Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Sorulara Dön
Emirhan Durmuşkaya
Üye
3

Doğru-Yanlış veya İyi-Kötü için referans noktası nedir?

birşeyi iyi-doğru veya kötü-yanlış yapan şey nedir?
1,155 görüntülenme
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Soruyu Takip Et
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Tüm Reklamları Kapat
3 Cevap
Yasin Kayalar
Yasin Kayalar
181K UP
Bilim ve felsefe okuru

İyi kötü, fayda zarar gibi kavramları bilinçlerimiz üretir. Bunu da kendi benliksel özellikleri nedeniyle yapar. Bizler kendi benliğiimizde olmayan özellikleri bilemeyecek durumdayız. Bu şekilde benliğiimizdeki canlılık vasfına dair özellikleri bizzat deneyimler ve fayda zarar iyi ve kötü gibi kavramları bu yolla türetiriz. Sanıldığı gibi ahlak ve etiğin kaynağı toplum ve toplumsal kurallar değildir. Ahlak ve etik bireysel ve benliksel özelliklerle kaynak bulup toplumlara yayılır. Ancak gelenekçi yani atadan babadan ve toplumdan alınan herhangi bir şeyin anlamı kişilerde değisik algılanır. Yani bu yolla kişi de oluşan gelenekçi davranış kalıpları rasyonel olmaktan uzaktır ve hepsi sorgulanarak bilinç tarafından kaldırılıp çöpe atılmalıdır. Çünkü gelenekçi bu gibi benimsenen davranış ve algılama kalıpları tabulara dönüşür neden ve niçin sorgulamadan bu kalıplara insanlar uyarlar. Dünyanın neresine bakarsaniz bakın bu sembolik ve geleneksel kutlama kültürünü veya törenleri, giyim kuşam kültürünü, adet diye yapılan tonlarca saçmalığı görmek mümkündür. Bütün bunlar insanın bilinci yerine çocukluktan beri beynine işlenen gelenekçiliği benimsemesine dayanır. Ancak bilinç herşeyin üzerindedir. Tümünü sorgulayıp kendi zihnimizi bu saçmalıkların bir çoğundan kurtarma potansiyelini bize sunar. Neyse ki de sunar. Çünkü bir tarafta bu gibi kalıp davranışlarda ve algılama biçimlerinde gözümüze cisim yaklaşmasindaki refleksimsi mekaniklik diğer tarafta bilincin nöroplastisite esnekliği. Bu ikisi çatışır ve bir kez objektif sorgulamaya başlayınca insan bilinç herşeyin üzerine çıkar ve bu potansiyel de insanın hayvanlardan ayıran en önemli şeydir. Çatışma hayvan topluluklarındaki gibi insan topluluklarının da davranış kalıpları benimsemesine dayanır. Bu anlam hayvan toplulukları ile insan toplulukları aynı mekanik zihin durumunu sergiler. Ancak benliksel özelliklere dayanan bilinçli bir halde bambaşka bir tablo vardır. Burada objektif bir referans noktası vardır. Çünkü her benlik kendine ve benliğinin özelliklerine mahkumdur ve bunu deneyimler bizzat yaşar. Böylece sana yapılmasını istemediğini başkasına yapma diye özetlenen etiğin en temel ilkesi tüm insanlar bakımından evrensel bir biçimde varlık bulur. Ahlak deyince kabile dansı yapan toplumların uydurma kurallarını ahlak kuralı niteliği vermiyorsanız işin gerçek sorgulamasında varacağınız yer her zaman kendi benliğiniz ve buna dair farkındalığınız, kendiniz olacaktır. Etik saçmalık diyen kişi şunu KESİNLİKLE kabul etmelidir. Birisi gelip o kişiye sebepsiz zarar verdiğinde bile etik saçmalıktır diyen biri bu davranışa yanlış veya kötü diyemez ve ağzını açmaya bile hakkı yoktur. Yok eğer kişi kendi benliğinde karşısındakinin durumunu duyumsuyorsa o zaman yukarıdaki gibi kendisini o kişinin yerine bilinci ile koyar ve o kişinin durumunu kendi benliğinde hisseder ve buna göre etik kavramını benimser. Bana göre etik değerlerin kaynağı olarak insanın kendi benliğinin olması bu kadar açıkken ve bir filmde insan doğrama sahnesini izlerken bakamayan ve kan görmeye dayanamayan insan bunun nedeninin aynı kanın kendi damarlarında dolaşması olduğunu anlayamıyorsa daha sorgulamada yolun başında bile değildir.

