Soruya cevabım iki kısımdan oluşacak ilk kısımda şuan için "Eris" varyantı hakkında neler biliyoruz olacak ikinci kısım ise kişisel görüşlerimi içerecek. Buradaki bilgiler eğitim amaçlıdır bir hekimin uyarı ve tavsiyeleri yerine geçmez.

EG.5 (Eris)

Japonya, Yeni Zelanda, Güney Kore, Birleşik Krallık ve ABD'de meydana gelen artışların muhtemel sebebi olarak gösterilen covid-19'un EG.5 varyantı bağışıklıktan kaçması ile dikkat çekmekte fakat hastalık şiddetinde herhangi bir değişiklik bildirilmemiş.^[1]

WHO'nun raporuna göre "Mevcut kanıtlara dayanarak, EG.5'in oluşturduğu halk sağlığı riski küresel düzeyde düşük olarak değerlendirilmektedir"^[2]

ABD'de ve İngiltere'de covid-19 kaynaklı hastane başvurları artmış olsa da pandemi dönemindeki değerlere oranla çok düşüktür. Şuan hiçbir varyant "endişe uyandırıcı varyant" özelliğini taşımamaktadır.^[1]

Kendi Fikirlerim

Yukarıda yazdığım ve eklediğim kaynaklarda gördüğün gibi aslında "endişe uyandırıcı" bir varyant değil. Günümüzde verilecek bir kapanma kararı gereksiz ekonomik bir yük getirebilir. Ek olarak asıl pandemi yıllarında 2 senesini online eğitimle geçiren bir nesile yenisi olabildiğince eklememek gerekiyor. Bu tamamiyle bir yarar zarar dengesi.

Virüslerin ve bakterilerin aşırı mutasyona uğradıkları unutulmamalı. Salgınlar Dünya'mızın gerçekleri. Covid'in çok tehlikeli bir mutasyon geçirip geçiremeyeceğini kestirmek zor veya ileride başka bir viral salgın olup olmayacağı.

Eklemek istediğim son şey ise bakteriler. İnsanlar doktoruna antibiyotik yazmadığı için kızabiliyorlar fakat unutmayalım ki bakteriler karşısındaki etkili silahımız olan antibiyotiklere direnç artmakta ve işin daha acı tarafı şu ki biz bu direnç karşısında hızlıca yeni sınıf antibiyotikler üretemiyoruz. Bu yüzden doktor kontrolünde antibiyotik kullanalım.

Virüsler çoğalırken genetik materyalleri sıklıkla mutasyona uğrar, bu nedenle yeni bir SARS-CoV-2 varyantının ortaya çıkıp yayılmaya başlamasına şaşılmamalıdır. Bu yaz ortaya çıkan ve Omicron'un soyundan gelen EG.5 alt-varyantına gayri resmi olarak Eris (Yunan çekişme ve anlaşmazlık tanrıçasının) adı verildi. Diğer varyantlarla enfekte olan insan sayısı çok düşük seviyelere indiği için güncel COVID-19 olgularının çoğunda Eris varyantı çıkmaya başladı. Amerikan Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezlerinin (CDC) tahminlerine göre, Ağustos ayının üçüncü haftasının sonunda ABD'deki COVID-19 vakalarının %20,6'sından EG.5 sorumluydu ve bu, dolaşımdaki diğer tüm SARS-CoV-2 varyantlarından daha fazlaydı. Aynı hafta, ABD'de hızla arttığı bildirilen ve vakaların %13,3'ünü oluşturan FL1.5.1 (veya Fornax) adlı bir suş ikinci oldu ve onu diğer XBB suşları ve Omikron'un soyundan gelenlerin bir karışımı izledi.^[1]

Şimdiye kadar, EG.5, hastalığın ciddiyeti konusunda herhangi bir alarm vermiyor, ancak ilk raporlar EG.5'in şu anda dolaşımda olan diğer tüm varyantlardan daha hızlı yayıldığını göstermiştir.^[1]

CDC verilerine göre, COVID-19 ile ilgili hastaneye yatışlar Haziran ayında görülen son düşük seviyelere göre %40'tan fazla arttı, ancak Ocak 2022 Omikron salgını sırasında ulaşılan zirve seviyelerin hala %90'dan fazla altında. EG.5, önceki Omikron altvaryantı XBB.1.5'e benzer, ancak virüsün aşı tarafından hedeflenen parçası olan başak (spike) proteininde bir mutasyon taşır.^[2]

CDC Direktörü Dr. Mandy Cohen'e göre, şu anda virüslerdeki değişikliklerde gördüğümüz şey, hala aşımıza karşı hassaslar, hala ilaçlarımıza karşı hassaslar.^[2]

Türkiye'de resmi kayıtlara geçmiş bir EG.5 olgusu yok.^[3] Ancak, hastalık seyrinin çok ağır geçmediği durumlarda hastaneye başvuran sayısının düşük olduğu göz önüne alındığında kesin olarak yok diyemeyiz. EG.5 olgularında hızlı bir artış olabilir. Ancak, Omikron varyantının genel olarak ağır hastalığa neden olmadığı düşünülürse, ve daha önce edindiğimiz bağışıklıkların olumlu etkisi olacağı için ölüm ve yoğun bakıma yatan sayısının çok düşük düzeyde kalacağını düşünüyorum. İleri yaştakiler, ek hastalığı olanlar, bağışıklığı zayıf olanlar gibi risk grubundakilerin tabii ki dikkat etmesi gerekiyor. Sokağa çıkma yasağı veya okulların kapatılması gibi durumları yaşama ihtimalimizin ise oldukça zayıf olduğunu düşünüyorum.