Sorulara Dön
19
Fizik & Kuantum

E=mc2 denklemi nedir?

Ben 8 yaşındayım. E=mc2 anneme sordum anlattı anlayamadım. Benim anlayacağım dilde anlatabilir misiniz?

6
26,341 görüntülenme
Teşekkür (23)
Hatırla (6)
Takip (2)
Paylaş
Reklamı Kapat
6 Cevap

Merhabalar Ali. E = mc², ilerleyen eğitim yıllarında karşına çıkacak olan matematikte ''denklem'' olarak isimlendirdiğimiz denklemlerden biri. Bu denklem, senin de adını duymuş olacağın ünlü bilim insanı Albert Einstein tarafından oluşturulmuş. Einstein bu denklem ile bize şunu söylemek istiyor: Enerji ve kütle aslında birbirine dönüşebilen durumlardır.

Kütle nedir? Bu terim günlük hayatta karşına çıkmış olabilir ama ben yine de açıklamak istedim. Kütle, madde miktarı demektir. Yani karşımıza çıkan arabalar, ağaçlar, insanlar, diğer canlıların hepsi kütleye sahiptir. Sen de kütleye sahipsin.

Enerji nedir? Bu terimi akademik olarak açıklamak yerine senin anlayacağın şekilde açıklamak istiyorum. Enerji, aslında çevremizde olup biten ve olmaya devam eden her şeyin gerçekleşmesini mümkün kılan şeydir. İnsanlar koşarken, arabalar yol alırken, kuşlar uçarken hep enerji sayesinde bu hareketlerini yapabilirler.

Bu iki terimi de açıkladığıma göre şimdi artık bu denklemin bilim insanları tarafından hangi amaçla kullanıldığını anlayabilirsin. Yani bütün bu saydığım varlıkların aynı zamanda bir enerji karşılığı olduğunu söylüyor bu denklem; senin, benim, çevrendeki insanların ve varlıkların hepsinin bir enerji karşılığı var.

21,666 görüntülenme
Kabul Edilen Cevap
31
Teşekkür (22)
Paylaş
31
Bu cevap, soruyu soran kullanıcı tarafından kabul edilen cevap seçilmiştir ve bu nedenle önde gösterilmektedir. Bir cevabın soruyu soran tarafından kabul edilmiş olması, cevabın doğru olduğunu garanti etmez.

Kaynaklar

E = mc² Denklemini bu adam bulmuş. ismi Albert Einstein.

Einstein
Einstein
wikipedia

Bu da onun biraz daha genç hali :)

Albert Einstein
Albert Einstein
wikipedia

Denklemin anlamı basitçe denk-lem yani iki tarafın birbirine denk ve eşit olması demektir.

Bu denklemde E ile mc²'nin miktarı birbirine eşittir çünkü aralarında eşittir(=) işareti var.

E = mc² nin anlamını öğrenmek için öncelikle (E), (=), (m), (c) ve (²) sembollerinin anlamını öğrenmek gerek.

(E) harfi Enerjiyi temsil eder. İngilizcedeki "Energy" kelimesinin baş harfidir. Energy, Türkçe'de Enerji demektir.

https://www.youtube.com/watch?v=HfD9_GjzT3g (Bu videoda Enerjinin ne olduğu anlatılıyor)

(=) işareti eşitlik anlamına gelir. İki değerin birbirine eşit olduğunu ifade eder. İşaretin solundaki değerin işaretin sağındaki değere eşit olduğunu gösterir. Örneğin: 2=2, 5=2+3, 6=2x3, 4=2²(Dört eşittir 2'nin karesi), 18=2x3²(18 eşittir 2 çarpı 3'ün karesi), Enerji = mxc²(Enerji(E) eşittir Kütle(m) çarpı ışık hızının karesi(c²))

(m) harfi Kütleyi temsil eder. İngilizcedeki "mass" kelimesinin baş harfidir. mass Türkçe'de Kütle demektir.

https://www.youtube.com/watch?v=gKfdP34hb4w (Bu video Kütlenin ne olduğunu anlatıyor)

(c) harfi ışık hızını temsil eder. Latince "celeritas" kelimesinin baş harfidir. celeritas'ın Türkçe anlamı hız demektir. Hareket eden her şeyin bir hızı vardır. Yürüdüğümüzde bizim bir hızımız vardır koştuğumuzda hızımız artar. Işık, arabalardan ve uçaklardan daha hızlı hareket eder. Işığın hızı çok yüksektir. Boşlukta 1 Saniyede yaklaşık 300,000,000 metre (üç yüz milyon metre) gider yani ışığın hızı saniyede yaklaşık 300,000,000 metre'dir.

(²) c'nin üzerinde bulunan bu ² sayısının ismi Kare'dir. Kare işareti hangi sayının üzerindeyse o sayıdan iki tane birbiriyle çarpılır. Örneğin: 3²=3x3, c²=cxc, 30²=30x30

Sembollerin anlamını öğrendik.

