Sorulara Dön
4
Sinirbilim & Nörobiyoloji

Empati, beynin hangi kısmıyla faaliyete geçer?

2
525 görüntülenme
Teşekkür (1)
Hatırla (1)
Takip
Paylaş
Reklamı Kapat
2 Cevap

Empati, beynin çok farklı bölgelerini aktive eden bir durumdur, memelilerde gelişen anne bakımı kadar eski olan empati (8) için temel olarak; beyin sapı, anterior singulat korteks, orbitofrontal korteks ve insula memelilerde empatide aktive olan bölgelerdir. Duygular, hormonlar ve bunlar ile oluşan emptati özelinde başkalarını önemsemek bütün memelilerde ortaktır. (5) İnsanın empati devreleri, kompleks bağlantılara sahip olan bu bölgelerin yapılarının ve bağlantılarının gelişmesi ve farklı bölgelerle bağlantılar kurmasıyla evrimleşmiştir. (6)

Bir başkasının zihin durumunu anlama kapasitesi bilişsel empati, karşıdakinin zihinsel durumunu anlayıp ona yönelik karşılık verme kapasitesi duygusal empatidir. (1)

Duygusal ve bilişsel empatide etkinleşen beyin bölümleri

Empati tiplerinde özel olarak inferior frontal girus duygusal empatiden, ventromedial prefrontal korteks ise bilişsel empatiden sorumludur. (2)

Bir çalışmada bilişsel empatide orta singulat korteksin ve dorsomedial prefrontal korteksin aktive olduğu ve duygusal empatide ise insula bölgesinin aktifleştiği görülmüştür. (3)

Bilişsel empatide etkinleşen beyin bölümleri

Altı orbitofrontal korteks hasarı olan katılımcı, altı dorsolateral prefrontal korteks hasarı olan ve on iki hasarsız beyni olan bireyleri kapsayan bir kontrol grubunu içeren katılımcılardan oluşan bir araştırmada başkalarının duygularını doğru olarak tanımlama becerisinin değerlendirildiği kapsamlı bir bilişsel empati değerlendirmesi gerçekleştirilmiştir ve incelenen iki bölgenin de bilişsel empatide etkinleştiği sonucuna varılmıştır. (4)

Duygusal empatide etkinleşen beyin bölümleri

Ayna nöron sistemi özellikle duygusal empatide öne çıkar. (2) Duygusal empatide yetersizliği olan otizmli bireylerde yapılan çalışmayla ayna nöronların az olduğu bulunmuştur. (9) Otistik çocukların duygusal tepkilerini gözlemleyen bir çalışmada beyinlerinin gyrus frontalis inferior pars opercularis bölgesinde ayna nöronların aktivitesinin az olduğu görülmüştür. (10)

Tüm empati çalışmalarında tutarlı aktivasyon gösteren beyin bölgeleri
Tüm empati çalışmalarında tutarlı aktivasyon gösteren beyin bölgeleri
Elsevier

Empatide kadın ve erkekteki farklılıklar

İnsan evrimi boyunca çocuk bakımında önemli rol üstlenen kadınlar sözlü olmayan bir iletişim biçimi olan empatiyi erkeklerden daha iyi anlayacak şekilde evrimleşmiştir. Kadınlar genel olarak bilişsel ve duygusal empatide daha iyidir. Bunu destekleyen bir çalışmada kadın beyninde genel olarak empatiyle ilintili olan ayna nöronlarla ilişkili inferior prefrontal korteksteki gri madde hacimlerinin daha büyük olduğu bulunmuştur. (7)

Empati kurulmasında taklidin nöral mekanizması

Karşıdakinin davranışlarını anlamak ve taklit etmek için superior parietal korteks, duygu işlemede önemli fonksiyonu olan limbik sistemden aldığı bilginin eyleme dönüştürülmesi için eyleminin erken görsel tanımını kodlar ve bu bilgiyi posterior parietal ayna nöronlara gönderir ve burada hareketin hassas kinestetiği kodlanır ve bu bilgi inferior frontal ayna nöronlara gider, burada eylemin amacı kodlanır. Hareket planının kopyaları frontal ve parietal ayna nöron alanlarından eylemin tahmin edilen duyusal sonucu oluşturacağı superior parietal kortekse geri gider. Eylemin görsel işlenmesi ile tahimn edilen duygusal sonuca dair veriler beraber işlendiğinde taklite başlanır ve karşıdakinin duyguları anlanıp tepki verilmeye hazır hale gelmiş olur. (11)

361 görüntülenme
11
Teşekkür (8)
Paylaş
11

Kaynaklar

  • A. Gerace, et al. (2013). An Exploratory Investigation Of The Process Of Perspective Taking In Interpersonal Situations. Cambridge Core, sf: 12. doi: 10.1017/jrr.2013.6. | Arşiv Bağlantısı
  • S. Shamay-Tsoory, et al. (2009). Two Systems For Empathy: A Double Dissociation Between Emotional And Cognitive Empathy In Inferior Frontal Gyrus Versus Ventromedial Prefrontal Lesions. Oxford Academic, sf: 11. doi: 10.1093/brain/awn279. | Arşiv Bağlantısı
  • R. Eres, et al. (2014). Individual Differences In Local Gray Matter Density Are Associated With Differences In Affective And Cognitive Empathy. NeuroImage, sf: 29. doi: 10.1016/j.neuroimage.2015.05.038. | Arşiv Bağlantısı
  • M. Goodkind, et al. (2021). Cognitive Empathy Following Orbitofrontal Cortex And Dorsolateral Prefrontal Cortex Damage. Berkeley, sf: 43. | Arşiv Bağlantısı
  • J. Decety. (2021). The Neural Pathways, Development And Functions Of Empathy. ScienceDirect, sf: 7. doi: 10.1016/j.cobeha.2014.12.001. | Arşiv Bağlantısı
  • J. Decety, et al. (2011). The Neuroevolution Of Empathy. The New York Academy of Sciences, sf: 11. doi: 10.1111/j.1749-6632.2011.06027.x. | Arşiv Bağlantısı
  • L. Christov-Moore, et al. (2014). Empathy: Gender Effects In Brain And Behavior.. Elsevier, sf: 25. doi: 10.1016/j.neubiorev.2014.09.001. | Arşiv Bağlantısı
  • R. Praszkier. (2014). Empathy, Mirror Neurons And Sync. Springer, sf: 25. doi: 10.1007/s11299-014-0160-x. | Arşiv Bağlantısı
  • S. Baron-cohen. (2021). Response To Smith’s Letter To The Editor ‘Emotional Empathy In Autism Spectrum Conditions: Weak, Intact, Or Heightened?’. Springer, sf: 6. doi: 10.1007/s10803-009-0800-x. | Arşiv Bağlantısı
  • M. Dapretto, et al. (2021). Understanding Emotions In Others: Mirror Neuron Dysfunction In Children With Autism Spectrum Disorders. NIH, sf: 7. doi: 10.1038%2Fnn1611. | Arşiv Bağlantısı
  • L. Carr, et al. (2021). Neural Mechanisms Of Empathy In Humans: A Relay From Neural Systems For Imitation To Limbic Areas. PNAS, sf: 6. doi: 10.1073/pnas.0935845100. | Arşiv Bağlantısı

Beynin empati bölgesi “İnsula”

Beynimizin temporal bölgesinde bulunur. Duyguların farkında olunmasına, duygusal tepkilerimizde ve empati yaparken beynin devreye giren kısmıdır ve limbik sistemimizin bir parçasıdır. Özellikle ön (anterior) bölümü dikkat ve yüksek seviyede bilinçli kontrolden sorumludur.

Bu ön bölge, dış dünyadan gelen uyaranlarla iç dünyamızdaki uyaranları kontrol eden yerdir. Aynı zamanda kalp ve sindirim sisteminin otonomik sinir sistemi kısmını da düzenler.

İnsula, Anterior Cingulate’le bağlantılıdır. Bu bölgeyle insulanın ön bölgesinde bir sorun olursa kişinin ağrıyı hissetmesi veya sevdiği insanların ağrısına empati yapmasında sorun ortaya çıkıyor. Bu kişiler, “Empati yapamıyorum, bu kısmımı kaybettim” diye yakınabiliyorlar da.

İnsulanın ön kısmı, aynı zamanda amygdala (korku, endişe bölgemiz) ile bağlantılı. Ağrıyı hissetmenin yanında kızgınlık, iğrenme, korku, üzgün ve mutluluk duygularını hissetmede de rol oynar.

Sempati duygusu oluştuğunda primer motor bölge devreye girmekte. Bu, insanın başkasının yüz ifadesini gördüğünde kendi yüz ifadesiyle başkasının duygusunu anladığını ifade etmesinin yansımasıdır. Ayna nöronlar, bir başka insanın duygularını anladığımızda devreye girer. Genelde empatik duygu durumu merhameti de içerirken beynin ön lobundan aşağıya doğru bir işlem halinde başlar. Bu sırada dikkat duyguya verilir ve oda duyguyu regüle etmemizi sağlar.

En erken 18 aylık bebekte, genelde 2-3 yaşında sempati gelişmeye başlar. Sempati

toplumda bir başkasının

yararını düşünüp bencil olmadan fedakârlık yapabilmeyi gerektirir. 2006 yılında İsviçre’de yapılan çalışmada, çocuklarda sempati ve empatinin ailelerin yetiştirme tarzıyla bağlantılı olmadığı ortaya çıkmıştır.

Merhamet birçok dinde oldukça yer bulan bir terimdir. Mesela, islamın en bariz özelliklerinden biri merhamet dini olmasıdır. İnsanların bir arada, birbirlerine karşı ölçülü, saygılı ve merhametli olmasını talep eder.

Empati, sempati ve merhameti kullanabilen insanların beyinlerindeki bu bahsettiğim sistemlerin düzgün çalıştığını bilimsel olarak söylemek mümkün olduğu gibi dini referansların da bireyden bu sistemlerin düzgün çalışması beklentisi olduğu açıktır.

Birbaumer ve arkadaşları fMRI neurofeedback ile anti sosyallerde insula bölgesindeki elektrik akımını düzenlediklerinde onların pişmanlık duygularının geliştiğini gördü.

Clinical EEG ve Neuroscience’da yayımlanan anti sosyal kişilik bozukluğunda yaptığımız QEEG uygulamalı Neurofeedback vaka çalışmamızda biz de aynı bulgulara ulaştık.

104 görüntülenme
0
Teşekkür (1)
Paylaş
0

Kaynaklar

Cevap Ver
Bu soruya cevap vermek için lütfen
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın