Bu Reklamı Kapat
Sorulara Dön
Ufuk Derin
Ufuk Derin Üye
4

Birçok yazılımda bulunan "rastgele" fonksiyonu nasıl çalışıyor? Rastgelelik izlenimini nasıl veriyor?

Örneğin Evrim Ağacı sitesinde rastgele içeriğe gitme butonu var, rastgele sayı, şifre üretmek için yazılımlar var. Rastgelelik izlenimi nasıl veriliyor?
554 görüntülenme
  • Soruyu Takip Et
  • Raporla
4 Cevap
Kabul Edilen Cevap

Bu soruya benim kullandığım paket program olan Matlab üzerinden açıklama yapayım. Şimdi random/rasgelelik istatistikte ve matematikte şu şekilde tanımlanır:

Genel olarak iki ana kategori vardır:

Bu Reklamı Kapat

1)Uniformly Distribution

Bu dağılım Olasılık Teorisi'nde simetrik sürekli dağılım olarak da bilinir. Kısaca sınırları a ve b olan kapalı bir aralıkta geçerli olan dağılımdır. Bu a ve b değerleri fonksiyonun minimum ve maksimum değerleridir. Fizikte olasılık yoğunluğu ya da kümülatif entropi hesaplamalarında kullanılır.

Bu Reklamı Kapat

Olasılık Yoğunluğu Fonksiyonu :

Olasılık Yoğunluğu
Olasılık Yoğunluğu
Wikipedia

Kümülatif (birikimli) Dağılım Fonksiyonu :

Kümülatif Dağılım Fonksiyonu
Kümülatif Dağılım Fonksiyonu
Wikipedia

2)Normal Distribution

Olasılık Teorisi'nde Gaussiyen dağılım dediğimiz dağılımdır. Bu dağılım süreklilik içerir (continuous).

Bu dağılımın fonksiyonu ise olarak verilir. Tabi işin içinde ortalama ve standart sapma ifadeleri vardır. Bu dağılım genelde doğa bilimlerinde (fizik) oldukça yaygındır.

364 görüntülenme

Kaynaklar

  1. Yazar Yok. Mathworks. (17 Mart 2020). Alındığı Tarih: 17 Mart 2020. Alındığı Yer: Bağlantı | Arşiv Bağlantısı
Bu cevap, soru sahibi tarafından kabul edilmiştir. Ancak bu, cevabın doğru olduğunu garanti etmez.
3
  • Raporla
Cevap
Merve Arıcıbaşı
Merve Arıcıbaşı PhD Veterinary Sciences
Orijinal Soru: Rastgele sayı bulan yazılım ve sitelerin bulduğu rakamlar gerçekten rastgele mi ?

Rastgele sayı bulmaları mümkün değil aslında çünkü yazılı algoritmalarının söylediği düzene göre buluyorlar.

Bilgisayarlarımız (henüz kuantum bilgisayarları kullanıma girmedi) deterministik. Yani aynı soruya hep aynı cevabı verirler. Zaten algoritmaları bu rastgeleliği elemine edecek şekilde tasarlandı. Rastgele sayı üretmek için üretilenler (Pseudo Random Number Generators PRNG) da yine bu algoritmaya göre bir rastgele sayı üretiyotlar. Poker sitelerinde mesela rastgele gibi gözükse de başlangıç dizilimi (seed "çekirdek") ve algoritma bilinirse bilgisayarın üretebileceklerini bilmek mümkün.

Bu Reklamı Kapat

Ama gerçekten rastgele sayı ürettiği iddia edilen programlar da geliştirilmiş. Bunlar da hava sıcaklığı ya da radyasyonu ölçüp başlangıç dizilimi olarak aldığı için bir nevi öngörülemiyor. Ama o da algoritmasına göre hareket ediyor.

