Sorulara Dön
2
Astronomi & Kozmoloji

Astronomideki keşifler abartılmıyor mu?

Bilimle ilgili platformlarda astronomi konusuna fazlasıyla ilgi var. Hangi bilimsel haber sitesine baksanız önünüze astronomiyle ilgili haberler çıkıyor ve yoğunluğu daha fazla. Sebebi astronomideki araştırmaların ticarileştirilememesi olabilir mi?

1
Teşekkür (1)
Hatırla
Takip
Paylaş
Reklamı Kapat
1 Cevap

Bu abartıyla neyi kast ettiğimize, nasıl bir kriter tanımladığımıza bağlı. Bir kişiyi heyecanlandırmayan bir keşif, birçok kişiyi günlerce uykusuz bırakacak bir heyecana neden olabiliyor. Gravitasyonel dalgalar, Einstein'ın genel göreliliği keşfinden 100 yıl sonra keşfedildiğinde bakkal Ahmet efendi, o gün hiçbir farklılık hissetmedi ama biz hissettik. Bu nedenle bu tür bir heyecanı paylaşıp, bir ortaklık kurmaya çalışmak, aynı zamanda bilime olan merakı da artırabiliyor. "Bu insanlar neden bu kadar seviniyor" sorgusunu yaptırtabilmek bazen içeriğin kendisinden önemlidir.

Lakin bu sorunun bir de medyaya yansıtılan kısımları var. Ne yazık ki özellikle ülkemizde tık tuzaklı çok fazla içerik üretilir oldu. Öyle ki içeriklerinin hata dolu olması, güvenilmezliği tavan yaptırarak, gazetelerden bilim okunmaz hale getirdi. Fakat insanlar doğal olarak bunları hala okuyorlar, bu sefer biz onların verdikleri zararı düzeltmeye çalışır olduk.

Evet bazı haberler bana kalırsa da abartılıyor. Fakat bu abartı tanımı benim için, "gerçekte olmayan bir şeyi olmuş gibi göstermek" ile kısıtlı. Yani bir takım manipülasyonlar içermemesiyle alakalı. Başlıkla içeriğin uyumlu olup olmamasıyla, yansıtılan haberin bilimsel keşifle tutarlı olup olmamasıyla. Örneğin Venüs'teki fosfin keşfi haberi "canlılığın izi" iddiasıyla o kadar çok haber yapıldı ki, aslında keşfi duyuran ekibin diğer ihtimali olan "bilinmeyen kimyasal bir süreç" açıklaması yokmuş gibi davranıldı. Suçlu da keşfi yapan ekipmiş gibi birçok kişi de eleştirdi. Halbuki keşfi yapan ekibi canlı yayında izlediğimde gayet doğru açıklamalarda bulunmuşlardı. Haberi "canlılık" spekülasyonuyla vurucu hale getirmeyen çalışan medyaydı sorumlusu.

Açıkçası bunu hem manipülatif olmasından dolayı etik bulmuyorum, hem de bilim kültürüne ciddi zararlar verdiğini düşünüyorum. Size bu soruyu sordurtan da bu çünkü, biliyorum. Haklı olarak sorguluyorsunuz. Birkaç tıklanma uğruna insanları heveslendirip, ardından büyük hayal kırıklığına uğratmak kabul edilebilir bir davranış değil. Üstelik bunun mazereti olarak da "diğer türlü okunmuyor" gibi saçma bir argüman kuruyorlar. Diğer türlü yapınca okunuyor da ne oluyor? Sonuç hüsran dolu ve yıkıcı. Tek kazanılan şey ise para. Bu noktada benim en büyük çözüm önerim, bilim haberlerini sadece güvenilir bilim platformlarından okumak. Umarım insanların değerlerinin daha erdemli şeyler olduğu günleri görürüz.

Sorunuza son olarak ticarileşme kaygısını da eklemek gerek evet, hatta geçenlerde bu Jill Tarter ile Avi Loeb arasındaki tartışmayla da ayyuka çıktı. Bazen üst düzey yerlerdeki bilim insanları bile yatırım alabilmek adına abartılı içerikler "uydurabiliyor". Bakın abartıyorlar demiyorum, uyduruyorlar. Ne yazık ki sistemde çok büyük sıkıntılar var, en büyük sıkıntı da neyin daha değerli olduğuna kanaat getirecek birikimimiz olmaması.

128 görüntülenme
8
Teşekkür (5)
Paylaş
8
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın