Bu Reklamı Kapat
Sorulara Dön
1

Digital bilgi nasıl siliniyor? Bilgisayar, Telefon, Taşınır bellek vs. gibi bilgi saklanabilen yerlerde veriler nasıl siliniyor?

Silinen bilgiler nasıl yok edilmiş olur? Siliniyor ise çeşitli yazılım ve programlar ile nasıl geri yüklenip bulunabiliyor?
  • Soruyu Takip Et
  • Raporla
1 Cevap
Cevap
Volkan Demirci
Volkan Demirci Bilişim Teknolojileri Öğrencisi

Bir dosyayı geri dönüşüm kutusuna veya çöp kutusuna taşıdığınızda ve kalıcı olarak sildiğinizde, dosyaya yalnızca işletim sisteminden erişilemez. Doğru adli araçlara (forensic tools) sahip herkes sabit diskte kalan bir manyetik iz nedeniyle dosyayı kurtarabilir.

Verileri artık kurtarılamayacak şekilde silmek için verilerin üzerine birler ve sıfırlar birden çok kez yazılmalıdır. Silinen dosyaların kurtarılmasını önlemek amacıyla, sadece bunu yapmak için özel olarak tasarlanmış araçları kullanmanız gerekebilir. Microsoft'tan SDelete programı (Vista ve üstü için), hassas dosyaları tamamen kaldırma yeteneğine sahip olduğunu iddia ediyor. Linux için Shred ve Mac OSX için Secure Empty Trash benzer bir hizmet sağladığını iddia eden bazı araçlardır.

Bu Reklamı Kapat

Veri veya dosyaların kurtarılamayacağından emin olmanın tek yolu sabit sürücüyü veya depolama aygıtını fiziksel olarak yok etmektir.

Bir dosya tarafından kullanılan alanın üzerine diğer dosyalardan gelen veriler yazılsa bile, bu alan manyetik olduğundan, sektör etrafındaki alan orijinal verilerin bölümlerini saklayabilir. Özel veri kurtarma ekipmanı ile bazı durumlarda, özellikle eski sabit disk sürücülerinde orijinal verileri kurtarmak mümkündür (daha yeni sürücülerde, sektörler küçüldükçe küçülür, sektör etrafındaki manyetik yüklerin bir kısmını tutma olasılığı sektörde depolanan verilerin oranı daha düşüktür).

Bu Reklamı Kapat

Bu bizi çok önemli bir güvenlik sorusuna götürür: Eğer gerçekten gizli olan ve başka kimse tarafından okunamayan dosyalarınız varsa, bunları sadece Del tuşuna basarak diskten silmek ve ardından geri dönüşüm kutusunu boşaltmak yeterli değildir: onlar gelişmiş bir veri kurtarma aracıyla kurtarılabilir.

Ancak SSD'lerde hikaye biraz farklı. Bir dosya silindiğinde, işlem sabit disklerde olduğu gibi gerçekleşir. Ancak ünitenin ömrünü uzatmak için tüm SSD'lerde aşınma dengeleme ve çöp toplama adı verilen iki önemli mekanizma bulunur. Tüm bellek flash yongaları arasında verileri dengelemek için SSD'de depolanan verilerin oldukça sık taşınmasını sağlarlar. Amaç, bir çipin diğerlerinden daha sık kullanılmasını önlemektir. (Düşünebileceğimiz bir benzetme, bir SSD'nin gömülü bir disk birleştirme aracına sahip olmasıdır.)

Bu nedenle, SSD'lerde, silinen bir dosyanın kullandığı bir alanın üzerine başka bir dosyadaki verilerin üzerine yazılma olasılığı, sabit disklerdekinden çok daha fazladır ve silinen veri kurtarmanın başarı oranını düşürür. Bu nedenle, silinen bir dosya tarafından kullanılan alanı sıfırlarla (veya başka bir desenle) doldurmak için bir araç kullanmasanız bile, doğal eğilim, yukarıda belirtilen mekanizmaların harekete geçmesi ve bu alanın üzerine verilerle yazması yönündedir. kısa bir süre içinde diğer dosyalar.

Bunu akılda tutarak, SSD'lerdeki dosyaları silmenin sabit disklerdekinden daha "güvenli" olduğu sonucuna varabiliriz. Yine de, silinen bir dosyanın kullanmadığı alanın üzerine yazılmamışsa ve/veya veriler hala çöp toplama mekanizması tarafından kullanılan sistem ayrılmış alanında saklanıyorsa, veri kurtarma hala mümkündür.

Dosyaları güvenli bir şekilde silmek için birkaç program vardır ve bunlardan biri Eraser . Bu araç, silmek istediğiniz hassas bir dosyanın kullandığı alan üzerine rastgele verilerin birkaç kez üzerine yazılmasına izin verir. (Yeni verilerin birkaç kez yazılması önemlidir, bu nedenle sektör etrafındaki orijinal dosyanın parçalarını saklayan manyetik alanlar da silinir, bu da özel veri kurtarma ekipmanlarının kullanılmasıyla bile dosyanın kurtarılmasını imkansız hale getirir.) bu program, hassas dosyayı veya herhangi bir parçasını kurtarmayı imkansız hale getirir.SSD'lere gelince, tüm bellek yongalarının tamamen yok edildiğinden emin olmanız gerekecek, çünkü SSD'lerden yongaları söküp taktığınız SSD'lerden veri kurtarmak için makineler var. makinede.Sabit sürücüyü yeniden kullanmak istemeniz durumunda, tüm verileri güvenli bir şekilde silmek için bir program kullanabilirsiniz ve bu işlemin birkaç kez gerçekleştirilmesi gerekir (her geçişte farklı değerler kullanılır), çünkü sektörler etrafındaki manyetik yükler hala depolayabilir. tartıştığımız gibi orijinal dosyanın parçaları. Sabit disk üreticileri, genellikle bunu, "düşük seviyeli yardımcı programlar" olarak da bilinen web sitelerinde bulunan yardımcı programlar aracılığıyla işlevsel olarak sağladı. Seagate diskleri için, programın adı DiscWizard'dır ve sabit diskin güvenli bir şekilde silinmesini sağlar (yani, her geçişte farklı değerlere sahip birkaç yazma turu). Western Digital diskler için programa Data Lifeguard adı verilir ve bu program yalnızca sıfırlar yazar ve bu nedenle Seagate'in çözümünden daha az güvenlidir. DBAN sadece sıfır yazan bir programdır, ancak sabit disklerin güvenli bir şekilde silinmesini gerçekleştiren ücretli bir sürümü vardır.

Sabit sürücüyü sıfırlarla doldurmanın, standart veri kurtarma yazılımı (normal kullanıcıların %99,99'u hedefi) kullanılarak verilerin kurtarılmasını önlemek için yeterli olduğunu, ancak verilerin sektörlerin etrafındaki manyetik yükleri okuyan özel ekipman kullanımı için, sabit sürücüyü güvenli bir şekilde silebilen, yani tüm sektörleri her geçişte farklı değerlerle doldurabilen bir program kullanmalısınız.

Bu tür yazılımları SSD'lerde kullanmanın sorunu, SSD'nin ömrünü kısaltmalarıdır. Gizli dosyalarla uğraşacaksanız daha akıllı (ve daha hızlı) bir çözüm, şifrelemeyi destekleyen bir SSD kullanmaktır. Verileri erişilemez hale getirmek istediğinizde, mevcut şifreleme anahtarını silmeniz ve yeni bir tane oluşturmanız yeterlidir. Bu işlem, üretici tarafından sağlanan bir yardımcı program aracılığıyla yapılır. (Örneğin, bu üreticinin SSD'leri için “Intel SSD Araç Kutusu”.) Bu basit prosedürle, daha önce SSD'de depolanan verilere kimse erişemez. Bir veri kurtarma aracı kullanarak hiçbir dosya bulunmayacak ve bir disk düzenleyici kullanarak yalnızca karıştırılmış veriler görülecektir. Daha detaylı incelemek isteyenler şu akademik makalelere bakabilir: https://www.vidarholen.net/~vidar/overwriting_hard_drive_data.pdf

https://www.usenix.org/legacy/events/fast11/tech/full_papers/Wei.pdf

https://www.cs.auckland.ac.nz/~pgut001/pubs/secure_del.html

Kaynaklar

  1. Gabriel Torres. How To Really Delete Your Files. (15 Ağustos 2015). Alındığı Tarih: 13 Ağustos 2021. Alındığı Yer: hardwaresecrets | Arşiv Bağlantısı
0
  • Raporla
Daha Fazla Cevap Göster
Cevap Ver
İlginizi Çekebilecek Sorular
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Soru Sor
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nda reklamları 2 şekilde kapatabilirsiniz:

  1. Ücretsiz üye girişi yapmak: Sitedeki reklamların %50 kadarını kapatmak için ücretsiz bir Evrim Ağacı üyeliği açmanız ve sitemizi/uygulamamızı kullanmanız yeterli!

  2. Maddi destekçilerimiz arasına katılmak: Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve kabul edilen cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.