2
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Melih Ünal
Melih Ünal
8K UP
Felsefeye meraklı birisiyim.

Öncelikle, iyilik ve kötülük/doğru ve yanlış konusunda en çok tartışılan, iyi/kötü/doğru/yanlış var mıdır sorusuna cevap vermek istiyorum. Öznel fikrimce, iyilik ve kötülük/doğruluk ve yanlışlık vardır. Bu konularda karşıtsalcılık, çok daha ön plandadır. Örneğin bir adamı yaralamak, olaydaki diğer dış etkenlere bağlı olarak iyi veya kötü/doğru veya yanlıştır. Bu bağlamda düşünürsek, net bir referans noktası yoktur. Hangi karışık olayları düşünürsek düşünelim, bazı konularda bir kısmın doğru, bazı konularda bir kısmın yanlış olduğunu göreceksin. Lakin tabii ki de hayat, anlattığım kadar basit değil. İyi ve yanlış, doğru ve kötü vardır, ama bunlar bir noktada öznel kavramlar olabilir. Hayat, az önce söylediğim her şeyden çok daha komplike. Kişinin kendi doğrusu, kendi yanlışı olabilir. Bu, doğru ve yanlış kavramlarının yokluğundan ziyade, referans noktasının öznelliğini anlatır. Birşeyi iyi, kötü, yanlış, doğru yapan şey en nihayetinde sizlersiniz ama bu iş kendi doğrularınızla hareket edebileceğiniz anlamına gelmez. Her halükarda doğru ve yanlışı belirleyecek kurallar koyulması zorunludur ve yine her halükarda hepimiz bir toplumun genel etik kavramına göre yaşamak zorundayız. İstesek de istemesek de, toplumun düzeni ve uyumu için bu kurallar zorunludur, dolayısıyla nesnel bir referans noktası arıyorsan, bu yaşadığın toplumdaki genel etik ve ahlakla bağlantılıdır.

Bu cevap, soru sahibi tarafından en iyi cevap seçilmiştir. Ancak bu, cevabın doğru olduğunu garanti etmez.
4
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Nina Nietzsche
Felsefeci ve düşünür

Aslında iyi veya kötü yoktur bu kişinin olayları nasıl yorumladığı ile ilgilidir bizim için iyi ve doğru olan bir şey bir başkası için kötü ve yanlış olabilir kısaca etik kurallar saçmalıktan başka bir şey değildir

3
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Daha Fazla Cevap Göster
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Youtube
Havacılık Tarihinin 90 Yıllık En Gizemli Olayı Çözülmüş Olabilir mi?
Havacılık Tarihinin 90 Yıllık En Gizemli Olayı Çözülmüş Olabilir mi?
Araba Camındaki Siyah Noktalar Ne İşe Yarıyor?
Araba Camındaki Siyah Noktalar Ne İşe Yarıyor?
Stres Yayı Yerçekimine Nasıl Karşı Koyuyor?
Stres Yayı Yerçekimine Nasıl Karşı Koyuyor?
"İkinci Beyin": Vücudunuzdaki Yabancı Organizmalar, Beyninizi Nasıl Yönetiyor?
Arılar da İnsanlar Gibi
Arılar da İnsanlar Gibi "Jetlag" Hisseder mi?
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
ve seni takip ediyor
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close