Yeni Soru Sor
Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Sorulara Dön
1

Beyinlerimizin büyümesini sağlayan seçilim baskısı/genetik süreç nedir?

Biz insanlar doğal ve cinsel seçim süreçlerini önemli ölçüde azaltmışken ve çoğumuzun, çoğu zaman genlerini transfer etmesi için çok da fazla uğraşmasına gerek yokken nasıl oluyor da beyinlerimiz büyümeye devam ediyor? Her geçen nesil daha zeki olmamız niye?
213 görüntülenme
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Soruyu Takip Et
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Tüm Reklamları Kapat
2 Cevap
Ertuğrul Genç
Evrimci

Beyin büyümesi, insan evriminde önemli bir rol oynamıştır. Beyin büyüklüğü, zeka, öğrenme, problem çözme, dil ve kültür gibi bilişsel yeteneklerle ilişkilidir. Beyin büyüklüğünün artması, doğal ve cinsel seçilim baskıları sonucunda gerçekleşmiştir. Doğal seçilim baskısı, hayatta kalma ve üreme şansını artıran özellikleri destekler. Cinsel seçilim baskısı ise eş seçimi ile ilgilidir. Zeki bireylerin daha çekici veya daha başarılı olduğu varsayılırsa, zeka arttıran genlerin yayılması için bir baskı oluşur1.

Beyin büyüklüğünün evrimi, sadece genetik faktörlere bağlı değildir. Çevresel faktörler de beyin gelişimini etkiler. Örneğin beslenme, sosyal etkileşim, eğitim, hastalıklar gibi faktörler beyin büyüklüğü ve işlevi üzerinde rol oynar. Bu faktörler de zaman içinde değişebilir. Bu nedenle beyin büyüklüğünün evrimi, tek yönlü ve sürekli bir süreç değildir. Bazı dönemlerde beyin büyüklüğünde artış, bazı dönemlerde ise azalış veya sabitlik görülebilir.

İnsanın evrimine ait 30 civarında farklı tür ve basamak bilinmektedir. Bunlarda genel olarak hep beyin hacminin büyümesi yönünde bir eğilim gözlenmiştir, bir tanesi hariç: Homo sapiens , yani biz. Her ne kadar veriler çok temiz olmasa da, Oxford Üniversitesi Antropoloji Bölümünden Prof. Dr. Stephen Oppenheimer’ın anlattıklarına göre, son birkaç bin yıldır türümüzün beyin hacminde küçülme tespit edilmiştir. Bunun sebebi, türümüzün seçilim baskısını kırmış olmasıdır. Az önce izah ettiğimiz gibi, artık beyin büyüklüğümüze bağlı bir seçilim stresi altında değiliz. Kültür, teknoloji, iletişim gibi araçlar sayesinde zeka arttıran genlere ihtiyacımız azalmıştır. Ayrıca beyin büyüklüğünün artması bazı dezavantajlar da getirebilir. Örneğin enerji tüketimi, doğum zorluğu, hastalık riski gibi faktörler beyin büyümesini sınırlayabilir.

Tüm Reklamları Kapat

Sonuç olarak, beynimizin evrimi karmaşık ve çok yönlü bir süreçtir. Beynimizin büyümeye devam edip etmeyeceği veya her geçen neslin daha zeki olup olmayacağı kesin olarak bilinememektedir. Ancak mevcut veriler ışığında, beynimizin evriminin durduğu veya gerilediği söylenemez. Beynimizin işlevi ve yapısı hala değişmekte ve uyum sağlamaktadır. Beynimizin evrimini etkileyen faktörleri daha iyi anlamak için daha fazla araştırma yapılması gerekmektedir.

Kaynaklar

  1. Ç. M. Bakırcı. İnsan Zekası Hep İleri Mi Gider? Beyin Büyüklüğünün Gerilediği Bir Dönem Var Mıdır?. (27 Mayıs 2011). Alındığı Tarih: 13 Haziran 2023. Alındığı Yer: Evrim Ağacı | Arşiv Bağlantısı
2
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Hyyperr X0
Hyyperr X0
18K UP
kuantum fiziği, bilgisayar bilimi, matematikle ilgileniyorum

Çok derine inmeden cevaplayayım. Tam olarak, derin anlamda öğrenmek istiyorsanız, kaynaklara bıraktığım akademik makalelere bakabilirsiniz.

Öncelikle, beynin gelişimi ve büyümesi vb. temelde Genetik ve Çevresel faktörlerden dolayı olur.

Çoklu genleri ve düzenleyici mekanizmaları içeren genetik süreçler, toplu olarak beynin genişlemesine ve karmaşıklığına katkıda bulunan hücre proliferasyonu, nöronal göç, sinaps oluşumu ve miyelinasyon gibi önemli gelişimsel olayları düzenler. Bu genler son derece önemlidir. Ayrıca, bunları gelişim süreçleri, genetik ve çevreselliğin dışında, kültürel faktörlerden de etkilenebilir. Bu işin psikolojik boyutu da var ancak o konuda yeteri kadar araştırma yapmadığım için, oraya girmeyeceğim.

Tüm Reklamları Kapat

Bu genlerdeki bozukluklar veya mutasyonlar, anormal beyin gelişimine ve bilişsel bozukluklara yol açabilir. Bununla birlikte, insan beyninin olağanüstü esnekliği, nöroplastisite olarak bilinen bir fenomen olan çevresel uyaranlara ve deneyimlere yanıt olarak yapısını ve işlevini uyarlamasına ve değiştirmesine izin verir.

Kaynaklar

  1. annualrewiews. Genetics Of Brain Structure And Intelligence. (14 Ocak 2005). Alındığı Tarih: 13 Haziran 2023. Alındığı Yer: annualreviews doi: 10.1146/annurev.neuro.28.061604.135655. | Arşiv Bağlantısı
  2. L. Ryskalin, et al. (2017). Mtor-Dependent Cell Proliferation In The Brain. BioMed Research International. doi: 10.1155/2017/7082696. | Arşiv Bağlantısı
  3. scholar. Google Akademik. Alındığı Tarih: 13 Haziran 2023. Alındığı Yer: scholar | Arşiv Bağlantısı
1
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Daha Fazla Cevap Göster
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
ve seni takip ediyor

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close