Bu Reklamı Kapat
Sorulara Dön
1

Evrendeki şeyleri kategorilere ayırırken aklı madde ve enerjiden ayrı bir kategoriye koyabilir miyiz?

Çünkü akıl; madde ve enerjiden bir nevi bağımsız olarak bambaşka bir şey değil mi? Akıl evrendeki madde ve enerjiyi karıştırarak ne kadar da inanılması güç harikaları ortaya koyuyorlar öyle değilmi?
114 görüntülenme
  • Soruyu Takip Et
  • Raporla
3 Cevap
Cevap
Ufuk Derin
Ufuk Derin Öğrenci-Okur

Hayır, akıl madde veya enerjiden apayrı bir şey değil. Hatta doğrudan madde ve maddesel etkileşimlerin bir sonucu.

Akıl, bilinç, hayal gücü, hafıza ve algı beynin ve sinir sisteminin evriminin yan ürünleridir. Aynı şekilde dış çevreden gelen veri ve bilgileri sorgulamak, yorumlamak, biçimlendirmek, kategorize etmek, işlemek, değiştirip yeni bilgiler ortaya çıkarmak gibi işler de biyokimyasal süreçlerdir. Bunların hepsi doğrudan madde ve enerjinin etkileşimleri sonucu oluşur. Akıl da doğrudan bunların sonucu olduğundan aklın madde ve enerjiden ayrı olduğunu gösteren bir neden henüz yok.

Bu Reklamı Kapat

Bu yan ürünler çoğu canlıda da vardır ama insan beyninin evrimine geldiğimizde ne yazık ki yan ürünler sadece bunlar olmamıştır. Kibir ve kendini ayrı tutmaya çalışma davranışı da insan beyninin evriminin yan ürünlerinden biridir. İnsanın anlamlandırma yeteneği ve zekası daha gelişmiş olduğu için biyokimyasal ve fizyolojik etkileşimlerin sonucu olan bu kavramları maddeden ayırmak, soyutlamak ve kendini özel hissetmek ister.

Önce yaşadığı Dünya'nın evrenin merkezi olmadığını, diğer gezegenler gibi küremsi olduğunu ve kendi gezegenini bu konuda diğerlerinden ayıramayacağını anladı insan. Daha sonra kendisinin de bir hayvan türü olduğunu, insan-hayvan diye bir ayrım olmadığını ve diğer canlıların da onun sahip olduğu bilince, akla, zekaya sahip olduğunu anladı ve kendini yine ayıramadı. Yani anlayabileceğiniz gibi kendi sahip olduğu özellikleri bir şeylerden ayrı, özel tutmaya çalışma davranışı insan için yeni değil. Elbette ki önceden bunların olması, şimdi de buna benzer bir olayın olduğunun garantisi değil.

Özetlemek gerekirse: Şu an için akıl doğrudan maddesel etkileşimlerin bir ürünü olarak gözükmektedir. Bildiğimiz kadarı ile akıl, doğrudan beynin, sinir sisteminin ve bu tür maddesel etkileşimlerin bir ürünü olduğundan aklı maddeden ve enerjiden ayırmak için şu anda hiçbir mantıklı gerekçe bulunmuyor. Yine de kendinizi özel hissetmek istiyorsanız henüz tam aydınlatılmadığı için aklın madde üstü olduğunu (ya da en azından madde üstü kısımlarının da olduğunu) düşünüp ayrı bir kategoriye koymak tamamen size kalmış. Kim bilir? Belki gerçekten aklın maddeden ayrı yönleri de vardır. Ama şu anda aklın maddeden, enerjiden ayrı ve özel olduğunu düşünmek için hiçbir gerekçe, neden, bulgu veya veri yok. Sadece insanların "akıllarının almadığı", anlamadıkları maddesel süreçleri kibir ve kendini özel görme davranışı ile ayırma çabası var.

5
  • Raporla
Cevap
Yusuf İğın
Yusuf İğın H. sapiens

Merhaba. Doğrusu sorunuz bir felsefe sorusu. Bu yüzden iki ayrı kategoride değerlendirmek gerekiyor.

