Sorulara Dön
2
Felsefe

Borde-guth-vilenkin teoremi ateizm için sorun teşkil eder mi?

William lane craig'in de "kelam kozmolojik argüman"ın ikinci öncülü lehine bilimsel argüman olarak öne sürdüğü argümanlardan biri olan bgv teoremi gerçekten de felsefi açıdan ateizm aleyhine mi sonuçlanır? Not: sean carrol'un eleştirisinden bir kesitini izledim fakat yeterli kalmadı hem bilimdeki hem felsefedeki yeri açısından.

2
Teşekkür (1)
Hatırla (2)
Takip
Paylaş
Reklamı Kapat
2 Cevap

Hayır, BGV teoremi sadece klasik uzay-zaman tasvirinden (Quantum mekaniği içermeyen anlayıştan) bahseder . Zaten teoremin geliştiricilerinden olan Alex Vilenkin de anlatıyor bu teoremin başlangıcı ispatlamadığını (+ Luke Barnes ve Aron Wall gibi teist kozmologlar da anlatıyor bunu, yazı devamında onlara da yer veririm):

"Evrenin başlangıcı var mıydı?" sorusunun cevabı şudur: "Muhtemelen vardı." İşlevsel ezeli evren modellerimiz yok. BGV teoremi bize öyle modellerin geliştirilemeyeceğine inanmak için sebep temin eder.

... Evrenin Quantum yaratılışını tarif eden fizik yasaları evrenin evrimini de tarif etmekte. Bu da onların [Quantum yasaların] bağımsız varlığa sahip olduğuna işaret eder görünmekte. Bunun net anlamı şudur: Bilmiyoruz."1

Borde-Guth-Vilenkin teoreminin geliştiricilerinden olan Alex Vilenkin kendisi evrenin başlangıcı olup olmadığının bilinmediğinden bahsediyor, adam kendi geliştirdiği teoremin bir şeyi ispatladığından haberi yok da bizim teistlerin mi haberi var?

William Lane Craig'ın samimi dostu, kozmolog ve teorik fizikçi Aron Wall da bu teoremin klasik uzay-zaman tasviri hakkında olduğunu söyler:

"Carroll correctly observes that the BGV theorem relies on spacetime being classical: ...

It is quite true that the BGV theorem is proven only for classical metrics, although I see no particular reason to believe that its conclusion (if the universe is always expanding, than it had an edge) breaks down for quantum spacetimes"2

Tercümesi şudur (kalın yazdığım yerleri tercüme ediyorum): "Carroll BGV teoreminin uzay-zamanın klasik olduğu anlayışına dayandığını söylemekte haklı: ... BGV teoreminin sadece klasik ölçütlerde geçerli olduğu ispatlanmıştır, ..."

Sean Carroll ile hassas ayarlar konusunda tartışmaya giren kozmolog Dr. Luke Barnes da münazara hakkındaki yazısında aynısını söyledi3:

"(Borde, Guth and Vilenkin [BGV] 2003): a stronger singularity theorem that inflation alone doesn’t seem to be able to avoid. In particular, a classical spacetime which is expanding on average must have a beginning."

Üstte alıntıladığım kısımda BGV teoremini tanıtmakta Luke Barnes, kalın yazıyla vurguladığım kısıma dikkatinizi çekerim: Özellikle, ortalama olarak genişlemekte olan klasik uzay-zaman [anlayışı] bir başlangıca sahip olmalı.

Evanjelist (Hristiyan tebliğci) ve teorik fizikçi Don Page da Sean Carroll - William Lane Craig münazarası hakkında Craig ve Carroll'a mektup yazdı. Mektubunda "evrenin başlangıcı var olduğundan emin değilim" diyor Don Page, bunu söyleyen kişinin kendisi Evanjelist Hristiyan ve Teorik Fizikçi.

3
Teşekkür
Paylaş
3

Bir argümanın ateizm için sorun teşkil etmesi için Tanrı'yı "kesin olarak" kanıtlaması gerekir. Bırakın bu teoremi kelam kozmolojik argümanın iki öncülü doğru olsa bile bu Tanrı'yı kanıtlamıyor.

Bu argüman klasik fiziğe göre oluşturulduğu için modern fiziği dışlıyor. Ayrıca bu teoremin sahipleri bile bu teoremin gerçekten evrenin başı olduğunu kanıtladığı konusunda hem fikir değil.

Diyelim ki bu teorem evrenin bir başı olduğunu kanıtlıyor. Bu niye Tanrı'yı kanıtlasın ki? Tanrı'yı kabul ederek zaten ezeli ve ebedi bir varlığı kabul ettik. Peki neden bu bir Tanrı olsun? Tanrı'ya ezeli ve ebedi diyebiliyorsak ama evrenimize ezeli ve ebedi diyemiyorsak bizim evrenimizin kurallarının işlemediği ama maddemizin atası olan yani ona o formu veren bir maddesel form olmadığını da bilemeyiz. O kadar çok olasılık var ki... Sezgilerimize ve mantığımıza uyandan uymayanına kadar o kadar çok olasılık var ki. (Ki bilmediğimiz durumlar için mantığımız ve sezgimiz aşırı kısıtlı kalabilir.) Tanrı bunlardan sadece biri. Buradan sadece Tanrı sonucu çıktığını nereden biliyoruz ki ateizm için sorun oluştursun?

Hatta olasılıkları da boş verelim. Direkt bilmediğimizi itiraf edelim kendimize. Evrenin bir başlangıcı olduğunu bilmiyoruz, evrenin bir başlangıcı olsa bile Tanrı tarafından yapıldı mı, onu da bilmiyoruz. Kişi, "Bilmiyorum ama Tanrı'nın yaptığını düşünmem için bir sebep yok, inanma ihtiyacım yok, inanmıyorum." diyebilir. Dolayısı ile hiçbir felsefi argüman Tanrı'yı kesin olarak kanıtlamadığı için bir sorun oluşturmayacaktır. Kanıtlamıyor, kanıtlanmadığı için inançtır, inanç olduğu için inanmamak seçilebilir. İnanmıyorsa da olay burada kapanır.

181 görüntülenme
2
Teşekkür (1)
Paylaş
2
Cevap Ver
Bu soruya cevap vermek için lütfen
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın