Sorulara Dön
0
Evrim & Abiyogenez

Canlıların sahip oldukları hususiyetleri canlıların kendi tercihimi yoksa tesadüf mü?

(hızlı koşmak, keskin görmek, iyi duymak, yavaş ve kamuflajlı olmak vs. ) mesela bakıyoruz bukalemun; yavaş ve kamuflajlı bir hayvan. Kendisinden daha hızlı bir hayvana besin oluyor. Bir döngü var. Niçin bukalemun daha hızlı ve kamuflajlı olmayı seçmemiş evrimleşirken? Eğer evrimleşme sürecini kendisi belirlemiyorsa niçin evrim süreci bu hayvana hem hız ve kamuflaj bahşetmemiş?

2
Teşekkür
Hatırla
Takip
Paylaş
Reklamı Kapat
2 Cevap

Evrim, bir özellik bahşetmez ya da hiç kimse "hop ben kanat çıkartayım, şöyle olayım böyle olayım." diye bir istekle evrimleşmez.

1) Öncelikle çeşitlilik mekanizmaları denilen mekanizmalarla (Mutasyonlar, Crossing over vs) geniş bir çeşitlilik oluşuyor popülasyonda. (Çeşitlilik mekanizmalarının da bilmiyor, önce onları açıklayalım: Mutasyonlar veya crosing over da bilebilen, görebilen bir varlık değil. Dış çevreden gelen, rastlantısal radyoaktif dalgalar veya belirli molekülleri belirli formasyonlara zorlayan mutajen kimyasallar gibi nedenlerden dolayı genetik materyalde değişim oluyor. Crossing over da bilen bir şey değil. Genlerin yapısı da, son derece sıradan biyokimyasal moleküller olduğu için ve herhangi bir bilince sahip olmadıkları için, bölünme sırasında yanyana geldiklerinde ve birbirlerine değdiklerinde hangi kromozoma ait olduklarının "farkında olamayacakları" için, bir kromozomdan diğerine geçebilirler.) Konumuza devam edelim.

Çeşitlilik mekanizmaları ile çeşitlilik oluşur. Örneğin büyük gaga, geniş gaga, küçük gaga, dar gaga. Doğal seçilim kısaca daha uyumlu veya avantajlı olanın hayatta kalması ve genlerini gelecek nesillere aktarabilmesidir. Çevre şartlarında küçük gagalı olanlar daha rahat yiyebiliyor diyelim. Bu yüzden küçük gagalılar daha kolay hayatta kalıp daha kolay ürüyor. Kendilerini avantajlı kılan genleri gelecek nesillere daha çok aktarıyor. Uyumlu olanlar daha çok üreyip diğerleri elenince ispinoz popülasyonunda nesiller geçtikçe küçük gaga geninin frekansı artar. Yani evrim yaşanır.

2) Peki neden hem küçük gaga hem de hızlı uçma özelliği evrimleşmedi. Burada da evrimin başka bir konusu olan trade-off'a geliyoruz.

Her canlı türü kendi evrimsel süreci, genetik altyapısı ve kendi çevresel baskıları ve bu çevresel baskıların bu baskıların zamansal sırası çerçevesinde evrimleşir. Dolayısı ile evrimsel süreci etkileyen çok faktör vardır. Her evrimsel dalda bambaşka kombinasyonlar, başka canlılarda hiç var olmayan çevresel baskılarla birlikte etki etmiştir ve o canlıları ayırt edici özellikler evrimleşmiştir. Her tür, kendi evrimsel geçmişi çerçevesinde incelenmeli.

Yani bu bilinçli bir süreç olmadığı için "Biraz da bundan koy." gibi bir durum söz konusu değil. Evet hem uçsak, hem de hızlı olsak hem de çok iyi gizlensek iyi olabilirdi ama bütün bu değişimler için gereken genetik çeşitliliğe sahip miyiz, hayır. Gerekli çevresel baskı var mı? Yok. Bu kadar büyük bir değişim için çeşitlilik yok, olsa bile gereksiz enerji harcadıkları için elenirlerdi.