Birincisi: Hayır, akıl beyindeki nöronların elektriksel etkileşimi sonucu ortaya çıkan bir farkındalık ürünü. (Klasik materyalizm)

Bu Reklamı Kapat

İkincisi: Evet, akıl materyalist anlayışa kıyasla açıklanması mümkün olmadığından tanımlamak için onu ayrı bir kategoriye koymamız gerek.

Bu iki görüş arasında tarih boyunca tartışmalar olup bitmiştir ve hâlen de bu tartışmalar süregelmektedir. Size tavsiyem buna bilimsel bir cevap aramaktan ziyade kendi benliğiniz ile felsefi bir görüş benimsemeniz. Çünkü bilim, kavramı gereği temel varsayımlara dayalı bir metoddur. Yani bilimsel olarak aklın maddeden ayrı bir unsur olması üzerinde tartışılabilecek bir husus bile değildir. Ancak tekrardan uyarıyorum, bu bilimsel olanı. Hayattaki her şeyin bilimle açıklanma koşulu yoktur. Bu yüzden felsefeye başvurmanız önemlidir.

Bir ekleme daha: Günümüzde birçok materyalist biyolog bile aklı, bilinci, algılayabilme yeteneğini ve buna bağlı oluşan farkındalığı sade bir beyine bağlamakta zorluk yaşıyorlar ve bir üst tanımlamaya ihtiyaç duyuyorlar. Çünkü beyin organı tüm bunları yapabilmek için yetersiz görünüyor. Bununla ilgili Sinan Canan’ın birkaç canlı yayını var. İzlemenizi şiddetle tavsiye ederim.

171 görüntülenme

Kaynaklar

  1. Sinan Canan. Sinan Canan - 1. Alındığı Tarih: 19 Mart 2022. Alındığı Yer: Youtube | Arşiv Bağlantısı
  2. Sinan Canan. Sinan Canan - 2. Alındığı Tarih: 19 Mart 2022. Alındığı Yer: YouTube | Arşiv Bağlantısı
0
  • Raporla
Cevap
Yasin Kayalar
Yasin Kayalar Bilim ve felsefe okuru

Akıl ve madde arasındaki ilişkiyi düşünürken maddenin enerjiden türediğini ve enerjiden oluştuğunu bildiğimiz için bu bilgiye uygun şekilde akıl ve enerji arasındaki ilişkiyi düşünmemiz daha doğru olacaktır. Aklın 'bilgiyi'üretmesi (daha doğrusu herhangi bir şeyin bilgiye dönüşebilmesi) için gereken unsurlar bize aklın madde ve enerjiden ayrı olduğuna dair bulgular sunmaktadır. Konunun epeyce bir detayı var ancak en genel ifadesi bu şekildedir. Ayrıca bu bulgular bir çok kişi tarafından ya yeterince düşünülmediği için yada felsefi eğilimleri nedeniyle atlanmaktadir. Örneğin materyalistler aklı madde ve enerjiye indirgeme eğilimindedirler. Ancak bunun bir çıkmaz olduğunu bir türlü kabul etmezler. Çünkü felsefi eğilimleri bu duruma neden olur.

0
  • Raporla
Daha Fazla Cevap Göster
Cevap Ver
İlginizi Çekebilecek Sorular
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nda reklamları 2 şekilde kapatabilirsiniz:

  1. Ücretsiz üye girişi yapmak: Sitedeki reklamların %50 kadarını kapatmak için ücretsiz bir Evrim Ağacı üyeliği açmanız ve sitemizi/uygulamamızı kullanmanız yeterli!

  2. Maddi destekçilerimiz arasına katılmak: Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Alıntı Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Bu Eseri Neden Tavsiye Ediyorsun?
Aşağıdaki kutuya, isimli neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin faydalı bulunması halinde Evrim Ağacı kullanıcılarından daha fazla UP kazanman mümkün olacak. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Tavsiye Et