Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Primatların Koku Duyusu Sanılandan Daha Gelişmiş ve Şempanzeler, Akrabalarını Tanımak İçin Onları Kokluyor!

Primatların Koku Duyusu Sanılandan Daha Gelişmiş ve Şempanzeler, Akrabalarını Tanımak İçin Onları Kokluyor! Pixabay, Suju/2108
Memeliler için sosyal bağlar önemlidir. Koruyuculuk ve karşı grup üyelerine karşı savunma mekanizması şempanzelerde gelişmiştir.
2 dakika
1,556
Tarihi Geçmiş Haber

Bu haber 3 yıl öncesine aittir. Haber güncelliğini yitirmiş olabilir; ancak arşivsel değeri ve bilimsel gelişme/ilerleme anlamındaki önemi dolayısıyla yayında tutulmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili gelişmeler yaşandıkça bu içerik de güncellenebilir.

Tüm Reklamları Kapat

Kimyasal yollarla iletişim, hayvanların sosyal bilgileri iletmek için yaygın olarak kullandığı yollardan birisidir. Hayvanlar, grup veya aile üyelerini tanımak veya uygun eşleri seçmek için koku ve koklama duygusunu kullanır. Bununla birlikte, diğer memelilerin çoğunun aksine, primatların koklama duygusu çok az gelişmiş olarak kabul edilir. Primatların koku eşiği hakkında araştırmalar artsa bile, büyük insansı maymunlar (bonobo, şempanze, orangutan) halen göz ardı edilmektedir. Bu nedenle araştırmacılar, insan harici büyük maymunlarda kokuların sinyal verme işlevini incelemeye karar verdiler.

Bilim insanları, iki şempanze grubuna; kendi gruplarından maymunların idrarlarını, yabancı maymunların idrarlarını ve koku yaymayacak şekilde özel muhafazalı kutulardan idrar örnekleri sundular. Ardından videoya kaydettiler. Denek şempanzeler, yabancıların ve grup üyelerinin idrarlarını daha uzun süre kokladılar, bu da diğer şempanzelerin kokusunu algıladıklarını göstermektedir. Daha da önemlisi, grup üyelerinin ve yabancıların kokusunu ayırt ederek, yabancıların kokularını kendi gruplarındakilerin kokularından daha uzun süre kokladılar. Leipzig Üniversitesi ve Max Planck Evrimsel Antropoloji Enstitüsü'nden başyazar Stefanie Henkel:

Şempanzeler son derece bölgeseldir ve gruplar arasındaki karşılaşmalar ölüme varan derecelerde çoğunlukla düşmancadır. Bu nedenle koku alma ipuçları, diğer hayvanları bulmalarına ve grup üyesi mi yoksa yabancı mı olduklarını belirlemelerine yardımcı olarak hayatta kalmalarını artırabilir. Ayrıca şempanzeler görüş mesafesinin düşük olduğu yoğun ormanlarda yaşamakta ve şempanze toplumlarında grup üyeleri günlerce birbirlerini görmeyebiliyor. Bu da koku duyusunun ne denli önemli olduğunu gösteren kanıtlardandır.

Yapılan bu çalışma, insan harici büyük maymunlarda koklama duygusu ile akraba tanımı için yapılan ilk kanıt olma özelliğini taşıyor. Yazarlardan Jo Setchell konu hakkında şunları söylüyor:

Tüm Reklamları Kapat

Akrabaları tanıma yeteneği çok önemlidir, çünkü hayvanların koalisyonlar içinde uygun eşler seçmelerine, yakın akrabalarla çiftleşmekten ve kendi çocuklarını öldürmekten kaçınmalarına olanak sağlar. Biz insanlar yeni doğmuş halimizde bile akrabalarımızın kokularını tanıyabildiğimize dahil kanıtlar bulunmaktadır. Görünüşe göre iyi koku alma yeteneklerimizi koruduk lakin en yakın akrabalarımız olan şempanzeler gibi bunu iletişim için kullanmıyoruz. Ayrıca birçok hayvanda bulunan gelişmiş koku alma özelliğinden mahrumuz. Sonuçlar, primatların kimyasal iletişiminin evrimini anlamamıza yardımcı olduğu gibi maymunlarda koklama duygusuna daha fazla dikkat etmemiz gerektiğini göstermektedir.
Şempanzeler ataerkil, bonobolar anaerkil yapıdadır. Şempanzeler sorunları kavgayla, bonobolar ise cinsellik ile çözmeye meyillidir.
Şempanzeler ataerkil, bonobolar anaerkil yapıdadır. Şempanzeler sorunları kavgayla, bonobolar ise cinsellik ile çözmeye meyillidir.
Pixabay, Da Franzos

Leipzig Üniversitesi ve Max Planck Evrimsel Antropoloji Enstitüsü'nden baş yazar Stefanie Henkel;

İlginç bir şekilde, deneylerimizde, şempanzelerin bir kutuya ilk kez yaklaştıklarında gösterdikleri tipik davranışın, dokunma ile görsel inceleme olmadığı daha çok koku alma ile ilgili olduğuydu. Bana göre, özellikle insanlar dahil olmak üzere diğer primatların koku almasının önemine dair artan kanıtlar göz önüne alındığında, büyük insansı maymunların koku alma araştırmalarının uzun süre ihmal edilmiş olması çok şaşırtıcıdır. Sonuçlarımız şempanzelerde koku duyusunun önemini vurguluyor. Daha detaylı analizlerin, koku duygusu ve primatlar arasındaki ilişkiler için büyük bir potansiyele sahip olduğu ortadadır.
Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
35
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 7
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 5
  • Muhteşem! 4
  • Güldürdü 3
  • Merak Uyandırıcı! 3
  • Bilim Budur! 2
  • İnanılmaz 2
  • Umut Verici! 2
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: Science Daily | Arşiv Bağlantısı
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 23/05/2024 02:45:08 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/9280

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Genetik
İspat Yükü
Tahmin
Madde
Ana Bulaşma Mekanizması
Doğa Yasaları
Yas
Mutasyon
Gelişim
Kuşlar
Dalga Boyu
Sinir
Biyografi
Endokrin Sistemi
Sars-Cov-2
Oksijen
Gen İfadesi
Tehdit
Şehir Hastanesi
Elektrik
Fotoğraf
Yılan
Nüfus
Nükleik Asit
Antikor
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
M. P. I. f. E. Anthropology, et al. Primatların Koku Duyusu Sanılandan Daha Gelişmiş ve Şempanzeler, Akrabalarını Tanımak İçin Onları Kokluyor!. (1 Eylül 2020). Alındığı Tarih: 23 Mayıs 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/9280
Anthropology, M. P. I. f. E., Ağacı, E., Bakırcı, Ç. M. (2020, September 01). Primatların Koku Duyusu Sanılandan Daha Gelişmiş ve Şempanzeler, Akrabalarını Tanımak İçin Onları Kokluyor!. Evrim Ağacı. Retrieved May 23, 2024. from https://evrimagaci.org/s/9280
M. P. I. f. E. Anthropology, et al. “Primatların Koku Duyusu Sanılandan Daha Gelişmiş ve Şempanzeler, Akrabalarını Tanımak İçin Onları Kokluyor!.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Translated by Evrim Ağacı, Evrim Ağacı, 01 Sep. 2020, https://evrimagaci.org/s/9280.
Anthropology, Max Planck Institute for Evolutionary. Ağacı, Evrim. Bakırcı, Çağrı Mert. “Primatların Koku Duyusu Sanılandan Daha Gelişmiş ve Şempanzeler, Akrabalarını Tanımak İçin Onları Kokluyor!.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Translated by Evrim Ağacı. Evrim Ağacı, September 01, 2020. https://evrimagaci.org/s/9280.
ve seni takip ediyor

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close