Evrim Ağacı
Reklamı Kapat
Reklamı Kapat

Bu yazı, Iflscience isimli kaynaktan birebir çevrilmiştir. Çevirmen tarafından, metin içerisinde (varsa) açıkça belirtilen kısımlar haricinde, herhangi bir ekleme, çıkarma veya değişiklik yapılmamıştır. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Filozof Alan Watts "Acıya daha duyarlı olmadan hazza daha duyarlı olamayız." sözüyle haklı olabilir. Endişeyi azaltıp mutluluğu arttırmayı amaçlayan SSRI ve MAOI kullanımı son 20 yılda %400 arttı. Ancak milyonlarca yıldır devam eden evrim kimi korkutucu hayvanların bağımsız bir şekilde serotonini ters bir etki yaratmak için kullandığına şahit oldu: Izdırap verici ağrı! 

Serotoninimizin yüzde doksanı sindirim sistemimizin düzgün çalışmasını sağlar. Merkezi sinir sisteminde ise haz, memnuniyet ve hatta iştah ve uyku gibi geniş çaplı hislerden sorumludur. Antidepresanlar serotoninin ömrünü onu sistemden temizleyen enzimleri durdururarak (MAOI) ya da beyindeki sinapsislerin serotonin gerialımını engelleyerek (SSRI) uzatır. Sonuçlar genelde kişinin duygu durumunda iyi yönde önemli değişiklikler olarak kendini gösterir.

Böyle bir mutluluktan sorumlu olan maddenin aynı zamanda böylesine bir acı vermesi oldukça ironiktir. Serotoninin en küçük miktarlardaki enjeksiyonu bile nosiseptör olarak bilinen acı hisseden nöronların yanmasına sebep oluyor. Bu durum Yunanca "acı ötesi" anlamına gelen "hyperalgesia" olarak sonuçlanıyor.

Pek çok hayvanın serotonini savunma olarak kullanmasına şaşmamak gerek. Bir eşek arısının iğnesinin bu denli acı verici olmasının sebebi karmaşık yapılı zehrinin genellikle serotoninden oluşuyor olmasından kaynaklanıyor. Aynı durum bazı deniz kestanelerinde de geçerli. 

Serotoninin omurgasızlar ve kimi omurgalıların zehirli kesiklerinin kimyasal cephaneliğindeki gelişimi New York'taki Amerikan Doğa Tarihi Müzesinden Dr. Mark Siddal tarafından "Poison: Sinister Species with Deadly Consequences" adlı kitabında detaylandırıldı.

"Ölüm takipçisi akrebi" olarak bilinen Leiurus quinquestriatus, Pakistan'dan Kuzey Amerika'ya kadar yayılıyor. Serotoninin yanında ölüm takipçisinin zehri agitoxin, karibdotoksin, klorotoksin, ve scyllatoksin içeren ölümcül bir karışımdan oluşuyor.

İnsanlar gezici ve muz örümceklerinden agresif davranışlarından dolayı korkuyor ve bunda da oldukça haklılar. Yüksek dozdaki serotonin onların en acılı örümcek ısırıklarından birine sahip olmasını sağlıyor. PhTx3 denilen başka bir zehir elemanı da acılı bir priapizme yol açabiliyor.

Mavi noktalı vatoz, Neotrygon kuhlii, zehrinin uzun süren acısını serotonin ve et sıvılaştırıcı enzimlere borçlu.

Gila canavarları olarak bilinen Heloderma suspectum, daha fazla acı verebilmek için alt çenelerinden serotonin fışkırtabilir. Diğer zehir bileşenleri ise şöyle: Hipotermiye yol açan helotermin ve 2. tip diyabet hastalarının ilaç olarak kullandığı exedin-4.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Hapalochlaena'nın 3 tehlikeli türü yanar döner görüntüsüyle tehlikeli bir güzellik yaratıyor. Mavi çemberli ahtopot ısırığı serotonin, triptamind, octopamin, tiramin, asetilkolin ve ölümcül dozda tetrodotoksinin tehlikeli bir karışımını içeriyor.

Teşekkür: Bu yazıyı çeviren Gizem Şentürk'e teşekkür ederiz.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 1
  • Tebrikler! 1
  • Bilim Budur! 1
  • Umut Verici! 1
  • Merak Uyandırıcı! 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: Iflscience | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 23/10/2020 03:27:03 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/2647

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Instagram
Diş Hekimi
Kuyrukluyıldız
Botanik
Covıd-19
Kuyruk
Mikroevrim
Bilgi
Astrobiyoloji
Böcek
Sinirbilim
Pandemik
Sars-Cov-2
Canlı Cansız
Kök Hücre
Doğa Yasası
Albert Einstein
Mit
Doğum
Yiyecek
Richard Dawkins
Kuyruksuz Maymun
Ölümden Sonra Yaşam
Doktor
Cinsel Yönelim
Deprem
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Bir insan, canını ondan kurtarmak için her yola başvuruyor olsa bile, kendi ülkesinin en iyi ülke olduğunu düşünür.”
Pascual Ramirez
Geri Bildirim Gönder