Kaynak istiyor Canlılarda göz nasıl oluştu?

Canlılarda göz oluşumu ve gelişimi evrim süreçleri içerisinde en iyi anlaşılabilen organlardan birisidir çünkü; göz organının en ilkel halinden en modern haline geçinceye kadar neredeyse tüm aşamaları günümüzde yaşayan canlılarda hala mevcuttur. Yani bu organın gelişim aşamalarının nasıl olduğu hakkında fosil kayıtlarına pek de ihtiyaç olmamıştır.

Gözün en ilkel haline siyanobakterilerin klorofil pigmentlerinde rastlıyoruz. Aslında burada gözden ziyade ışığa duyarlı hücrelerden bahsetmek gerekiyor ancak, canlılığın ve ışığın etkileşimi açısından göz organının ilk atası olarak tanımlayabiliriz.

Bir sonraki aşamada; Öglena gibi tek hücreli canlılarda ışığa duyarlı pigmentlerin belli alanlarda toplanması sayesinde göz noktası olarak tabir ettiğimiz organeller ortaya çıkmıştır. Göz noktalarının klorofil pigmentlerine göre bir avantajı vardır. Klorofil pigmenti sadece ışığın varlığını veya yokluğunu tespit ederken, göz noktaları yönünü de belirleyebilmiştir. Bu sayede canlı ışığın geldiği yöne doğru kamçısını hareket ettirebilir.

Gözün sonraki aşamalarının evrimini anlatmayı kendime yakıştırmaktan çok uzağım (inanın üşendiğimden değil). Çağrı bey yememiş, içmemiş konu hakkında öyle muhteşem bir makale yazmış ki, insan şu soruya cevap yazmaya utanır. Lütfen verdiğim cevabı bir kenara bırakın ve eklediğim kaynakta makaleyi dikkatlice okuyup anlamaya çalışın. Makalede anlamadığınız veya kafanıza takılan bir şey var ise sorabilirsiniz.^[1]