Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Sorulara Dön
Ali Arık
Üye
3

Eğer dünya üzerinde ki canlı yaşamı karbon temelli olmasaydı karbonun yerine geçebilecek hangi element olabilirdi?

817 görüntülenme
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Soruyu Takip Et
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Tüm Reklamları Kapat
2 Cevap
Emir Bayar
Evrim alanında araştırmacı

Karbonun yerine yaşam için geçebilecek bir element en azından DNA ve RNA olan canlılarda yok. bildiğimiz yaşam için karbon DNA, RNAdan dolayı zorunlu ( dünyadaki tüm canlarda DNA ve RNA var). Karbon olmasaydı DNA gelişip evrilemezdi, canlılar enerji kullanamazdı ve genel açıda evrimleşemezlerdi. Eğer karbon kadar yaşam için işlevsel ve esnek başka bir element olsaydı (ve yeterince çok olsaydı) o zaman ondan gelen canlılar olabilirdi ama yok.

3
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Özgür Özgür
Araştırmacı

Bir yaşam formunun enerjiyi toplamak, depolamak ve yeniden kullanmak için bir mekanizmaya ihtiyacı olacaktır. Tabii ki enerji çevreden gelmek zorundadır. Ayrıca bu enerji emildikten ya da yutulduktan sonra tam olarak ihtiyaç duyulan yerde ve zamanda kontrollü bir şekilde serbest bırakılmalıdır. Enerjinin tamamı bir anda salındığında yaşam formu yanabilir. Karbon bazlı dünyada temel depolama elemanı Cx(HOH)y formülüne sahip bir karbonhidrattır. Bu karbonhidrat, su ve karbondioksite oksitlenerek atık ürünler hava yoluyla dışarı atılır. Karbon atomlarının tekli bağlarla zincire bağlanmasına katenasyon adı verilir. Karbon bazlı bir yaşam formu, enzim adı verilen hız düzenleyicilerle yakıtını kontrollü bir şekilde yakabilmektedir.

Bu büyük ve karmaşık moleküllerin işlerini hassasiyetle yapabilmelerinin nedeni “sağ-sol ayrımı” adı verilen bir özelliğe sahip olmalarıdır. Her enzim, belli bir molekülle eşleşerek tepkimeye girmesine yardım eder. İki molekülün şekli anahtar-kilit gibi birbirine uyar. Bu eşleşme sağ-sol ayrımı ile daha da seçici hâle gelir. Örneğin karaciğerlerimizde glikojen adı verilen bir polimerin ayna simetriği olan selüloz formunda bir başka polimer ağaçlarda bulunur. Her ikisi de enerji depolamak için kullanılan altı atomlu karbon bileşikleridir. Glikojen ve selüloz, temel olarak aynı karbonhidrattırlar ve tek bir karbon atomunun sağ ya da sol yerleşimiyle birbirlerinden ayrılırlar. Selüloz, daha kararlı bir yapıya sahiptir. Glikojen, silikon kadar kararlı değildir. İnsan metabolizması selülozu parçalayacak enzimlere sahip olmadığı için onu yiyecek olarak kullanamaz. Ama bakteriler gibi birçok basit yaşam formu bunu rahatlıkla yapabilir. (Yiyecek olarak işimize yaramayan bir dal parçasının bakteriler tarafından birkaç ayda ayrıştırılarak toprağa karışmasını buna borçluyuz.)

Tüm Reklamları Kapat

Kısacası sağ-sol ayrımı, biyo-moleküler süreçleri düzenleyen önemli bir özelliktir. Ne yazık ki silisyumun sağ-sol ayrımına sahip bileşiği bulunmaz. Bu nedenle silisyum bazlı bir yaşam formunun, karbon bazlı enzimlerin gerçekleştirdiği düzenleme ve tanıma işlevlerinin benzerlerini oluşturması zor olacaktır. Bütün bunlara karşın, Frederic Stanley Kipping (1863-1949) bazı ilginç bileşiklerin sentezlenebileceğini gösterdiğinden beri kimyagerler yeni silisyum bileşikleri yaratmak için uğraşmaktadırlar. Silisyum kimyası alanında en prestijli uluslararası ödüle Kipping Ödülü denir. Gelgelelim, yıllardır yapılan onca çalışmaya ve modern kimyacıların elindeki tüm imkanlara karşın, karbon kimyasına benzeyen bir silisyum kimyası oluşturulamamıştır. Termodinamik yasalar, karbon-benzeri silisyum bileşiklerinin kararsız ve kısa ömürlü olacağına işaret etmektedir.

Yine de bazı silisyum tabanlı mikro ve nano yapılar hayal etmek mümkündür; enerji kullanımı ve görüş yeteneği için güneş enerjili silisyum formlar; silisyum bileşiklerinden yapılmış kas benzeri dokulara oksitleyici taşıyan silisyum sıvıları; silikatlardan yapılmış iskeletler; silisyum zarlar ve hatta silikat zeolit yüzeylerde sağ-sol ayrımına sahip deşikli yapılar. Hatta bu yapılardan kimileri canlı gibi görünmektedir. Ancak yaşamı yaratacak olan basit ve kararlı kimya henüz ortada görünmüyor. Yaşamın karmaşıklığı, birbirleriyle geniş bir aralıkta etkileşen uyumlu yapılar gerektirir. Sözü edilen tepkimelerse sadece dar bir sıcaklık ve pH aralığında gerçekleşmektedir. Bu tür kısıtlamalar göz önüne alındığında, karbonun yapabildiği şeyleri silisyum başaramamaktadır.

Ancak bir şey var ki onu silisyuma borçluyuz. Dünya’daki yaşam, ağırlıklı olarak sağ-yönelimli karbonhidratlar ve sol-yönelimli amino asitlerden oluşur. Peki ama neden tam tersi olmamış, neden her ikisi birden değil? Kimyacılar ilk karbon bileşiklerinin, çamurlu bir havuzun tabanında yer alan sağ-sol yönelime sahip silisyumlu bir kayanın yüzeyinde oluştuğuna inanıyorlar. Bu yüzeyin yönelimi, Dünya’daki yaşamın tercih ettiği karbon bileşiklerinin yaratılmasını teşvik etmiş olabilir.[1]

Kaynaklar

  1. sinan ipek. Silisyum Temelli Yaşam Formları Mümkün Mü? | Bilimkurgu Kulübü. (7 Şubat 2022). Alındığı Tarih: 16 Şubat 2023. Alındığı Yer: Bilimkurgu Kulübü | Arşiv Bağlantısı
1
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Daha Fazla Cevap Göster
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Youtube
Havacılık Tarihinin 90 Yıllık En Gizemli Olayı Çözülmüş Olabilir mi?
Havacılık Tarihinin 90 Yıllık En Gizemli Olayı Çözülmüş Olabilir mi?
Kral Joffrey Neden Öldü?
Kral Joffrey Neden Öldü?
Ötanazi: Ölüm Hakkımız Var mı? | Taner Beyter (Öncül Analitik Felsefe)
Ötanazi: Ölüm Hakkımız Var mı? | Taner Beyter (Öncül Analitik Felsefe)
Yaşamı Başlatan Manyetizma mı? | Furkan Öztürk (Harvard Üniversitesi)
Yaşamı Başlatan Manyetizma mı? | Furkan Öztürk (Harvard Üniversitesi)
Elektronlar Duvarlardan Nasıl Geçiyor? | Kuantum Tünelleme!
Elektronlar Duvarlardan Nasıl Geçiyor? | Kuantum Tünelleme!
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
ve seni takip ediyor
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close