Nitelikli soru, bütün cevaplardan değerlidir. Bu soru da değerli bir soru.

Bilginin sınırının olup olmadığı üzerine konuşuyor olmamızın nedeni, bizim onu bütün olarak anlayamıyor olmamız. Biz niye belli konularda uzmanlaşmak ile yetiniyoruz da, her konuyu eşzamanlı olarak öğrenemiyoruz.

Çünkü bütün organizmalar, fiziksel uyaranları belli bir kısıtlılık ile deneyimler. Yani evreni olduğu gibi değil, sahip olunan kısıtlılığın izin verdiği haliyle deneyimleriz, bilebiliriz. Temel olan, yaşamda kalmaktır. Mutlu olmak, gizemleri çözmek, keşifler yapmak, deha olmak gibi şeyler değil. İşte bu kısıtlılık UMWELT olarak tanımlanmakta.İnsanın da sahip olduğu umwelt, onun bilgiye ulaşmada sahip olduğu kısıtlılığın da ifadesi aynı zamanda. Bilginin tamamına ulaşmak için önce ulaşılabilen parçaları analiz edip anlıyor, sonra bunları birleştiriyoruz. Birey olarak büyük oranda 1-2 konuda uzmanlaşabiliyoruz sadece. Holistik düşünce yapısı, belli bir alanda uzmanlaşmanın yaygınlaşması ve derinleşmesi sonucu, artık farklı alanlarda da kısa sürede ileri düzeyde bilgi edinebiliyor olmamızın bir sonucu.

Bir okyanusun sınırsız olup olmadığını anlamak isterken kullandığımız kabın, okyanustan aldığı miktar sınırlıysa, deney yaptığımız kap ile okyanusu tartamıyoruz demektir. İşte biz de bilginin sınırsız olup olmadığı konusunda umwelt kabıyla çok net konuşamayız gibi görünüyor. Teorik olarak parçalardan gittiğimiz her bütün, başka bir bütünün parçası olacağı için (bilgi bazında), sınırlı yapımızla bilginin ne kadar kısmına ulaşabilirsek ulaşalım, ufukta beliren flu alan ile ilgili yorum yapma olasılığımız kesin konuşmaya yetmeyecek bir sisli alan olarak kalacak şimdilik büyük ihtimalle. Şimdilik demek zorundayız, çünkü her dönemin İMKANSIZı, kendinden sonraki dönemin SIRADANı olmaya mahkum şekilde ilerliyoruz bilimsel teknolojik anlamda.

Kısaca, kapsamını bilmediğimiz, sınırlarını rölatif deneyimlediğimiz (umweltin izin verdiği miktara göre), her yeni bilgide de bize göre değişen yapıda gibi görünmekte bilgi.Bu açıdan bilginin nasıl olduğunu bilmesek de, bizim sınırlarımızın olduğu kesin. :)

Bilgi, kendisine ulaşım türlerine göre ayrılabilir. Bu ayrım, bilginin tanımını da değiştirebilir ve böylelikle sınırlı olup olmadığı tartışılabilir.

Buna göre, bilgi; akıl yolu ile, gözlem ile, keşif - rüya gibi metafizik yöntemler ile ve Jung deyimiyle, gelişmiş bir gözlemleme metodu olan sezgicilik ile elde edilir (Bu sezgicilik Jung'un sezgiciliğidir).

Gözlem ve Jung'un sezgiciliği, gözlemin yani evrenin sınırları ile koşut bir sınırlılığa sahiptir. Fakat akıl yolu için aynı şey söylenebilir mi? Bu tartışmalı bir konudur. KEşif - rüya türü metafiziksel bilgi ise bunu ortaya koyan kişinin özel deneyimleri ve hayal gücü ile sınırlı olacaktır.