1
Teşekkür (1)
Paylaş
1

Evrimin temel dinamiklerini yanlış anlamışsınız. Evrim üzerine birkaç kaynak ya da makale okursanız sorularınıza peşinen cevap bulacaksınız, bu ve benzeri sorular aklınıza bile gelmeyecek.

1- Evrim, bilinçli bir süreç değil. Değişen çevre şartlarına uyum sağlayan vasıfları içeren bireylerin hayatta kalması nedeni ile türlerin nesiller boyu yaşadığı bir değişim.

2- Bir canlı, bir vasfı ile hayatta kalmayı başarıyorsa, onu hayatta tutacak bambaşka bir vasfa ihtiyaç duymaz. Aslan ormanın en güçlüsü ise ve bu vasıfları onu hayatta tutuyorsa aslan evrimsel olarak yeni vasıflar kazanmaz. Gerek yok çünkü. Yani güçlü ise bir de hızlı olmaz. Bukalemun kamufle olmakta çok güçlü. Hem de hızlı olmasına gerek yok. Eğer bu vasfı yetmez ise başka açılardan evrim geçirebilir.

3- Evrim üzerine yapılan sohbetlerde "tesadüf" kelimesi dile getirildikçe ve konuya dahil edildikçe evrimin ne olduğu asla ve asla anlaşılamayacak. Evrimde tesadüf diye bir şey yok, bıktık usandık artık bunu anlatmaktan, dile getirmekten. :) Yok arkadaşlar, tesadüf falan yok! Ve... Hiç bir evrim uzmanının bu kelimeyi telaffuz ettiğini görmezsiniz. Evrimde tesadüf diye bir şey yok. Bunu size kısaca şöyle açıklayabilirim: 1 milyon yıl sonra dünyada nasıl çevresel şartların var olacağını biliyor muyuz? Hayır. Bilemeyiz. Kimse bilemez. Evrim de değişen çevre şartlarına uyum sağlayan canlıların hayatta kalması ise ve çevre şartlarının nasıl değişeceğini de bilmiyor isek mecburen diyoruz ki "çevre şartları nasıl biçimlenirse evrim ona göre biçimlenir" Birileri de kalkıp buna "tesadüf yani?" diyor. Bu, tesadüf demek değil. Eğer 1 milyon yıl sonra dünyada, atıyorum güneşlenme artarsa, yer yüzüne bugünkünden çok daha fazla güneş ışığı düşerse beyaz tenliler bundan çok daha fazla etkilenir, onlar için hayat, esmer tenlilere ve zencilere göre çok daha zor olur. BU nedenle de beyaz tenliler daha az ürer ve muhtemelen 10-50-100 nesil sonra insanların tümü zenci olur. (Irkçılık zaten son bulur haliyle ve Irk ayırımının saçma sapan bir şey olduğunu sadece bu örneğe bakarak görebiliriz, bu da ayrı konu) İşte dünyadaki güneşlenmenin artması bilgimiz ya da kontrolümüz dahilinde değil. Buna tesadüf deniyor. İnsanlar, bu değişin nedeni ile evrim geçirmiş, siyah tenli olmuş olur. Evrim bu işte. Ne oldu? İnsan çevre şartlarına uyum sağlamak "zorunda kalarak" değişti ve evrim geçirdi. "Güneşlenme arttı, dur ben tenimin rengini değiştireyim de hayatta kalayım" demedi. Bunu diyemez zaten. Evrim onlarca, yüzlerce, binlerce nesil ile ortaya çıkar.

Siz sevgili arkadaşım, en kısa zamanda Ernst Myer'in Evrim Nedir kitabını edinip okuyorsunuz, aklınızda hiç bir soru kalmıyor. Sonra önünüz açık. Keyifli okumalar, saygılar... :)

0
Teşekkür (1)
Paylaş
0
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın