Sorulara Dön
0
Evrim & Abiyogenez

Dünyadaki en gelişmiş canlı türü nedir?

Tardigrat (su ayısı) ve hamam böceği üzerine tartışmalar mevcut mesela hamam böcekleri susuz 1 hafta ama kafaları kopunca 1 ay nasıl yaşarlar?

3
809 görüntülenme
Teşekkür
Hatırla
Takip
Paylaş
Reklamı Kapat
3 Cevap

Cevap: Hiçbir canlı. Her tür, kendi çevresel şartlarında evrimleşir. Dolayısı ile evrimde gelişmişlik değil uyum vardır. Bizi en zeki yaparak uyumlu yapan evrimsel süreç, çitayı en hızlı, kimisini keskin görüşlü kimisini dayanıklı yapıyor. Bu canlılarda var olan "özellik" her ne ise, ona hayatta kalma ve üreme şansını sağlamıştır ki Doğal Seçilim tarafından elenmemiştir. Bu da onları bir nevi "kalifiye canlı" olarak kılmaktadır. Ancak şu nokta unutulmamalıdır: Bu özellikleri, yalnızca ve yalnızca günümüz şartları için geçerlidir. Soruyu "en" olarak değil de iki canlının gelişmişliklerini kıyaslayarak da bunu daha iyi anlayabiliriz.

Oldukça gelişmiş bir canlı olan çita, yaklaşık 8 saniyede 120 km/h hıza çıkabilmekte ve bu hızını 12 saniye kadar koruyabilmektedir. Bütün fiziksel mekanizmaları bu özelliğin çerçevesinde evrimleşmiştir: İskelet, kaslar, pençeler, dişler ve daha niceleri. Peki bir çita mı daha gelişmiştir, yoksa bir insan mı? Peki ya bir aslan? Bu soruya da cevap veremeyiz. Çünkü bu sayılan hayvanlar, kendi ortamlarına en uygun özellikleri evrimleştirmişlerdir. Bir canlıyı diğerinden ilkel ya da gelişmiş sayabilmenin bir yolu yoktur.

Dolayısıyla, asla ama asla bir canlının diğerinden "daha üstün", "daha çok "daha ilkel", "daha gelişmiş" olduğunu düşünmememiz gerekir.

790 görüntülenme
2
Teşekkür (1)
Paylaş
2

Kaynaklar

  • Ç. M. Bakırcı. Canlıları "Daha Fazla Evrimleşmiş", "Daha İlkel" Ya Da "En Az Evrimleşmiş" Olarak Sınıflandırmak Mümkün Müdür? (Soru Çerçevesinde Düzenlenmiştir.). (28 Nisan 2011). Alındığı Tarih: 20 Ekim 2020. Alındığı Yer: Evrim Ağacı | Arşiv Bağlantısı
Orijinal Soru: Bir canlının ne zaman evrimleştiği o canlının gelişmişliğiyle alakası var mı?

Bakteriler son 4 milyar yıla yakın zamandır vardırlar; insanlar ise sadece 300.000 yıldır vardır. Sizce hangisi daha "fazla" evrim geçirmiştir ve hangisi daha "ileri"dir? Daha gelişmiştir? Uzaya gittiği için kendini bir şey sanan ama en basit bakteriyel hastalıklarda ölen insan mı; yoksa Dünya'nın istisnasız dört bir yanına var olmuş ve olan tüm canlılardan daha iyi adapte olan ama sadece 300.000 yıldır var olan bir türün icadı olan ilaçlara yenik düşebilen bakteriler mi?

Her tür, var olduğuna göre, onu "iyi" kılan özelliklere sahiptir ve bunları edinmek için uzun yıllardır evrimleşmektedir. Nitel olarak da, nicel olarak da bunların kıyasını yapmak, hataya sevk edecektir ve aslında bize hiçbir şey kazandırmaz da.

Yani kısaca hiçbir canlı diğerine üstün, ileri vs. değildir. Evrimde daha gelişmiş, daha üstün yoktur. Uyum vardır. Kimisini zeki yapan evrimsel süreç kimisini en hızlı, kimisini keskin görüşlü kimisini dayanıklı yapıyor. Dolayısı ile gelişmişlik, üstünlük, ilerilik kıyası yapmak hatalı olacaktır.

1
Teşekkür (1)
Paylaş
1

Kaynaklar

  • Ç. M. Bakırcı. Canlıları "Daha Fazla Evrimleşmiş", "Daha İlkel" Ya Da "En Az Evrimleşmiş" Olarak Sınıflandırmak Mümkün Müdür?. (28 Nisan 2011). Alındığı Tarih: 03 Şubat 2021. Alındığı Yer: Evrim Ağacı | Arşiv Bağlantısı
Orijinal Soru: Bir canlının ne zaman evrimleştiği o canlının gelişmişliğiyle alakası var mı?

Merhaba. Hem evet hem de hayır olarak yanıtlandırılabilecek ucu açık bir soru. İki canlı türü düşünelim ama nerede? Kutuplarda mı? Uzayda mı? Avrupa'da mı? Biri kutuplarda diğer arap çöllerinde mi? iki canlı türü düşünelim ama ne şekilde? Biri etçil diğeri otçul mu? Biri memeli diğeri omurgasız mı? Biri tohumlu diğeri tohumsuz mu? Biri hayvan diğeri bitki mi? Biri bakteri diğeri insan mı? Bu sorular önemli sorular.

Sorunuzun ana bağlamına göre yanıt vermeye çalışayım: Diyelim ki yarasalarda olduğu gibi farklı bir tür ile belli zaman aralığı mesafesiyle aynı özellik seçilmiş olsun. Daha önce seçilen bu özelliğin daha sonra seçilen özelliğe göre "gelişmiş" olduğunu hem varsayabiliriz hem varsayamayız. Çünkü canlının ihtiyaçlarına göre seçilen o özellik, her iki türde de aynı şekilde gelişmek zorunda değil. Örneğin "göz". Bizim de bir gözümüz var, diğer canlıların da. Ama burada o türün yaşına bakarak "benim gözüm senden önce evrimleşti" diyemiyoruz. Çünkü burada "gelişmişlik" kıstası farklı anlamlara gelebiliyor. Şöyle, göz'de karanlık ve aydınlık ortamı ayırt etmemeizi sağlayan çubuk ve koni hücreleri vardır. Ancak bu hücreler her türde olmaz. Diyelim her türde var, bu iki ayrı fraksiyonun her birinin görüş alanı birbirinden farklıdır. Birinin renkli görme daha işine yarıyordur ve koni hücrelerinin aktivitesi daha kapsayıcıdır, diğeri karanlık ortamlarda yaşar, çubuk hücrelerinin aktivitesi kapsayıcıdır. Fark ettiniz mi bilmiyorum, sadece tek bir özellik üzerinden gittim; sorunuzda bir bütün olarak organizmanın evrimleşmesinden bahsetmişsiniz. Bir bütün olarak organizmanın evrimleşmesinin gelişmişlik olarak kıyas kabul edilebilmesi söz konusu değildir. Çünkü parametre sayısını azaltarak değişken sayısını arttırıyorsunuz, bu da bir tümevarımı her adımda imkansız duruma getirir.

117 görüntülenme
1
Teşekkür (1)
Paylaş
1

Kaynaklar

Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın