Keşfedin, Öğrenin ve Paylaşın
Evrim Ağacı'nda Aradığın Her Şeye Ulaşabilirsin!
Yeni Soru Sor
Paylaşım Yap
1,000 ATP Ödüllü Soru: “İnsanların başkalarını mutlu etmeye çalışması evrimsel açıdan gerçekten faydalı bir davranış mıdır, yoksa günümüz toplumunun yarattığı bir alışkanlık mıdır? Hemen cevapla! Ilgaz Çınar Çalım'ın cevabı ödüllü bir soruda en iyi cevap seçildi! Ödüllü cevabı okumak için tıklayın!
Sorulara Dön
Tahir Gün
Tahir Gün
112.5K UP
Üye 3 hafta önce
2

Dedem sahura "çemşit ekmeği" diyor, araştırdım ama buna benzer bir kullanım bulamadım. Bunun etimolojik kökeni ne olabilir?

Biz kökten Ege'li ve Uşak'lıyız bunu burada 1 yaşlıdan daha duymuştum, bu bölgeye özgü olabilir. Bu arada dedem 92 yaşında ve okuma yazma bilmiyor eğitim seviyesi yok.
1 Cevap - 404 görüntülenme
  • Şikayet Et
  • Mantık Hatası
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Tüm Reklamları Kapat
1 Cevap
Arda Çağlar
Arda Çağlar
32.9K UP
Türkoloji Öğrencisi 2 hafta önce

''Çemşit'' ifadesi bulunduğunuz yörede ''temcid'' sözcüğünün yerel ağız ile söyleniş biçimi olmalıdır. Temcid aslında Ramazan'da sahur vakitleri topluca okunan Türk dinî mûsikisi formlarından birisidir ve bu nedenle halk, temcid sözcüğünü sahur anlamında da kullanmıştır.[1] Ayrıca sahur için ''temcide kalkmak'', ''temcit yemeği'' ve sizin dedenizde gördüğünüze yakın olarak ''temcid pilavı'' ifadeleri de kullanılmaktadır.[2][8]


Çemşit örneğinde ise "t > ç" ve "c > ş" dönüşümleri yaşanmıştır ki bunlar Anadolu Türk ağızlarında görülebilen değişimlerdir. "t > ç" dönüşümüne örnek vermek gerekirse daha önce duymuş olabileceğin ''Hatice > Hatce > Hacce > Haççe'' veya sözlükte yer alanlardan ''tencere > çençere'' örnekleri verilebilir.[3][4]

Tüm Reklamları Kapat


"c > ş" ise muhtemelen ''c > ç > ş'' biçiminde zincirleme olarak gerçekleştiğini varsaymak en iyi seçenektir. /c/nin ötümsüzleşerek[6] /ç/ye dönüşme örneği olarak ''cep > çep''[3][5] verilebilir. /ç/ harfinin ise sızıcılaşarak[6] /ş/ harfine dönüşmesi örnekleri ''ağaç > ağaş''[3][7] ve


Özetlemek gerekirse ''çemşit ekmeği'' ifadesi ''temcid ekmeği'' ifadesinin bulunduğunuz bölgede kullanılan Türk ağzından dolayı İstanbul Türkçesinden farklı olarak kullanılmasından kaynaklanmakta ve sahura kalkmak anlamında kullanılmaktadır.

Kaynaklar

  1. Ubeydullah Sezikli. Temcîd. Alındığı Tarih: 15 Mart 2026. Alındığı Yer: TDV İslam Ansiklopedisi | Arşiv Bağlantısı
  2. Samiha Ayverdi. Temcit. Alındığı Tarih: 15 Mart 2026. Alındığı Yer: Kubbealtı Lügatı | Arşiv Bağlantısı
  3. Kolektif. (1968). Türkiye'de Halk Ağzından Derleme Sözlüğü. Yayınevi: Türk Dil Kurumu Yayınları.
  4. Kolektif. Çençere. Alındığı Tarih: 15 Mart 2026. Alındığı Yer: kelimeler.gen.tr | Arşiv Bağlantısı
  5. Kolektif. Çep. Alındığı Tarih: 15 Mart 2026. Alındığı Yer: kelimeler.gen.tr | Arşiv Bağlantısı
  6. Prof. Dr. Murat Küçük. Ünsüzlerle İlgili Ses Olayları. Alındığı Tarih: 15 Mart 2026. Alındığı Yer: Ankara Üniversitesi Açık Ders Malzemeleri | Arşiv Bağlantısı
  7. Kolektif. Ağaş. Alındığı Tarih: 15 Mart 2026. Alındığı Yer: kelimeler.gen.tr | Arşiv Bağlantısı
  8. Zeynep Yıldız. Ramazan'ın Kaybolan Sedası: Temcidler. Alındığı Tarih: 15 Mart 2026. Alındığı Yer: İSAM veri | Arşiv Bağlantısı
Bu cevap, soru sahibi tarafından en iyi cevap seçilmiştir. Ancak bu, cevabın doğru olduğunu garanti etmez.
4
  • Şikayet Et
  • Mantık Hatası
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Daha Fazla Cevap Göster
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Kafana takılan neler var?
Gündem
Bağlantı
Ekle
Soru Sor
Stiller
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Aklınızdan geçenlerin bu platformda bulunmuyor olabilecek kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Keşfet
Ara
Yakında
Sohbet
Agora

Bize Ulaşın

ve seni takip ediyor
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
"Bilimle sihir yapabilirsiniz; ancak sihirle bilim yapamazsanız."
Erica Dunning
Kapak Görseli Seç
Videodan otomatik olarak çıkartılan karelerden birini seçin.
Kareler yükleniyor…
Videoyu kaydırarak istediğiniz kareyi seçin.
0:00 / 0:00
Kendi kapak görselinizi yükleyin. Görsel otomatik olarak kırpılacaktır.
Görseli sürükleyin veya tıklayın PNG, JPG veya WEBP (Maks. 10MB)