E = mc²'nin anlamı: Energy = mass x celetitas ² (m ve c² 'nin arasında gizli bir çarpı(x) işareti var)

Türkçe yazarsak: Enerji eşittir kütle çarpı ışık hızının karesidir. Enerji = Kütle x ışık hızı²'dir yani E = mc²'dir.

Bu denkleme göre bir şeyin kütlesini bilirsek o şeyin Enerjisini de bilebiliriz. Mesela senin kütleni bilirsek senin Enerjini de bilebiliriz. Diyelim ki senin kütlen 20 kilogram ve otururken kendi enerjinin ne kadar olduğunu öğrenmek istiyorsun. Bu denklem sayesinde enerjini öğrenebilirsin. Bakalım ne kadarmış

E = m x c² denkleminde m harfinin kütle olduğunu söylemiştik yani m harfinin yerine senin kütleni yazacağız. 20 kilogram demiştik. Yani E=20 x c² Peki c harfi neydi? c harfi ışığın hızıydı. Işığın hızı ne kadardı? saniyede 300,000,000 metreydi. Şimdi bunu da c harfinin yerine yazalım E= 20 x (300,000,000)²

yani [Alinin Enerjisi = 20 x 300,000,000 x 300,000,000] ne demiştik (=) işaretinin sağındaki değer ile solundaki değer birbirine eşittir. Şimdi senin sahip olduğun enerjiyi bulmak için (=) işaretinin sağındaki üç sayıyı birbiriyle çarpacağız 20 x 300,000,000 x 300,000,000 = 1,800,000,000,000,000,000

Alinin Enerjisi=1,800,000,000,000,000,000 joule (1.8 Kentilyon joule) eder. Sahip olduğun enerji çok büyük Ali.

Şu videoları da izlersen daha iyi anlarsın.

https://www.youtube.com/watch?v=T3eLaEJLWqs

https://www.youtube.com/watch?v=EsRoFszNBi4

13,049 görüntülenme
11
Teşekkür (13)
Paylaş
11

Kaynaklar

Benim de 8 yaşında bir oğlum var ve o da bazen böyle sorular soruyor. Senin gibi meraklı birisini görünce çok mutlu oldum. Kütle, enerji, ışık gibi konular hakkında ne kadar şey biliyorsun bilmiyorum. Ali Alcan aslında iyi bir cevap yazmış ama ben sana Einstein neden böyle bir formül bulma ihtiyacı hissetti onu anlatmak istiyorum. Çok sıkmadan :)

Einstein ışığı çok merak ediyordu. Işığın ne olduğu konusunda tartışmalar vardı. Artık günümüzde bu konu çözülmüş durumda ama o dönem çok hararetli tartışmalar devam ediyordu. (silip silip yazıyorum) Işığın bir hızı olduğu da bulunmuştu ve çok ilginçti ki ışığın hızı sabitti. Yani ışık hızı ile giden bir arabada olduğunu hayal et eğer o arabada giderken elinde tuttuğun topu yine ışık hızında atarsan ne olmasını beklersin. Eğer ışık hızı değil de normal insan hızıyla bahsedersek iki hızı toplaman gerek. (Umarım karışmıyordur, hızın toplanması ne demek bilmem açık mı) Yani yerdeki bir gözlemci topun hızı ile arabanın hızını toplamını görür. Einstein'a kadar görelilik yoktu onun sayesinde görelilik bilgi haline geldi.

Bu formül ışığın hızının değişmemesi bilgisini kullanırsak şunu görmemizi sağlar. Hız nedir? Bir süre içinde bir yerden bir gitmemizin göstergesi. Yani aynı mesafeyi daha kısa sürede katedersek daha hızlı gittik deriz. Demek ki hız mesafeye ve zamana bağlı. İşte hızın mesafe ve zamana bağlı olması durumu söz konusu ışıksa işe yaramıyor. Nasıl oluyor da ışık hızıyla giden bir arabadan ışık hızıyla attığımız topun hızı 2 ışık hızı olmuyor. Akılları yakan bir bilgi ortaya çıktı. Uzay küçülüyor zaman yavaşlıyor olabilir miydi? Evet Einstein uzayın ve zamanın bizim algıladığımız gibi olmadığını buldu. Işık hızına yaklaştıkça uzay büzülüyor ve zaman da yavaşlıyordu. Kütlesi büyük olan cisimlerin uzayı büktüğünü bu sayede yerçekimini hissetiğimizi söyledi. Newton yerçekimini formüle etmiş ama sebebini bulamamıştı. Eisntein sebebini keşfetti.

Einstein'dan önce biz uzayı 3 boyutlu algılıyorduk. En, boy, genişlik. Onun buluşları sayesinde artık zaman da bir boyut olarak hayatımıza girdi. Artık bilim insanları konuşurken 4 boyutlu bir evrendeyiz diyorlar. Bu bilgi Einstein'ın ışıkla ilgili çalışmaları sayesinde ortaya çıktı.

