Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Ses-Ötesi (Ultrasonik) Savarlar, Sivrisinekleri Uzak Tutmaya Yarar Mı?

Ses-Ötesi (Ultrasonik) Savarlar, Sivrisinekleri Uzak Tutmaya Yarar Mı? Gain Express
Reklamı Kapat

Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Mit-1: "Telefonuna şu uygulamayı kur, açık bırak! Ultrasonik bir sesle sivrisinekleri rahatsız edip uzak tutuyor!"

Mit-2: "Bizim ürünlerimizi kullanırsanız, sağlığınızı bozabilecek hiçbir kimyasal ilaca ihtiyaç duymaksızın, sadece ses ötesi dalgalarla sivrisineklerden kurtulabilirsiniz!"

Gerçek: Ses ötesi (ultrasonik) dalgaların sivrisinekleri rahatsız edebildiğine dair hiçbir güvenilir bilimsel çalışma bulunmamaktadır. Ultrasonik sivrisinek savarlar, muhtemelen hiçbir işe yaramayan para tuzaklarıdır.

Bilgi-1: Her yaz mevsimiyle birlikte sabit olarak hayatımıza dahil olan unsurlar vardır: Sivrsinekler ve tabii ki, sivrisineklere karşı alınan losyonlar, sivrisinek savıcı kokular ve hepsinden önemlisi, “ultrasonik sivrisinek savarlar” gibi... Lafı dolandırmayacağız: içeriğinde “kimyasal” olmadığı için daha “sağlıklı” olduğu iddiasıyla pazarlanan, “sadece ses” kullandığı için hiçbir biyolojik zararı olmadığı iddia edilen “ultrasonik sivrisinek savarların” işe yaradığına dair tek bir veri dahi bulunmuyor. Hatta bilim insanları konu hakkında oldukça net: ses ötesi frekanslarda titreşimler göndererek sivrisineklerin savuşturulabileceğini düşünmek tam bir “saçmalık”.

Bilgi-2: Ultrasonik sivrisinek savarlar (USS), birçok yetişkin kulağının duyamayacağı bir frekans olan 15 kHz (15 kilo-Hertz: saniyede 15.000 titreşim) frekansında ses yayarlar. Bu sesi biz duyamasak bile, sivrisinekler net bir şekilde duyabilirler. İddiaya göre, bu sesten rahatsız oldukları için, ses kaynağından uzak durmaya çalışırlar. Böylece insanlar da huzurla, hiçbir kokulu kimyasala ya da losyona maruz kalmadan rahat rahat uyuyabilirler. Bu senaryoyla ilgili tek sıkıntı var: hiçbir kısmı gerçek değil.

Bilgi-3: İlk olarak, sivrisineklerin 15 kHz frekanstaki seslerden uzak durduğuna dair yapılan akademik araştırmaların hiçbirinde sivrisinekler bu sesten uzak durmaya yönelik herhangi bir davranış göstermedi. Örneğin 2010 yılında bu sahada yapılmış 10 farklı araştırmayı bir arada ele alan bir makale yayınlandı ve sonuç olarak USS’nin “sivrisinekleri savmak konusunda hiçbir işe yaramadığı” ve “kullanımının tavsiye edilmemesi gerektiği” bildirildi. 

Bilgi-4: Tabii bu işten para kazanan birçok insan ve kurum var. Bazı radyolar, müzik yayınlarının arka plan gürültüsü olarak 15 kHz ses titreşimleri gönderdiklerini, bu nedenle insanların uyurken radyoyu açık bırakabileceklerini iddia ediyorlar (ki USS çılgınlığı da aslında bu iddiayla başladı). Dolayısıyla bu bilimsel araştırmalar işlerine gelmiyor. USS’nin işlevsel olduğunu savunan bazı kişiler, bu sesin sivrisineklerin doğal avcısı olan helikopter böceklerinin kanat sesiyle aynı olduğunu, bu sayede işe yaradığını iddia ediyorlar. Evet, helikopter böcekleri sivrisineklerin doğal avcısı. Ancak hayır, bugüne kadar yapılan araştırmalarda kanatlarından yayılan titreşimlerin frekansının 20-170 Hz olduğu tespit edildi. Bu, iddia edilen 15.000 Hz’ten ortalamada 157 kat daha düşük bir frekans. Yani alakası bile yok. Uzun lafın kısası, eğer ki sivrisineklerden korunmak istiyorsanız hala tablet halindeki kokular veya aktif olarak avlayarak odaları sivrisineksiz tutmak en işlevsel çözüm gibi gözüküyor.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Bilim Budur! 6
  • Tebrikler! 3
  • Güldürdü 1
  • Muhteşem! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • W. Kremer. Ultrasound Mosquito Repellents: Zapping The Myth. (11 Aralık 2012). Alındığı Tarih: 23 Haziran 2018. Alındığı Yer: BBC | Arşiv Bağlantısı
  • A. Tendler. Do Sonic Mosquito Repellents Work?. (05 Şubat 2014). Alındığı Tarih: 23 Haziran 2018. Alındığı Yer: Quora | Arşiv Bağlantısı
  • A. Henry. Stop Wasting Money On Sonic Bug Repellants: They Don’t Work. (13 Ağustos 2012). Alındığı Tarih: 23 Haziran 2018. Alındığı Yer: Life Hacker | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 25/09/2020 14:10:59 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/4138

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Çağ
Ay Ve Dünya
Klinik Mikrobiyoloji
Parazit
Kuş
Astrobiyoloji
Canlılık Ve Cansızlık Arasındaki Farklar
Bilgisayar
Koku
Ara Tür
Hominid
Uçuş
İnsanın Evrimi
Arı
Okyanus
Besin
Protein
Evrenin Genişlemesi
Canlılık Cansızlık
Böcek
Fotoğraf
Mantık
Hastalıkların Tedavisi
Ölümden Sonra Yaşam
Doğa Yasası
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Yanında en azından bir kitap taşımayan birine asla güvenmeyin.”
Lemony Snicket
Geri Bildirim Gönder