Uzay boşluğu, düşündüğümüz gibi bir "boşluk" değildir.
Peki "Boşlukta" Ne Var?
Bizim "en boş" olarak alabileceğimiz bir uzay kesitinde bile kuantum dalgalanmaları ve sanal parçacıklar vardır. Kuantum dalgalanmaları dediğimiz şeyin basit tasvir etmek gerekirse "uzayda yaşanan kısa süreli enerji değişimleri" demek isabetli olacaktır.
Sanal parçacıklara gelirsek; sanal parçacıklar, evrende çok kısa yaşam süreleri olan parçacık tipidir. Richard Feynman tarafından ortaya atılan bu fikir günümüzde elektromanyetizma, güçlü ve zayıf nükleer kuvveti açıklamakta önemli bir yer arz etmektedir. (Direkt bir gözlemi olmadığı için modern fizikte hala tartışmalı olan bir konudur.)[1]
Casimir Etkisi Nedir?
Casimir Etkisi, 1948 yılında Hendrik Casimir isimli fizikçi tarafından öngörülen bir etkidir. Casimir Etkisi'ne göre: Kuantum Alan Teorisi'nin (QFT) söylediği "Boşluk, tüm alanların en düşük enerjili formudur ve hiçbir zaman sıfır enerji değildir. Dalgalanmalar vardır." fikir ile yola çıkarak vakumda iki iletken metal plakanın birbirine çok yakın durması durumunda basınç farkından dolayı plakaları içeri doğru iten bir kuvvetin oluşacağını söylemektedir.
İlerleyen yıllarda -1997'de- Steven Lamoreaux'un yaptığı deney ile çok hassas ölçüm cihazları kullanılarak bu kuvvetin deneysel ölçümü yapılmıştır. Ölçülen kuvvet, 1 N'ın (Newton) milyarda birine yakındır.[2]
Kaynaklar
- Prof. Dipangkar Dutta. Virtual Particles: How Physicists’ Clever Bookkeeping Trick Could Underlie Reality. Alındığı Tarih: 8 Aralık 2025. Alındığı Yer: The Conversation | Arşiv Bağlantısı
- Britannica Editors. Casimir Effect. Alındığı Tarih: 8 Aralık 2025. Alındığı Yer: Britannica | Arşiv Bağlantısı