Bu Reklamı Kapat
Sorulara Dön
0
Ermeni Soykırımı gerçekten gerçekleşti mi?
Ermeni soykırım gerçek midir? Yoksa sadece günümüzde modern Türkiye'yi karalamak için atılan yalanlar mıdır? Kaynak gösterin lütfen.
  • Soruyu Takip Et
  • Raporla
1 Cevap
Bu Reklamı Kapat
Cevap
Ömer Berke Öztürk
Ömer Berke Öztürk Tübitak tarih araştırma yarışmasına katıldım

21. Yüzyılda bu meseleye bakacak olursak, dünya çapında var olan Ermeni diasporasının, soykırımı reddedenlere karşı büyük bir çoğunluk olduğunu görürüz. Sadece nüfus olarak değil, banka rezervleri, iş insanları ve siyasi merciilerde görev alanların soykırımın yaşandığına kuşkusuz inandığını ve bunu tüm dünyaya lanse ettiklerini görüyoruz. Yani küresel ölçekte çoğunluk soykırımın yaşandığını savunmakta. Ancak çoğunluğun savunduğu herşey kuşkusuz doğru sayılamaz.

Ermeni meselesini değerlendirirken tarafsız kaynak bulmak oldukça zor. Cumhuriyet dönemi Türk kaynakları Osmanlıyı savunuyor, yabancı kaynaklar Ermenileri. Bu konuyu konuşmak için arşivlerde dönemin yazılı kaynaklarına bakmamız gerekiyor. Bu yazıda mümkün oldukça kaynakça bölümleri zengin, araştırmacı yazarların alıntılarını seçtim.

Öncelikle bakılması gereken yer; iddia olan soykırım tarihinden (1915) önceki kilometre taşları:

Bu Reklamı Kapat

-1863 yılında Osmanlı Devleti tarafından onaylanan, Ermeni aydınları tarafından hazırlanan ve 150 maddeden oluşan Nizamnâme-i Millet-i Ermeniyân'a baktığımızda 19. yüzyılda Ermenilerle Osmanlı arasında şiddetli bir husumet olmadığı görünür.

Bağımsız bir idareye kavuşmanın mümkün olabileceğinin Ermeniler tarafından benimsenmesi, özellikle 1877-1878 Türk-Rus Savaşı ile söz konusu oldu. Bu savaşta Kafkasya’daki Rus ordularının başkomutanlığına Ermeni asıllı Loris Melikof’un getirilmesi, savaş sonrasında bağımsızlığa kavuşulacağının göstergesi sayıldı. Böylelikle devletle Ermeni cemaati arasında ilişkiler gerilmeye başladı.

-Berlin Anlaşmasında (13 Temmuz 1878) azınlıklar konusuna da değinilmiştir. Fransız İhtilalinden bu yana hali hazırda kendi devletlerini kurmak isteyen azınlıklar Türklerin aleyhine olan bu anlaşmayla daha da ön plana çıkmışlardır. Ayrıca Ermenileri ilgilendiren altı vilayete (Erzurum, Van, Harput, Diyarbekir, Sivas, Bitlis) ıslahat yapılacağı maddesi anlaşmada geçer fakat Abdülhamid büyük devletlerin kendi aralarında çekişmelerini fırsat bilerek bu ıslahatları gerçekleştirmemiştir. Bu da Ermenileri kızdıran, isyana teşvik eden olaylardan biridir.

Bu Reklamı Kapat

“Berlin Antlaşması’ndan evvel, ne Sultan’ın Ermenilere karşı özel bir husumeti vardı ne de Ermeni milletinin siyasi emelleri vardı. Ardından, korunmaları için konulan antlaşma hükümleri, hem şüphe ve nefreti Ermenilere yöneltti, hem de Ermenilerin kurtuluş umutlarını yeşertti; karşılığında, yöneticilerin düşmanlığı iyice arttı. İngiliz-Türk Konvansiyonu, Ermenilere İngiltere’den yardım alabileceklerini öğretti ve İngilizlerin müdahalesi, Türkleri iyice hırçınlaştırdı.”¹

-Ermeniler bağımsızlık istiyordu, bu amaçla kurulan örgütlerden biri olan Hınçak Devrimci Partisi’nin amacı, Büyük Ermenistan’ı kurmak ve burada sosyalist bir rejim tesis etmekti. Parti, bunun için büyük bir isyanın başlatılmasına gerek olduğuna, bunun da ancak Osmanlı Devleti’nin savaşta olduğu bir zamanda mümkün olabileceğine inanmaktaydı. Hınçak Partisi üyeleri, 1890’ların başlarından itibaren Müslümanlara ve bağımsızlık karşıtı olan Ermenilere yönelik saldırılara giriştiler

"Ermeniler Osmanlı Devleti'nin hoşgörülü politikasından istifade ederek köşe başları tuttular; bankacılıkta, sarraflıkta vs. zenginleşen, uyanan, millî hedefleri olan bir sınıf ortaya çıktı. İhtilâl komitaları kurdular. Komitacılar halkı kışkırtmaya başladılar."²

-İlk büyük isyan, 1894 yılının yaz aylarında Sason’da meydana geldi.

Aşırı uçtan bazı kimseler, yüzlerce masum insana zarar vereceğini kabul ettikleri bu tür girişimlerle, yabancı müdahaleyi bölgeye çekebilecek büyük bir katliamın yaşanmasını sağlayacaklarını”³

Bu amaçla müteakip yıllarda onlarca defa isyan gerçekleştirildi.

Bu Reklamı Kapat

-Birinci Dünya Savaşı’yla birlikte Hınçak Partisi beklediği fırsatın ortaya çıktığı düşüncesiyle saldırılar, katliamlar, sabotajlar yapıldı. Bütün gayretlere, tahriklere, çok sayıda masum insanın öldürülmesine, dış desteğe rağmen bir Ermeni Devleti kurulamadı. Bunun sebepleri şu şekilde sıralanabilir: Ermenilerin devlet kurma iddiasında bulundukları coğrafyadaki hiçbir vilayet, sancak veya kazada nüfus çoğunlukları yoktu. Osmanlı Devleti’nin bütün güçsüzlüğüne ve maruz kaldığı baskılara mukabil ülkenin kalbi sayılan bir bölgeyi bırakması mümkün değildi.

Sonuç olarak tüm bu isyan girişimlerine karşı Osmanlı ordusunun bastırma çabaları ve I. Dünya Savaşında zarar görmemesi için yapılan techir sırasında çok sayıda Ermeni ölmüştür. Ancak bunun bir "soykırım" olmadığı açıktır.

Tarihçi Bernard Lewis'in 1993'te Paris'te basına verdiği demeçte 1915'te yaşanan olayların II. Dünya Savaşı'ndaki Yahudi soykırımıyla bir tutulamayacağını söylediği için kendisine dava açıldı ve maddi tazminata mahkum edildi. Lewis, temel olarak Osmanlı'da Ermenilerin bir savaş sırasında şiddet olaylarına başvurmalarına dikkati çekerek, dönemin hükumetinin de Ermeni ahaliyi ortadan kaldırmak gibi bir niyeti olmadığı sonucuna varıyordu.Bu olay da Ermeni diasporasının ne kadar güçlü olduğunu ve neler yaptıracağını göz önüne seriyor.

Kaynaklar

  1. Guenter Lewy. (2021). Osmanlı Ermenilerine Ne Oldu?. Yayınevi: Timaş Yayınları. sf: 31.
  2. Halil İnalcık. (2021). Tarihe Düşülen Notlar Cilt Ii. Yayınevi: Timaş Yayınları. sf: 58.
  3. Guenter Lewy. (2021). Osmanlı Ermenilerine Ne Oldu?. Yayınevi: Timaş Yayınları. sf: 45-46.
0
  • Raporla
Cevap Ver
İlginizi Çekebilecek Sorular
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nda reklamları 2 şekilde kapatabilirsiniz:

  1. Ücretsiz üye girişi yapmak: Sitedeki reklamların %50 kadarını kapatmak için ücretsiz bir Evrim Ağacı üyeliği açmanız ve sitemizi/uygulamamızı kullanmanız yeterli!

  2. Maddi destekçilerimiz arasına katılmak: Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Bu Eseri Neden Tavsiye Ediyorsun?
Aşağıdaki kutuya, isimli neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin faydalı bulunması halinde Evrim Ağacı kullanıcılarından daha fazla UP kazanman [UP bilgi linki] mümkün olacak. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Tavsiye Et