Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Sorulara Dön
Anonim
Anonim Üye
1

Bilimde "Sezgi"nin açıklaması nedir?

587 görüntülenme
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Soruyu Takip Et
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Tüm Reklamları Kapat
1 Cevap
Esat Kudret
Esat Kudret
110K UP
Akıl yürütmeyi öğrenmeye çalışan bir öğretmenim.

Bütündeki ayrıntıyı, ayrıntıdaki özü görebilme…

“Sezgi kavramı daha çok felsefi bir kavram olup oradan bilime uyarlanan bir kavram. İngilizcede untuition, Latincede untuitio olarak bilinen ve yakın coğrafyalarda aşağı yukarı aynı şekilde söylenen bir kavramdır.

Tüm Reklamları Kapat

Dilimizde kelime kökeni sezme olup; en genel anlamıyla gerçekliği dolaysız olarak içten ya da içeriden kavrayabilme, tanıyıp bilme yetisi olarak tanımlanır.

Adım adım ilerleyen gidimli düşünmenin ya da bir takım uğraklardan geçerek yol alan usavurmanın tersine, bir şeyi doğrudan doğruya algılayıp kavrama; bilinçli bir düşünme ve yargıya varma süreci olmaksızın doğrudan, aracısız gerçekleşen anlama ya da bilme şeklinde de tanımlanabilmektedir.

Tüm Reklamları Kapat

Bana göre hangi şekilde tanımlanırsa tanımlansın ortak varış gerçekliğin kendisi olduğundan hiçbir zaman ve özellikle bilimde öyle kendinden menkul doğaüstü bir vasıf içermez.

Önemlidir. Çünkü aynı anda bir şeye birçok açıdan bakabilme, kıyas yapabilme ve disiplinler arası ( ilk bakışta aralarında sanki hiçbir bağ yokmuş gibi görünüp aslında tek yumurta ikizi kadar iç içe olan, matematik ve müzik, biyoloji ve estetik vb.) bağ kurabilme yetisine dayanır.

Bu yeti her ne kadar genetik yatkınlık içerse de bunu disipline edebilmenin yolu pratikten geçer. Gözlemden, araştırmadan, deneyden ve tüm bunları harmalayıp çıktıya evirebilecek mantıktan geçer.

Sezgi biraz da yürünen yolda arada bir geriye bakıp sağlama yapmak gibidir. Yolda giderken kaybolmamak ve yanlış bir yere sapmamak için yürüdüğümüz yol dışında çevredeki her bir ayrıntıyı da hafızaya kodlayabilmenin ürünüdür.

Bu olduğu zaman, yürüdüğümüz yolda başta hafızaya gereksizmiş gibi kodladığımız her şey başka bir zaman yürüdüğümüz benzer başka bir yolda hızlı yol almamızı sağlar. Sezgi dediğimiz şey de aslında daha önce kodladığımız birçok parça sayesinde bütünü kuş bakışı görebilme yetisidir ve emekle var edilir.

İnanıyorum ki bilim insanlarının ilham kaynağı olan sezgi bu tür bir sezgidir. Çünkü bazen bütüne uzun süre baktığımızda aslında özün gizli olduğu ayrıntı kaçırılabilir. Ayrıntıları da önemseyip baktığı şeyi bir bütün olarak görebilen insan bazen ayrıntıda gizli olan özü asla kaçırmaz. Bunu yapabilene de dahi denir.

Einstein bunlardan biridir. En bunaldığı dönemde keman çalması bir kaçış değil ulaşmak istediği şeye aynı evrensel ilkelere tabi başka bir yoldan ulaşma çabasından başka bir şey değildir. Matematikten bunalınca müzikle devam etmek misali. Ha 1 sayısı ha do notası… Her ikisinin tabi olduğu evrensel yasalar aynı…

Kaynaklar

  1. Abdülbaki Güçlü, et al. (2002). Felsefe Sözlügü. Yayınevi: Bilim ve Sanat Yayınları. sf: 1728.
0
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Daha Fazla Cevap Göster
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Youtube
OceanGate Faciasının Ses Kayıtları Yayınlandı!
OceanGate Faciasının Ses Kayıtları Yayınlandı!
Milyon Dolarlık Bahis: Yapay Zeka, Matematikte Liselileri Yenebilir mi?
Milyon Dolarlık Bahis: Yapay Zeka, Matematikte Liselileri Yenebilir mi?
Gerçek Bir Pokemon: Aksolot!
Gerçek Bir Pokemon: Aksolot!
"Domates Gribi" Hastalığı Neyin Nesi?
Bir Odaya Neden Girdiğinizi Neden Unutuyorsunuz?
Bir Odaya Neden Girdiğinizi Neden Unutuyorsunuz?
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
ve seni takip ediyor
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close