Sorulara Dön
8
Evrim & Abiyogenez

Etobur bitkilerin evrimine dair ne biliyoruz?

Dışarıdan , canlıların vücudundan onları sindirerek ihtiyacı olan azotu alan bu bitkilerin nasıl bir evrimsel geçmişi var?

3
304 görüntülenme
Teşekkür (5)
Hatırla (2)
Takip (1)
Paylaş
Reklamı Kapat
3 Cevap

Ne yazık ki, neredeyse tamamen fosil kanıt eksikliği var . Çünkü etçil bitkiler, kemik veya kabuğun aksine kolayca fosilleşmeyen yumuşak dokulardan yapılır. İstisnalar var - 2014 yılında, bilim adamları kehribarda korunmuş 40 milyon yıllık bir Roridula atası buldular - ancak ölü etçil bitkilerin çoğu tipik olarak boggy habitatlarında çürümeye başladı.

Bununla birlikte, bitkilerin yapılarına, habitatlarına ve genlerine bakarak bazı eğitimli tahminler yapabiliriz .

Her şeyden önce, neden etobur ile uğraşalım? Etçil bitkilerin çoğu çok fazla güneş ışığı alır, ancak besin maddelerinde son derece düşük olan su dolu topraklarda yetişir. Günümüzün etçil bitkilerinin atalarının beslenmelerini (özellikle azot ve fosfor) başka bir kaynaktan almaları gerekiyordu ve yüksek ışık seviyeleri, yapraklarını tuzağa çevirerek fotosentezde daha az verimli olmaları anlamına geliyordu.

Tuzakların kendisi nasıl oluştu? Bazı bilim adamları, hem tuzak tuzaklarının hem de sinek kağıdı tuzaklarının - Sarracenia , Nepenthes ve Drosera'nın birkaçını değiştirdiğinin hepsinin değiştirilmiş tüylü yapraklar olduğuna inanıyorlar . Tüylü yapraklar yağmur damlaları yakalayabilir ve daha fazla içbükey (yani içe doğru kavisli) olduklarında, daha fazla su tutarlar. Toplanan bu suyun yüzey geriliminde yakalanan böcekler boğulur ve çürür ve besinleri serbest bırakır.

Etçil olmayan bitkiler bile besinleri yapraklarından emebilir (yaprak besleme), bu nedenle derin götürülmüş veya hafif yapışkan olan yaprakların nasıl bir avantajı olacağını görmek zor değildir. Milyonlarca yıl boyunca, doğal seleksiyon bu tuzakları daha fazla uzmanlaşmaya yöneltti; sürahi bitkilerinde, götürülen yaprakların kenarları 'sıkıştırılmış', fazla yağmur suyunun tuzakları sesini önlemek için kapaklar oluştu, ağızlar nektar salmaya başladı ve hatta çoğu saçlarını kaybetti. Güneş kuşlarına gelince, mukus üretimi yaprakları daha yapışkan hale getirirken, 'asit büyümesi' denilen dokunaçların çabucak mücadele eden böcekleri yakmasını sağladı.

Bir pelerin sundew (Drosera capensis) zorlu bir sineği sarar.

Son zamanlarda yapılan genetik araştırmalar , Venüs sinek tuzağının güneşe benzeyen atalardan evrimleştiğini göstermiştir. Bitkinin yapışma mekanizmasının sundews tarafından kullanılan aynı asit büyümesi ile başladığı düşünülmektedir. Tuzak, tetik tüylere dokunduğunda - asit büyümesi yapraktaki belirli dokuların gevşemesine kadar gerilmiş bir lastik bant gibi bir gerilme pozisyonunda tutulur. Bu, tuzağın esas olarak kapalı pozisyonda 'bükülmesine' neden olur.

Etçil bitkiler aynı zamanda yakınsak evrim denen bazı büyüleyici örnekler sunar . Bu, ilgisiz türlerin bağımsız olarak benzer özellikleri geliştirdiği bir süreçtir. Son zamanlarda yapılan bir araştırma, bunun Amerikan, Asya ve Avustralya sürahi bitkilerinde ( Sarracenia , Nepenthes ve Cephalotus ) nasıl meydana geldiğini araştırdı . Ayrı kıtalardan gelmesine rağmen, habitatlarının yarattığı zorluklar onları benzer çözümleri benimsemeye itti.

Sürahi bitkilerinin yakınsak evrimi: Sarracenia, Nepenthes ve Cephalotus.

Çalışma , 3 çeşit sürahi bitkisinin de sindirim enzimlerini yapmak için aynı proteinleri kullandığını gösterdi. Başlangıçta hastalığa karşı kendini savunma için kullanılan bu proteinler, böceklerin sert dış dış iskeletlerini parçalayan kitinaz gibi enzimlere dönüştü. Sonuçlar, bitkilerde etobur olan evrim yollarının çok az ve çok arasında olabileceğini göstermektedir.

Yani… Dünya'nın etçil bitkilerinin karmaşık tuzakları mucizevi görünmekle birlikte, genlerini ve fiziksel yapılarını inceleyerek kökenleri hakkında çok şey öğrenebiliriz. Pasif yapraktan aktif tuzağa kadar her küçük adım, alışılmadık habitatlarında hafif bir avantaj sağladı ve - milyonlarca yıl boyunca - bugün tanıdığımız bitkiler kuruldu.

284 görüntülenme
Kabul Edilen Cevap
6
Teşekkür (6)
Paylaş
6
Bu cevap, soruyu soran kullanıcı tarafından kabul edilen cevap seçilmiştir ve bu nedenle önde gösterilmektedir. Bir cevabın soruyu soran tarafından kabul edilmiş olması, cevabın doğru olduğunu garanti etmez.

Kaynaklar

Orijinal Soru: Etçil bitkiler ilk nasıl ortaya çıkmış olabilir?

Şahsi fikrime göre, etçil bitkiler için en büyük dönüm noktası süs bitkileri olarak yetiştirilmeye başlanmış olması. Amerika ve Avrupa'da bu bitkiler için kurulmuş yetiştirme alanları ve ciddi talep var. Doğa koşullarında gelecekleri nasıl olur bilmem ama süs bitkisi olarak, özellikle ibrik otur ve sinekkapan'ın geleceği parlak.

(Alıntı)

Bu bitkiler verimsiz topraklarda yaşamaya uyum sağlamıştır ve özellikle azot bakımından fakir, asidik ve bataklık gibi bölgelerde yaşayabilirler. Etçil bitkilerle ilgili ilk kapsamlı yazı 1875'de "Böcekçil Bitkiler" adlı kitapla Charles Darwin tarafından kaleme alınmıştır. Etle beslenen, bilinen 583 çeşit bitki vardır. Buna ek olarak tam etçil olmayan 300 den fazla bitki vardır (Protocarnivorous plant [parakarnivor, subkarnivor veya sınırda etçil)] ama botanikçiler kesin bir etçil bitki kavramında uzlaşamadığından bunlar şimdilik tanım olarak etçil bitki değildir.

Genelde bu bitkilerin böceklerle olan ilişkisi savunma veya direkt böcek değil, böcek ürünleri/artıkları içindir. Yakaladıkları canlıları sindirme veya emme yeteneğinden yokdundurlar. Birleşik Kırallık Etçil Bitki Derneğinde kayıtlı yüzlerce etobur bitki çeşidi var fakat bunların hepsini incelemek çok zor.

127 görüntülenme
2
Teşekkür (4)
Paylaş
2

Kaynaklar

Karnivor bitkiler, çiçekli bitkiler soy ağacına mensup. Avustralya etçil bitkisi (Cephalotus follicularis), Amerika ve güneydoğu Asya'da bulunan diğer karnivor bitki türlerine göre yıldız meyvesi (Averrhoa carambola) isimli bitki ile daha yakın akrabalar. Öyle ki, muhtemelen yetiştirildikleri topraklarda besin azlığıyla ölmemek üzere bu etçilliğin bitkilerde tekrar tekrar evrimleşmesini gösteriyor. Sonuç olarak bitki, topraktan alamadığı azot, nitrojen, fosfor vb. avından almaya çalışmış.

Venus Flytrap, avını kapanlarıyla yakalayan ve günler sonunda sindiren bir bitki. Buna farkla keseli bitkiler avlarını vantuzları aracılığıyla emerek öldürüyor. Ek olarak Charles Darwin 1875 yılında çıkardığı "Böcekçil Bitkiler" kitabında Güneş Gülü bitkisinin avlarını hapsetmek için kullandığı dokunaçlarına dair detaylı çizimler gösteriyor. Aslında asıl ilginç olan bu karnivorların yetiştirilmesi hususu. Eğer ki süs bitkisi olarak günümüzde bir arz-talep durumu sağlıyorsa zamanla boyutlarında ciddi küçülmeler yaşayan karnivorlar göreceğiz.

Süreç içinde birbirinden bağımsız türlerin aynı av mekanizmaları ürettiğinden bahsedildi. Evrimsel biyoloji, bitkiye ait genotip ve fenotipleri incelemeye devam ettikçe bu evrim sürecini daha iyi anlayacağız çünkü yaşadığı topraklardaki besin kıtlığına bu şekilde karnivor cevaplar veren bitkiler yakınsak evrime güzel birer örnek.

0
Teşekkür
Paylaş
0

Kaynaklar

  • Ewen Callaway. How Plants Evolved Into Carnivores. (05 Nisan 2021). Alındığı Tarih: 05 Nisan 2021. Alındığı Yer: nature.com | Arşiv Bağlantısı
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın