Evrim Ağacı Logo Evrim AğacıSoru & Cevap
Evrim Ağacı Soru & Cevap
1

Bir konuya ait doğru bilgiye sahip olmak, neden doğru yapmayı sağlayama yetmiyor?

Bilimsel detaylarına hakim olduğumuz bir konuda doğru yapmayı seçemiyor olmayı nasıl açıklarız. Örneğin alkol en güçlü toksin ve hiçbir şekilde medikal olarak temize çıkmaz. Ama biyokimyasal etkilerini bilen bireyler bile tüketimini terk edemiyor. Ya da ölümcül dert sigara gibi. Yapabilmek ≠ bilmek?

2
Teşekkür
Hatırla
Takip
Paylaş
2 Cevap

Bilmek tek başına yeterli olmuyor. Belki her şeyin temeli ancak tek başına yeterli değil. Örneğin; adımızı hepimiz biliriz. Her sorulduğunda cevap verir veya tanıştığımız kişiye "Merhaba ben ......." deriz. Ancak bu isim "Ben kimim?" sorusunun cevabı değildir. Benzer şekilde alkol ve sigara da bu kapsamda ele alınabilir. Kişi bu maddelerin zararlı olduğunu bilir ancak geçmiş deneyimleri devreye girerek bu doğruyu yapmasını engeller. Maddelerle ilgili ilk öğrenilen bilgiler ki illa birinin anlatmasına gerek yok, kişinin yanlış olduğunu bilse de bunları kullanmaya devam etmesini sağlar. Bu nedenledir ki özellikle sigara, bırakılsa dahi tekrar başlama oranı hiç içmeyen birine göre çok daha yüksektir.

Bilimsel bir bilgi duygusal alanda yani kaygı, korku, haz vb. duygular devreye girdiğinde değişebilir. "Uçak Kazası Raporu" adlı programın başında "Her yıl eşekler uçak kazalarından daha fazla kişinin ölümüne sebep olmaktadır" diye bilimsel bir bilgi verilse de insanların bir çoğu uçuş/uçak korkusu yaşamaktadır. Bineceği uçağın düşme ihtimalinin neredeyse piyangoyu tutturma ihtimaliyle aynı olmasına karşın yaşanan "kaygı" bu bilimsel gerçeği örter ve kişinin doğru hareketleri (davranışları) yapmasını engeller.

Sonuçta insan bir bilginin bilimsel olduğunu bilse de duygu dünyasının etkisiyle doğru yapmayabilir.

1
Teşekkür (1)
Paylaş
1

Sebepleri çok fazla olabilir. Ama sebeplerden birini söyleyebilirim. İnsanlar ertelemeyi çok seviyor. daha kısa vadede elde edeceğimiz ödülleri, daha geç sürede alınacak olanlara tercih etmeye meyilliyiz. Tam tersi de geçerli. Sigara veya alkol bir gün sonra öldürecek olsa (intihar etmek isteyenler dışında) kimse kullanmazdı ama zarar uzun bir zamana yayıldığı için kısa vadede umrumuzda olmuyor. Uzun vadede oluşan daha kötü sonuçları da görmezden gelmiş oluyoruz.

Ama herkes böyle değildir. İnsanlar, ertelemekten şikayetçi olmak yerine, içinde bulundukları durumlardan şikayetçi olmaya eğilimlidirler. Şunu diyen birini mutlaka duymuşsunuzdur: “Düşük bir not aldım çünkü çalışmaya yeterince vaktim yoktu.” Ama bu, yeterince tatmin edici bir bahane değildir; dolayısıyla birçok erteleyicide “yükseltici duygusal tepki” denen bir yaklaşım görülür.

Bunun ne olduğunu bir örnek verince anlayacaksınız: “Sınavdan 63 almışım. Eh, daha da kötü olabilirdi, ya 40 alsaydım?” Buna "İçmeyen de ölüyor, hasta oluyor." gibi bahaneleri de katabiliriz.

110 görüntülenme
0
Teşekkür
Paylaş
0

Kaynaklar

  • A. L. Bakırcı-Taylor. Bu Yazıyı Okumayı Erteleyeceksiniz; Ertelemeyin!. (10 Kasım 2019). Alındığı Tarih: 11 Aralık 2020. Alındığı Yer: Evrim Ağacı | Arşiv Bağlantısı
Cevap Ver
Bu soruya cevap vermek için lütfen
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Soru Sor
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Yanında en azından bir kitap taşımayan birine asla güvenmeyin.”
Lemony Snicket
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Takipçi UP İçerik Soru Cevap

Devamını Oku