Evrim Ağacı Soru & Cevap
Reklamı Kapat
Puan Ver
6
Puan Ver

Dünyanın manyetik alanı nasıl oluşmuştur?

1
Teşekkür (1)
Hatırla (2)
Takip
Paylaş
Reklamı Kapat
1 Cevap

İlk olarak şunu söyleyeyim, Ulaş'ın cevabı yanlış, manyetik alan sıvı demir çekirdek yüzünden oluşmuyor zaten verdiği link de konu ile alakasız.

İkinci olarak; dünyanın manyetik alanının neden oluştuğuna dair henüz kabul görmüş bir teori yoktur. Açıkcası neden manyetik alan oluştuğunu bilmiyoruz. Geçmiş araştırmalarda, sıvı metalin yüksek sıcaklık ve basınç altında manyetizma oluşturduğu gözlemlenmişti. Uzun bir süre, dünyanın manyetik alanının sebebinin bu olduğu düşünülmüştü ama son 10 yılda yapılan gezegen gözlemleri ve laboratuvar çalışmaları bu bilginin yanlış olduğunu ortaya çıkartmıştır. Şimdi yanlış bilinen bazı şeyleri düzeltmek istiyorum. Dünyanın çekirdeği sıvı değil katıdır, Aslında birbirini saran iki kısımdan oluşur. İç çekirdek katıdır, dış çekirdek ise sıvı metalden oluşur. İç çekirdek zamanla soğuyarak katılaşmıştır ve soğumaya devam ediyor, bir süre sonra sıvı dış çekirdek de tamamen katılaşacak.

Araştırmalara gelirsek; Venüs'ün de dış çekirdeği sıvı metalden oluşmuştur, yaklaşık dünya çapındadır ve bir atmosfere sahiptir ama bir manyetik alana sahip değildir. Aramızdaki tek fark dünyanın kendi etrafında Venüs'e oranla 243 kat daha hızlı dönmesidir. Dünyanın manyetik alanının bu hızlı dönüş ile alakalı olduğu düşünülmektedir.

Ayrıca bu manyetik alan, mıknatıs manyetizması ile aynı özellikleri göstermez. Manyetizmada, moleküller bir sıra halinde dizilir ama yüksek sıcaklık bu dizilimi bozar çünkü atomlar titreşmeye başladıkça moleküller yer değiştirir.

Şimdi gelelim manyetik alanın kökeni açıklamasına: Bu alanın varlığı dinamo teorisi ile açıklanır. Fizikte dinamo teorisi, Dünya veya yıldız gibi gök cisimlerinin bir manyetik alan oluşturduğu bir mekanizma önermektedir. Dinamo teorisi, dönen, konveksiyon yapan ve elektriksel olarak iletken bir sıvının astronomik zaman ölçeklerinde bir manyetik alanı koruyabildiği süreci tanımlar.

Yani kısaca; gezegenin dış çekirdeği sıvı metal olacak, yüksek miktarda ısı yayacak ve gök cismi kendi etrafında hızla dönecek. Bu üçü bir araya geldiğinde manyetik alan korunabilir. Tabi ki bu konuda hala tartışmalar devam ediyor.

Avustralya'daki Paleoarchean lav ve Güney Afrika'daki conglomarate kayalarında yapılan paleomanyetik çalışmalar, manyetik alanın en az yaklaşık 3.450 milyon yıl önce mevcut olduğu sonucuna ortaya çıkarmıştır.

124 görüntülenme
Puan Ver
3
Puan Ver
Teşekkür (3)
Paylaş
3

Kaynaklar

  1. Wikipedia Dünyanın Manyetik Alanı
  2. Wikipedia Earth's Magnetic Field
  3. Kozmik Anafor Dünyanın Manyetik Alanı
Cevap Ver
Bu soruya cevap vermek için lütfen
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Kesin bir şekilde inanmak için, şüphe ile başlamamız gerekir.”
Stanislaw Leszczynski