Yeni Soru Sor
Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Sorulara Dön
1

Bir binanın yeteri kadar uzun veya kısa olması, gelecek deprem dalgalarına karşı dayanıklılığını nasıl etkiler?

Bir videoda farklı boylara sahip maket evleri deprem dalgalarına maruz bırakıyorlar. Düşük frekansta en yüksek bina sallanırken ve diğerleri sallanmıyorken, yüksek frekansta en kısa bina sallanıyordu. Dayanıklılığın düzgün cisimlerde (Dikdörtgen bir cisim için en azından) yükseklikle ters orantılı olduğunu biliyoru
480 görüntülenme
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Soruyu Takip Et
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Tüm Reklamları Kapat
1 Cevap
Şahin Tutuş
Şahin Tutuş
62K UP
Elektronik teknisyeni

Bu sorunun cevabını biliyorum fakat nasıl anlatabileceğimi bilmiyorum basitçe, bir deneyeyim. Sorduğun sorunun farklı uzunluklarda neden farklı bir davranış olduğunu varsayıyorum.

Öncelikle binaların sağlam olduğunu farzedelim. Daha uzun binanın düşük frekansta sallanması ilk başta mantıksız gibi geliyor. Ama frekans ve dalga boyu ilişkisini bilen birisi düşük dalga boyunun az enerji içerdiğini bilir.

Örneğin binaya 1 hertzlik bir deprem vermek demek saniyede 1 sallantı vermek demek kısaca. Eğer bina uzunsa 1 saniye uzunluğunda bir sallantının tamamını kağıda sinüs fonksiyonu çizer gibi görsel olarak gösterebilecek bina uzun binadır. Kısa binada 1 hertzlik bir sallantının belkide 0.2 hertzlik bir kısmını görebilirsin. Bu da kolonunun depremin 0.8 saniyelik kısmını kısa binada boş geçmek demektir. Uzun binada ise en üst kolona kadar 1 hertzin tamamını sallamaya yeter.

Tüm Reklamları Kapat

Frekansı 50 hertz yapmak demek saniyede 50 sarsıntı demektir. Bu da kolonlardan geçen sarsıntı sayısının 50 adet olduğu anlamına gelir. Uzun binada mesafe uzun olduğu için binanın boyuna böldüğünde harmonik daha az olur. Ama kısa binada her sarsıntının yankı gibi oluşturduğu binanın kendi sarsıntısı alttan gelen depremin sarsıntısı ile karşılaşır. Bu hani şu adı haarp denilen dedikodulara da karışan rezonans oluyor aslında.

Tekrar özet geçelim. Bu harmonik dediğimiz şey biraz şunun gibi. Yere bir top bıraktığında yere düşer ve tekrar zıplar değil mi? İlkinde 1 metre, yere düşüp zıplayınca bu sefer 50 cm, üçüncüde 25 cm, dördüncüde 12.5 cm zıplayarak sayı düşer. Peki biz top ilk 1 metre yukarı çıktığında tekrar elimle topa kuvvet uygularsam ne olur? Top zıplama mesafesini düşürmek bir yana arttırır daha da yükseğe zıplar. Ama bunu yapabilmek için top ile elimin aynı senkronda yani aynı frekansta olmam gerekir. Buna rezonans diyoruz işte. Topun ilkinde 1 metre, kuvvet uygulanmazsa ikincide 50 cm, üçüncüde 25 cm ve giderek azalan sayıda daha az zıplamasına da 1. Harmonik, 2. Harmonik diye diye gidiyoruz.

Konumuza dönelim. Uzun binada bina uzun olduğu için bina sarsıntıyı yedikten sonra geri yerine dönerken frekans sık olduğunda harmonik rezonansa dönüşmüyor. Çünkü uzun binanın harmoniği buna uygun değil. Ama kısa binada bina ilk sarsıntıyı yedikten hemen sonra geri yerine gelirken kısa olduğu için ikinci sarsıntıyla karşılaşıyor. Bu da iki farklı kuvvetin yolda yani biba yüzeyinde bina kısa olduğu için çarpışmasına sebeo oluyor. Yani kısa binada minimum iki sarsıntı kısa bir yüzeyde çarpışıyor. Ama uzun binada yüzey geniş. Geniş yüzeyde iki kuvvet çarpışsa bile alan geniş olduğundan sönümlenebiliyor.

Biliyorum karışık oldu ama bu kadar anlatabildim. İleri okuma için rezonans ve harmonik konularını inceleyebilirsiniz.

Bu cevap, soru sahibi tarafından en iyi cevap seçilmiştir. Ancak bu, cevabın doğru olduğunu garanti etmez.
1
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Daha Fazla Cevap Göster
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
ve seni takip ediyor

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close