Yeni Soru Sor
Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Sorulara Dön
Cem Kara
Cem Kara
57K UP
Üye
1

Dinin var olmasının evrimsel açıklaması nedir?

Dinin kökeni insanlık tarihinin çok eski devirlerine kadar gidiyor. Din kişisel bir olay mı, toplumsal bir kurum mu, her ikisi de mi? Asıl önemlisi din toplumun yada kişinin hangi ihtiyacına hitap ediyor ki gerçek olmamasına rağmen hayatta kalabiliyor.
312 görüntülenme
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Soruyu Takip Et
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Tüm Reklamları Kapat
2 Cevap
Merve Arıcıbaşı
PhD Veterinary Sciences

Linkteki yayında felsefe profesörü Niyazi Kahveci'nin, katıldığı bir programda güzelce özetlediği; sosyolojik, antropolojik ve bilişsel gelişimin bir sonucu olarak düşünmenin evreleri ve dinsel düşünmenin insanın bilimsel gelişimindeki yeri konulu yayın var.

Prof. Niyazi Kahveci yararlandığı kaynak ve teorilerden de bahsetmiş. Insanın bilişsel gelişimindeki düşünme evrelerini kabaca özetleyecek olursak:

1. Biyolojik düşünme: 0-3 yaş arası bebeklerde de gördüğümüz bu evre insanlık tarihinin de büyük bir bölümünü kaplamış, doğal aklın kullanıldığı, insanın kendini henüz hayvandan ayrı konumlandırmadığı bir evreye denk geliyor.

Tüm Reklamları Kapat

2. Sihirsel/sembolik düşünme: bu evre 3-9 yaş arası çocuklarda da hakim olan, büyü, ruh, cin peri gibi varlıkların inanıldığı, insanlık tarihinde de animizim ve pagan dinlerin hakim olduğu, dilin gelişimine tekabül eden dönem.

3. Mitolojik düşünme: 9-15 yaş grununda hakim olan, metaforik öğelerle zengin bir birey ve dünya algısı yansıtan, insanlık tarihinde de çeşitli mitolojilerin köken aldığı dönem

4. Tanrısal düşünme: insanda ergenlik ve yetişkinliğe geçiş dönemi, insanlık tarihinde de çok Tanrılı dinlerin hakim olduğu dönem.

5. Dinsel düşünme (ve sınırlı bir coğrafyada kalan felsefi düşünme): insanlarda yetişkinlik (25 -40 yaş arası), kaynağını hayal, duygu ve akıl gibi farklı pratiklerden alan, insanlık tarihinde M. Ö. 1000 ile M.S. 18. yüzyılda hakim olan tek Tanrı kavramının ve insanlar için kanunlarn geliştirildiği düşünme evresi.

Tüm Reklamları Kapat

6. Akılcı düşünme: tam bir yetişkinin sahip olması beklenen, akıl yürütme, rasyon yani oran kurma, orantılı değerlendirme gibi becerilerin kullanıldığı devre de insanlık tarihinde Aydınlanma ile başlayan döneme denk geliyor.

7. Bilimsel düşünme: yine ancak yetişkin aklın, olay ve objeleri inceleyerek ve deney kurarak sonuç çıkardığı ve metafizik konuları dahi deneysel ve nesnel yaklaşımlarla açıklamaya çalıştığı bir düşünme evresi ki insanlık tarihi için 19. yy'dan başlayarak ivmelenmiştir.

Çağdaş düşünme de akılcı ve bilimsel düşünme olup 20. yy sonundan başlayarak 21. yy'a ulaşan bir bilişsel gelişim evresi olmuş.

Bu bilgilerin ışığında söylenebilir ki insanlık bu düşünsel evreleri geçmeden günümüze ulaşamazdı ve bugün dahi her birey yaşı, çevresi ve yaşadığı koşullara göre bu evrelerden nasibini almakta.[1]

Kaynaklar

  1. N. Kahveci. Insanlığın Düşünme Evreleri. Alındığı Tarih: 24 Haziran 2022. Alındığı Yer: YouTube | Arşiv Bağlantısı
3
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Felat Ejderoğlu
Ben sadece meraklarımın kölesiyim.

Felsefi bir soru olduğu için bununla ilgili analitik veri bulman çok zor. Ancak evrim düşünürlerinin, sosyologların, psikologların ya da beşeri bilimlerin teorilerini araştırabilirsin. Hangisine ikna olacağın da sana kalmış. Fakat genel itibariyle toparlamak gerekirse soruya şöyle başlamak lazım. Çaresiz kaldığında kendinden daha güçlü bir varlığın sana yardımcı olmasını istemez misin? Bu insanlığın yemek yemek, sevişmek, su içmek gibi temel bir ihtiyacıdır. Sığınacak bir kapı bulmak ister. Topluma ulaşmadan önce kişinin kendi ihtiyacı doğrultusunda var olur. O sene kötü hasat çıkar, kendi muhasebesini yapmak yerine tanrıların cezalandırdığını düşünmek ister. Ya da bir sonraki hasadı daha iyi olsun diye hiçbir zaman varlığını kanıtlayamacağı ulu bir varlıktan yardım dilenir. Bir nevi çaresizliğiyle başa çıkma mekanizması oluşturur kendine. Varlığının kanıtlanamaması da zaten bu serzenişlerin temelini oluşturur. İhtiyaç duyduğunda sığınacağı kapının sanrılardan ibaret olduğuyla başa çıkmak istemez. Sinek kadar değerinin olmadığı koskoca evrende yaşamının değerli olduğunu düşünmek ister. Toprak olacağını bilmek zayıf insanlara kendini değersiz hissettirir. Bu hayata boşuna gelmediğini hissetmek adına eylemlerinin bir karşılığı olacağı fikrini benimser. Bununla nasıl başa çıkabilir? En basit yaklaşım iyi şeyler yaparsa cennetle mükafatlandırılmak, kötü şeyler yaparsa cehennemle cezalandırılmak olacaktır. Bence bu soruyu kendi ihtiyaçların üzerinden düşünüp gerekli araştırmaları yaparsan en ikna edecek cevabı kendi kendine verebileceğini düşünüyorum. Çok klişe fakat bir o kadar felsefi bir soruyla özetlemiş olayım. Sence tanrı mı insanı yarattı yoksa insan mı tanrıyı ?

Ayrıca dinlerin de batıl inançlardan oluştuğunu kabul edersek alttaki linkte konunun özü anlatılmış. Kesinlikle okumanı tavsiye ederim.

Tüm Reklamları Kapat

Kaynaklar

  1. Evrim Ağacı. İnsanların Yaşadıkları Birtakım Deneyimlerin Nedenlerini Yanlış Bir Şeye Bağlamlarının Sebebi Nedir? | Soru & Cevap - Evrim Ağacı. Alındığı Yer: Evrim Ağacı | Arşiv Bağlantısı
1
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Daha Fazla Cevap Göster
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
ve seni takip ediyor

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close