338 görüntülenme

Kaynaklar

  1. W. Pedia. Sözde Rastgele Sayı Üreticileri. (4 Aralık 2020). Alındığı Tarih: 27 Aralık 2020. Alındığı Yer: Wikipedia | Arşiv Bağlantısı
4
  • Raporla
Cevap
Furkan Evirgen
Furkan Evirgen Muhendis

Rastgele sayi uretmek icin birden fazla metod vardir ve hicbiri aslinda rastgele degildir. Bildigim kadariyla bu methodlardan en cok kullanilani soyle ki; fonksiyon cagirildiginda, o an hardware'in urettigi sistem saati cekilir. Sistem saatinde, bilgisayarinizin kristaline bagli olarak, saniyenin cok altinda surelere inebilirsiniz. Mesela butona bastiginiz an saat 02:05:12,12537215 gibi bir sure gelir ve buradaki ",12537215" kismi dikkate alinir, ondan sonrasi sizin bu veriyi nasil islemek istediginize kalmis, isterseniz mod 10 kullanarak, sadece 10dan kucuk kismini alirsiniz, isterseniz bu degeri bolup ascii karsiligini elde edersiniz. Bunlari da otomatize edip fonksiyonlastirdiginizda ortaya bugun kullanilan rastgele parola olusturucu sistemler cikar.

Benim deneyini yapmadigim ancak birkac kere denk gelerek farkina varmami saglayan daha ilginc bir olay var bu konuyla ilgili. Biriyle bir konu konusuyorsak ve bu konunun icinde rastgele bir sayi gectiyse ya da telefonu tutarken 4 parmagim ona donukse, ona bir sekilde 4u gosteriyorsam mesela, aklindan bir sayi tut, ya da bana hemen bir sayi soyle dedigimde 4 diyor. Ne kadar dogru bilmiyorum ancak, sanki beyin bir stack seklinde veriyi tutuyor ve sayi istedigimde ilk aklina gelen sayi, en son beynin algiladigigi sayi oluyor, beyin sanki ilk oraya ulasiyormus gibi.

Bu Reklamı Kapat

335 görüntülenme
3
  • Raporla
Cevap
Yasin Kayalar
Yasin Kayalar Bilim ve felsefe okuru

Kodlar her durumda neden sonuç ilişkisi önceden belirlenebilir (veya belirlenmiş) durumda çalışır. Bu da kodları tek başına nazara alırsak random diye birşeyin salt kodlar cephesinde olmadığını anlarız. ancak eğer kullanıcıyı sürece dahil ederek zamansal olarak kullanıcının tıklama anını kod saymayı durdurma anı olarak alacak bir kod dizisiyle random oluşturulabilir. Bu nedenle kullanıcının (veya dış harici bir unsurun) bu gibi dahil edilmediği bir durumda gerçek anlamda rastgeleliği salt kodlarla oluşturmak mümkün görünmüyor. Kullanıcı eğer sürece zamansal olarak (kod saymayı durdurma) dahil edilirse bu durumda kod durdurmayı yapan 'harici unsur' ile random elde etmek mümkün. Böyle bir durumda PC hızlı bir sayı sayma anındayken kişinin saymayı durdurması durdurma zamanının 'önceden' belirsizliği nedeniyle random oluşturur diyebiliriz. Tabi kodlara göre hangi zamana hangi sayının (kodun) denk geldiği yine belirlidir. Ancak kullanıcı burada durma anını kendisine göre rastgele seçmiştir diyebiliriz. Çünkü kullanıcı durdurma anını makine açısından 'dış unsur' olarak belirlemiştir. Bu da koda bağlı olmama (kod dışı) diyebileceğimiz bir unsuru sisteme dahil etmiş olmak demek. Böylece sistem dışından bir unsur eklenmiş olarak rastgelelik elde edilmiş olur diyebiliriz. Kısacası bir dış unsuru sürece dahil etmeden random gerçek anlamda kodlarla üretmek mümkün görünmüyor.

0
  • Raporla
Daha Fazla Cevap Göster
Cevap Ver
İlginizi Çekebilecek Sorular
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nda reklamları 2 şekilde kapatabilirsiniz:

  1. Ücretsiz üye girişi yapmak: Sitedeki reklamların %50 kadarını kapatmak için ücretsiz bir Evrim Ağacı üyeliği açmanız ve sitemizi/uygulamamızı kullanmanız yeterli!

  2. Maddi destekçilerimiz arasına katılmak: Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Alıntı Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Bu Eseri Neden Tavsiye Ediyorsun?
Aşağıdaki kutuya, isimli neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin faydalı bulunması halinde Evrim Ağacı kullanıcılarından daha fazla UP kazanman mümkün olacak. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Tavsiye Et