en son noktadır; onun daha kuzeyi yoktur. Benzer şekilde, eğer zaman Büyük Patlama ile başladıysa, onun "öncesi" de yoktur.

Dolayısıyla, bilimsel bir zeminde kalarak, bu sorunun cevabının "bilinemez" olduğunu ve sorunun kendisinin muhtemelen hatalı bir varsayıma dayandığını söyleyerek konuyu kapatırız.

Felsefenin Alanı: Farklı Açıklamalar

İşte tam bu noktada bilim durur ve felsefe başlar. Aklımız, bir başlangıcın mutlaka bir sebebi olması gerektiğini düşündüğü için, bu "bilinemezlik" ile yetinmez. Bu soruya felsefe tarihinde verilmiş üç ana cevap kategorisi vardır:

Açıklama 1: Evren "Hiçlikten" Doğan "Kaba Bir Gerçektir" (Brute Fact)

Bu görüşe göre, evrenin varoluşunun kendisinden başka bir nedeni yoktur; o sadece vardır. Bazı fizikçiler (örneğin Lawrence Krauss), kuantum fiziğindeki "sanal parçacıkların" boşluktan anlık olarak oluşmasına atıfta bulunarak, evrenin de benzer bir "kuantum dalgalanması" ile "hiçlikten" (enerjinin olmadığı boşluktan) meydana gelmiş olabileceğini öne sürer.^[2] Ancak bu, felsefi "hiçlik" (yokluk) sorununu çözmez. Bu görüş, nihai bir sebep olmadığını varsayar.

Açıklama 2: Çoklu Evrenler veya Döngüsel Modeller

Bu görüşe göre, bizim Büyük Patlamamız tek olay değildir. Belki de evrenler sürekli olarak oluşup yok olmakta (döngüsel evren) veya bizim evrenimiz sonsuz sayıdaki evrenden sadece biridir (çoklu evrenler). Bu modeller, bizim evrenimizin başlangıcını açıklasa da nihai soruyu ortadan kaldırmaz, sadece bir adım geriye öteler: "Peki bu çoklu evren sistemini veya döngüyü başlatan şey nedir?"

Açıklama 3: Aşkın (Transcendent) Bir İlk Neden

Bu görüşe göre, zamanın, mekânın ve doğa yasalarının başlangıcı olan evrenin sebebi, kendisi zaman, mekân ve doğa yasalarına tabi olmayan, onların dışında ve üstünde (aşkın) bir Varlık olmak zorundadır. Bu argüman, felsefe tarihinde Kalām Kozmolojik Argümanı olarak bilinir.