Evrim Ağacı Soru & Cevap
Reklamı Kapat
Puan Ver
1
Puan Ver

Dinler ve inançlar ne olursa olsun günün sonunda birer iddia mıdır?

Okumak için bir şeyler bırakırsanız sevinirim.

2
Teşekkür (1)
Hatırla
Takip
Paylaş
Reklamı Kapat
2 Cevap

Merhabalar,

Aslında sorunuz görünenden daha derin bir konuya parmak basıyor, çünkü burada "Gerçek nedir?", "Bilgi felsefesi nedir?" ve "Bilimin sınırları nedir?" gibi tonlarca soruyu da beraberinde getiriyor. Yine de burada konuya benzer şekilde yüzeysel yaklaşmaya çalışacağım, ancak "İnanç ve Bilgi" kavramlarını daha da derinlemesine araştırmanızı her açıdan öneririm.

Birincisi "İnanç", kelime anlamı itibariyle birçok kişi için farklı anlamlara gelmektedir. Bazıları bunu direkt dinlere bağlar, bazıları ise "varsayım" kelimesi yerine kullanabilir, mesela "Önümüzdeki hafta İspanya'ya gideceğiz". Ancak buna dair elinizde kesin bir kanıt yok, geleceği bilemezsiniz, ama haftaya kadar hayatta kalacağınıza inanarak gideceğinizi düşünebilirsiniz. Bu kelimeyi çoğumuz sıkça kullanabiliyoruz, bunda pek sakınca görmüyorum.

Ama eğer "İnanç" kelimesini "Kanıtsız olarak doğru kabul edilen şey" olarak tanımlarsak, o zaman bu otomatik olarak bir "İddia"dır (ve her iddia dikkate değer olmak zorunda değildir!), çünkü kanıtsız olarak ileriye bir şey sürüyorsun. "Varsayım" kelimesi ile burada ayrıldığı nokta, varsayımların daha önceki gözlemlere ve deneylere bağlı olarak ileri sürülen bir şeydir, yani körü körüne ileriye sürülen bir şey değildir. "Yarın yaşayacağımı varsayıyorum" ile "Yarın yaşayacağıma inanıyorum" benzer görünümlü olsa da, bu anlam farkından dolayı farklı şeylerdir, çünkü varsaymak kesinlik taşımasa da, inanmak daha çok kesinlik ifadesi taşıyabiliyor. İnsanlar varsayımların hatalı olabileceği gerçeğiyle kabullenebilir, inançların yanlış olabileceğini ise çoğu kişi kabullenmekte zorlanır çünkü inançlar kişiselleştirilebilir. Kimse varsayımlarını kutsal değerler gibi koruma derdinde değildir.

İkincisi, Dinler, birçok farklı inancı bir arada barındıran birer sistemdir. İçinde yaşadığımız evrenle ilgili iddialar öne sürer, haliyle bazı doğa-üstü ögelere de sahip olsa bile, doğanın kendisiyle de ilgili inançlar barındırdığı için bilimsel araştırmaya da tabidir. Eğer öne sürdüğü iddiaları destekleyecek kanıtları yoksa sadece inanca bağlı halde kalır. Burada bilimin çürütmesi gerektiği bir durum yoktur, çünkü iddia sahibi kimse, iddiasını kanıtlama yükümlülüğü de ona aittir. Bana gelip de "Ay peynirden yapıldı!" derseniz ve buna dair ileriye sürebileceğiniz tek şey "Ben öyle olduğuna inanıyorum!" ise, burada pek bir ilerleme kaydedemeyiz. Her insanın inancını kaale alırsak, her birine aynı dikkati verirsek, bilgi dünyası karman çorman bir hale gelir.

İnsanlar burada genellikle Carl Sagan'ın "İnanmak istemiyorum, bilmek istiyorum" sözünü dillendirirler. Bu noktada şöyle diyebiliriz: Kanıtı ortaya konulan, test edilebilir, tekrarlanabilir bir inanca "inanç" denmez, o bir bilgidir, ve yanlışlanabilir olması özelliğiyle de dogmatik değildir, ona inanıp inanmamanıza da bağlı değildir.

Burada daha denilecek çok şey var ve çok kısa bir şekilde "Evet hepsi birer iddiadır! Nokta." demek istemedim, ama özetle gerçeklik arayışımızda Bilim kullanabileceğimiz en iyi aracımızdır. Bunun için bazıları bize "Natüralist" etiketini yapıştırıp eleştirmek istese de, Bilimin işe yaradığını da bilmekteyiz. İşe yaramasaydı, ne bu yazıyı okuyabilecek teknolojiniz olurdu, ne de içinde yaşadığımız evreni anlayabilecek seviyede olurduk... Çünkü gerçekten de Sagan'ın dediği gibi, inanmaktan ziyade, "bilmek" istiyoruz.

İyi günler :)

116 görüntülenme
Puan Ver
4
Puan Ver
Teşekkür (5)
Paylaş
4

Kaynaklar

merhabalar Syper Staria

Din denilen şey, eşi benzerine hiç rastlanmayacak olağan üstü varlıklara, bu konu hakkında hiçbir bilgi sahibi olmayan kimselerin anlattıklarına, kanıtsız inanmaktır. Yani evet günün sonunda bir iddadır daha öteye geçemez

Puan Ver
0
Puan Ver
Teşekkür
Paylaş
0
Cevap Ver
Bu soruya cevap vermek için lütfen
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Bilim, hatalarla doludur. Ancak faydalı hatalarla... Çünkü o hatalar, gıdım gıdım birikerek bizi gerçeğe ulaştırır.”
Jules Verne