Son olarak kütlesi olan her cisim aynı zamanda enerjidir de. Yani enerji kütleye, kütle de enerjiye dönüşür. Bir kaç yüzyıl önce Lavosier adlı bir kimyager maddenin korunumunu bulmuştu. Yani hiçbirşey yoktan var olmaz, vardan da yok olmaz. Einstein'ın bu formülü sayesinde de artık yok olan bir kütlenin enerjiye dönüştüğünü söyleyebiliyoruz. Ve enerji muazzam bir enerji. Atom bombası bilinen en iyi örnek. Çok az miktarda bir madde uygun şartlarda 100binlerce el bombasının yarattığı enerjiyi yaratabilir. Nükleer santraller de yine maddenin enerjiye dönüşmesi prensibi ile çalışırlar.

Umarım çok karışık olmamıştır. Özel olarak bu formül yerine ben biraz Einstein hakkında bilgi vermek istedim. Einstein'ın ışıkla, zamanla, enerji ile, kütle çekimi ile nasıl ilgilendiği ile ilgili ipuçları vermeye çalıştım. Neden bilim dünyasında bir devrim yarattı görmeni istedim. Newton'un, Faraday'ın bilime olan katkılarını kullanarak nasıl yeni bir çığır açtığını ve onun la birlikte kuantum fiziğinin de ne kadar önemli hale geldiğini de belirtmek isterim.

NOT: Umarım kafanı daha çok karıştırmamışımdır.

7,696 görüntülenme
8
Teşekkür (8)
Paylaş
8

Kaynaklar

  • Yazar Yok. Açıkcası Tek Bir Kaynak Yok. (11 Eylül 2020). Alındığı Tarih: 11 Eylül 2020. Alındığı Yer: Bağlantı | Arşiv Bağlantısı

Bu formül, enerji ile kütle arasında ilişki kurar. Bu formülde boşluktaki (vakumlanmış ortam) ışık hızının karesi, kilogram başına ne kadar nükleer enerji düştüğünü belirtir. Formülü bir cümlede anlatmak gerekirse: Bir maddede kilogram başına, boşluktaki ışığın metre saniye−1 cinsinden hızının karesinin sayısal değeri kadar enerji (joule) düşer.

8,949 görüntülenme
5
Teşekkür (7)
Paylaş
5

Kaynaklar

Sevgili Ali, öncelikle akıl sonsuzluğu idrak edemez. Einstein'ı farklı kılan sonsuzluğu hayal edebiliyor olmasıydı.

Einstein kendinden öncekilerden farklı olarak "Enerji" olgusuna cebirsel(matematiksel) açıdan yaklaşmış, "Kitle" denilen kavramın aslında özel bir enerji türü olduğu sonucuna varmıştı. Farkı ise Kitle'nin öteki enerjilere kıyasla çok daha yoğun, çok daha konsantre yapıda olmasıydı. Bu da, çok küçük bir kitlenin oluşan hacmiyle kıyaslanamayacak kadar çok enerjiye dönüşebilmesi anlamına gelirdi.

e=mc²

"e" erg'le ölçülen enerjiyi, "m" gramla ölçülen kitleyi, "c" de santimetre/saatle ölçülen ışık hızını simgelemektedir.

Basit bir örnek verecek olursak;

1 gramlık bir kitledeki enerjinin, 1000 vatlık bir elektrik ampulünü tam olarak 2.850 yıl işletebilir.

Daha somut bir örnek verecek olursak;

1 gramlık kitlenin bütünüyle enerjiye dönüştürülmesi, 2000 ton petrolün yakılmasından elde edilecek enerjiye eşit enerji üretmesi anlamına gelir.

Sevgili Ali, Einstein kitlenin enerjiye dönüştürülmesi formülünü insanlığın yararına sunmak istemişti ama insanlık onu Atom bombası gibi Vahşete çevirmişti.

Sevgili Ali, 8 yaşında isen hayat gerçekten sana güzel, bu yaşta bu sorulara cevap araman muhteşem bir detay, yüreğinden öpüyorum güzel çocuk.

3,285 görüntülenme
3
Teşekkür (2)
Paylaş
3

Kaynaklar

‘’e = mc2’’, Einstein’in bu denklemi bize enerjinin yani e’nin ve kütlenin yani m’nin aynı şeyin farklı formları olduğunu gösterdi, kütle ve enerji birbirileriyle değiştirilebilirler.Bazı bilim insanları bu denklemi sonradan tarihin en ölümcül silahını yaratmak için kullandı, atom bombasını.

518 görüntülenme
2
Teşekkür (2)
Paylaş
2

Kaynaklar

  • Carl Sagan,Neil deGrasse Tyson..., et al. (, 2014). Cosmos: Bir Uzay Serüveni.
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın