Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Sorulara Dön
1

Balıklarda, özellikle akvaryum balıklarında işitme sistemi nasıldır? Hava motoru balıklara zarar verir mi?

Çok merak ediyorum bu konuyu. Konuyla alakalı birçok varsayım okudum ancak net bir cevap bulamadım. Varsayımlardan arınmış gerçek bilgilere sahipseniz lütfen beni aydınlatın! :) Akvaryum motorları biz insanları bile rahatsız edebiliyorken o suyun içindeki balıklarımın durumu nedir gerçekten merak ediyorum.
3,799 görüntülenme
  • Soruyu Takip Et
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Tüm Reklamları Kapat
1 Cevap
Zühtü Mete Dinler
Su Ürünleri Yüksek Mühendisi (Doktora Öğrencisi)

Öncelikle balıkların kulakları varmı?

Öncelikle balıkların anatomisi açıklamak gerekli.

Tüm Reklamları Kapat

Balıkların görünen bir kulakları yoktur. Orta kulaklara da sahip değillerdir. Ancak iç kulakları vardır. Bu organ tüm omurgalı balık türlerinde ve kıkırdaklılarda, ve sucul memelilerde kesinlikle bu şekildedir. Familyaya ve türe göre istisnalar mevcut olup bazı balıklarda weber cisimciği denilen duyma mekanizması da bulunur. Ayrıca yan çizgi (Linea literalis) denilen basınç ve ses algılayan ve daha başka görevleri de olan ekstra bir organları daha bulunur. Yani balıklar duyarlar.

Biz insanlara göre daha basit yapılı bir duyma sitemi geliştirmeleri onların canlı kalmalarına yetmektedir. Basit bir duyma sistemlerinin olmasının ana nedeni suyun, havaya göre yoğunluğundan dolayı sesin su içerisinde daha hızlı yayılıyor olmasıdır. Bundan dolayı ses su içerisinde daha kolay algılanır olmasıdır. Evrimsel olarak bizim kulaklarımız daha üstün olsa dahi, suyun içinde bir ses kaynağını yerini uzaklığını balıklar daha basit bir sistemle kolayca bizden daha net algılaya bilmektedirler. Ancak biz insanlar kadar geniş frekans aralığına sahip değillerdir. Ayrıca bazı çalışmalar göstermiştir ki bazı ses frekanslarına ve genliklere duyarsız davrandıkları, bazı ses frekanslarına ve genliklerine duyarlı davrandıkları tespit edilmiştir.

Tüm Reklamları Kapat

1950'li ve 1970'li yıllarda balıkların duydukları ses frekanslarının hemen hemen insanlar kadar geniş olduğuna inanılıyordu. Bugün biraz daha dar bir aralıkta duyduklarına inanılıyor. Balıklar sesleri bizim duyduğumuz titreşim frekansına göre duyarlar ama balık türleri arasında sese duyarlılık farklılık gösterir. Balıkların işitmesi titreşimin duyulmasının balığın bir cevap hareketi ile desteklenmesine bağlıdır.

Özetle akvaryumundaki balıklar sesleri duyarlar

Ancak bu sese ne çeşit tepki verirler? Stres yaratırlar mı?

Ekteki birinci şekilde bazı balıkların işitme frekans aralıkları verilmiştir. Tüm balıkların işitme aralığının ölçülmüş, belirlenmiş değildir. Eldeki kaynaklara göre balıklar geniş bir aralıkta sesleri duyabilirler. Bu 40 Hz ile 4000 Hz arasındadır. Ancak bir çok yayında 100 Hz ile 1000 hz arası ses frekanslarına duyarlı oldukları bildirilmiştir.

Peki balıklar için ses bir stres kaynağı mıdır?

Evet balıklar ve diğer bir çok canlı için duyabildikleri düzensiz sesler genellikle bir stres kaynağıdır. Balık yetiştiricilik sistemlerinde stresi azaltmaya yönelik çalışmalardan birisi de müzikle yetiştiriciliktir.

Yalnız sesin birçok farklı özelliği bulunur. Örneğin sesin frekansı, genliği, dalga boyu, şiddeti gibi. Ayrıca ses kaynağı kendi içerisinde düzenli ve düzensiz olabilir. Düzenli olanlar müzik, konuşma olarak bilinir ve burada daha da başka özellikler ortaya çıkmaktadır. Ani gelişen bas sesler, bozuk motor sesleri düzensiz ses kaynağıdır ve gürültü olarak tanımlanır. Ancak sağlam, iyi çalışan bir filtre, su motoru düzenli bir ses çıkarır.

Balıkları da düzenli ses kaynaklarından üretilen sese maruz kalan balıklar için bazı çalışmalar yapılmıştır. Papoutsoglou ve ark., 2007 ve 2009'da yaptıkları bir çalışmada, Vasantha ve ark., ise 2003'de yayınladıkları çalışmalarda, müziğin balıklarda stresi azalttığı ve olumlu etkiler yaptığına dair bilimsel araştırmalar mevcuttur. Öte yandan, koi sazanı (Cyprinus carpio) türü balıklar ile yaptıkları bir çalışmada, günde 3 saat müzik dinletilen grubun, kontrol grubuna kıyasla %18’lik bir büyüme artışı kaydettiğini bildirmişlerdir. Ayrıca, bu çalışmada yaptıkları gözlemlerde, aktif olarak farklı yönlere yüzen balıkların yön değiştirerek ses kaynağına yöneldiğine dair kayıt düşmüştür. İlginç bir şekilde araştırıcı müzik çalındığında balıkların ses kaynağına yaklaşıp bir süre sonra hep birlikte ve dikey konumda yavaş yavaş hareket ettiklerini bildirmişlerdir. Farklı müzik şiddetlerinde kalkan (Psetta maeotica) yetiştiriciliği yaptığı çalışmasında, düşük şiddette dinletilen müziğin kalkan balığının büyüme performansına olumlu etki ettiğini saptamıştır.

Tüm Reklamları Kapat

Su ürünleri işletmelerinin kuluçkahanelerinde bulunan havalandırma sistemleri, su sağlama sistemleri veya kapalı dolaşım (resirküle) sistemleri, yüksek oranda gürültü kaynağı olan motorlar içerir. Tüm bu ekipmanların mekanik ve elektronik aksamlarından gelen ses; bunun yanında denizlerde kıyılardan uzak olarak yapılan yetiştiricilik biçiminde her gün yemleme için tekne ile ulaşılması sırasında su içinde oluşan gürültü, yem makinelerinin yemi pompalaması esnasında oluşan sesler, yetiştiricilik ortamları için önemli gürültü kaynakları sayılabilirler. Sürekli buna maruz kalan balıklar olumsuz yönde etkilendiklerine stres olduğuna dair çalışmalarda mevcuttur. Bu durumun olası etkileri, işitme algısında aksaklıklar, balıklarda geçici ya da kalıcı duyma kayıpları, yüksek stres ve büyüme oranlarında azalmadır. Fakat bu nedenler için yeni çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.

Balıklar Nasıl duyar?

Balıklar seslerden başka su içerisindeki sesin yarattığı basıncın oluşturduğu parçacık hareketine de duyarlıdır. Bunun haricinde her balık türü, aynı seviyede sese ve basınca duyarlılıkları da farklıdır. Öyle ki bazı balıklar her ikisine de çok duyalı iken bazı balıklar duymaya bazıları ise etrafında olan hareketin yarattığı basınca daha çok duyarlıdır.

Balıkların sesleri duyup duymadıklarına dair yapılan çalışmalarda bilim insanları bir çok çekince sunmuştur. Bunun haricinde, uzun süre gürültüye maruz kalan balıkların refleks olarak yaptıkları sesten kaçınma hali körelebilmektedir. Bu konuyla ilgili Popper ve ark.'nın 2019'da yayınladıkları bir çalışma ilgi çekicidir. Denizlerdeki gemilerin yarattığı gürültüyü dert edinen araştırıcı, son yıllarda önemli ölçüde artan motorlu gemiler kaynaklı su altı gürültü kirliliğinin balıklar üzerinde bir stres yaratıp yaratmadığı konusunu irdeleyen güzel bir çalışma yapmıştır. Bir mercan balığı türü olan Heterostichus rostratus balığını akvaryumlarda besiye almış ve her akvaryuma balıkların kendilerini rahat hissettikleri yapay deniz çayırı ile döşemiştir. Farklı seviyelerde de gürültüye maruz bıraktığı balıkların davranışlarını ve stres seviyesinin bir göstergesi olan kan kotizol seviyelerini ölçmüştür. Rastgele aralıklı gürültüye maruz kalan genç dev yosun balığı (Heterostichus rostratus), sürekli gürültü ve kontrol tedavilerine maruz kalanlara göre önemli ölçüde daha yüksek kortizol konsantrasyonları sergilemiştir. Ve Balıkların rastgele aralıklı gürültüye karşı verdikleri kortizol seviyeleri, düzenli aralıklı gürültüye maruz kalan balıklar arasında fark olmadığını görmüştür. Böylece aralıklı gürültüye maruz kalmanın kıyı balıklarında strese neden olduğunu, ancak aynı gürültüye sürekli maruz kalmanın strese neden olmadığını göstermektedir.

Tüm Reklamları Kapat

Stres, büyümeyi olumsuz etkileyebileceğinden dolayı balıklar yeterli besin alamaz, yeterli büyüyemezse, başka balıklara yem olabilir. Ancak konu üzerinde daha çok çalışma yapılması gerekliliği vardır.

En sonunda özetle akvaryumdaki balıklar için ani gelişen gürültü onların korkmasına sebep olur. Ancak devamlı oluşan bir gürültüye karşı balıklar da biz insanlar gibi duymamazlıktan gelebilirler. Fakat balıklar için gürültüden uzaklaşmama onları insanların ve başka balıkların daha kolay avlamasına yol açabilir. Tabi bu genelleme için daha çok bilimsel araştırma ile desteklenmesi gerekmektedir.

Sonuç olarak, Balıklar duyarlar. Akvaryum motoru düzenli bir ses çıkarıyorsa ve tiz bir sesse balıklar bunu ilk başta duyar, ancak büyük ihtimalle zaman içerisinde önemsemez.

Ancak düzensiz tıkırtılar oluşturuyorsa balıklar bu sesi duyabilirler ve bu ses bir gürültü kaynağı olduğu için, strese girebilirler. Balıklar strese girerse, ortamda yaşamaları için zorlaşırsa balıklar kolayca hastalık etkenleri sebebiyle hasta olabilirler. Genelde akvaryumdaki balıklar motor sesini umursamaz.

660 görüntülenme

Kaynaklar

  1. A. N. Popper, et al. (2019). Examining The Hearing Abilities Of Fishesa. J Acoust Soc Am., sf: 948–955.. doi: 10.1121/1.5120185. | Arşiv Bağlantısı
  2. I. Spiga, et al. Marine Noise Pollution Stresses And Confuses Fish. (2 Şubat 2021). Alındığı Tarih: 10 Ağustos 2017. Alındığı Yer: Science News doi: 10.1016/j.marpolbul.2017.06.067. | Arşiv Bağlantısı
  3. M. E. Smith, et al. (2004). Noise-Induced Stress Response And Hearing Loss In Goldfish (Carassius Auratus). J Exp Biol ., sf: 427-35. doi: 10.1242/jeb.00755.. | Arşiv Bağlantısı
  4. B. A. Barton. (2002). Stress In Fishes: A Diversity Of Responses With Particular Reference To Changes In Circulating Corticosteroids. Integr Comp Biol., sf: 517-25. doi: 10.1093/icb/42.3.517. | Arşiv Bağlantısı
  5. G. Buscaino, et al. (2010). Impact Of An Acoustic Stimulus On The Motility And Blood Parameters Of European Sea Bass (Dicentrarchus Labrax L.) And Gilthead Sea Bream (Sparus Aurata L.). Mar Environ Res ., sf: 136-42. doi: 10.1016/j.marenvres.2009.09.004. | Arşiv Bağlantısı
  6. B. SAĞLAMTIMUR, et al. (2013). Müziğin Balık Gelişimi Ve Stres Üzerine Etkileri. U. Ü. ZİRAAT FAKÜLTESİ DERGİSİ, sf: 109-114. | Arşiv Bağlantısı
  7. H. SELEN. (2006). Ses Ve Deniz Canlilari 1 Ve 2. Yunus Araştırma Bülteni, sf: 10-11. | Arşiv Bağlantısı
2
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
  • Paylaş
Daha Fazla Cevap Göster
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Youtube
Yeni Yapay Zeka
Yeni Yapay Zeka "Sora", YouTube'un Sonu Olabilir mi?
Filler Neden Farelerden Korkar?
Filler Neden Farelerden Korkar?
Büyünün Çalışıp Çalışmadığını Nasıl Anlarsınız?
Büyünün Çalışıp Çalışmadığını Nasıl Anlarsınız?
Yıldırım Topu: Bulutlardan Gelen Gizemli Elektrik Topu!
Yıldırım Topu: Bulutlardan Gelen Gizemli Elektrik Topu!
Arabada/Gemide Neden Mideniz Bulanıyor (Araç Tutuyor)?
Arabada/Gemide Neden Mideniz Bulanıyor (Araç Tutuyor)?
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
ve seni takip ediyor
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close