Bu içerik, Evrim Ağacı'nın Gerçeklik Analizi Araştırmaları'nın bir parçasıdır. Bu sistem çerçevesinde analiz edilen iddialar, "Gerçek", "Karışık", "Sahte" şeklinde üç sınıfa ayrılmaktadır. Aynı analiz sistemi çerçevesinde, ünlü insanlara atfedilen sözler de incelenmektedir. Bu sözler, "Gerçek", "Hatalı Atıf", "İspatsız" ve "Sahte" şeklinde dört sınıfa ayrılmaktadır.

İddia

Dünya'da bilim insanlarının yıllardır araştırmalarına rağmen bir türlü izah edemedikleri pembe renkte göller bulunuyor. Bu perili göller bilimsel olarak açıklanamıyor.

Gerçek mi?

Sahte

Gerçek Ne?

Dünya'da pembe renkli suları barındıran göller olduğu doğru olsa da, bunların "perili" olduğu veya bilimsel olarak renklerinin ve var olma nedenlerinin izah edilemediği iddiası tamamen sahtedir.

İddianın Kökeni

Fotoğraftaki gibi ilginç göller, aralıklarla sosyal medya ve ana akım haber kaynaklarında meşhur ediliyor, sonra ortadan kayboluyor. Birçok kaynak bu paylaşımları yaparken konuya gizem katmak adına "Bilim insanları sayısız araştırma yapmalarına rağmen halen nedenini bulamadılar." gibi ibarelerle paylaşım yapmaktadır.

Bilgiler

Aşağıdaki fotoğrafa gördüğünüz göl, Batı Avusturalya'nın Recherche Takımadaları'ndan biri olan Middle Island'da bulunan "Hillier Gölü":

Hillier Gölü, Avustralya
Hillier Gölü, Avustralya
YouTube

Bu renkteki göller arasında en meşhuru olarak sayabiliriz. 600 metreye 250 metrelik bir alan kaplıyor ve çok yüksek tuzluluk oranlarına sahip. Hillier Gölü her zaman pembe renktedir ve rengi değişmez. Fakat ününe rağmen, Dünya'da bu şekilde "pembe" olan birçok bölge bulunuyor, Hillier Gölü tek değil. Bir göz atacak olursak:

Senegal'in Dakar bölgesinde bulunan 3 kilometre kare alan kaplayan ve %40 tuz derişimine sahip olan Retba Pembe Gölü:

Retba Gölü, Senegal
Retba Gölü, Senegal
Wimwauman

Avusturalya'da bulunan 14 kilometreye 2.3 kilometrelik bir alan kaplayan ve yine yüksek tuz oranları ve bol alg barındırmasıyla bilinen Hutt Lagoon Gölü:

Hutt Lagoon Gölü, Avustralya
Hutt Lagoon Gölü, Avustralya
Easy Going

Avusturalya'da bulunan ve 4 kilometreye 2 kilometrelik bir alana yayılan Pembe Göl. Tesadüfe bakın ki bu gölde de yüksek tuzluluk oranı ve belli dönemlerde alg sayısında ciddi artışlar oluyor. Ve yine tesadüfe bakın ki sadece alglerin sayısının arttığı bu dönemlerde göl pembeye dönüyor, diğer zamanlar normal bir göl renginde görünüyor.

Salina de Torrevieja, İspanya
Salina de Torrevieja, İspanya
TecnoCrowof

Deniz ile birlikte Torreveija kentini araya alan bu pembe gölün tuzluluk oranı diğerlerine göre daha düşük; ancak alg oranı benzer düzeylerde. 

Kanada'da bulunan Dusty Rose Lake:

Dusty Rose Lake, Kanada
Dusty Rose Lake, Kanada
Findery
Eyre Gölü, Avustralya
Eyre Gölü, Avustralya
Endeavour Tours
Masazir Gölü, Azerbaycan
Masazir Gölü, Azerbaycan

Azerbaycan'da bulunan bu göl, 10 kilometre karelik bir alana sahip ve Dünya'daki en yoğun olarak işletilen pembe göllerin başında geliyor. Etrafında çok sayıda fabrika bulunan bu gölden her yıl milyonlarca ton tuz çıkarılıyor. 

Son olarak, yine Avusturalya'da bulunan ve ilginç sayılabilecek olan Quairading'in Pembe Gölü:

Quairading Gölü, Avustralya
Quairading Gölü, Avustralya
Wheatbelt Science Hub

Bu göl, diğerlerine göre son derece küçük ve o kadar koyu ve ilginç renklere dönebiliyor ki, her zaman pembe olarak saymak zor oluyor. Kapladığı alanın ufaklığından ötürü tuz oranı da diğerlerine göre düşük. Ancak yine de hem tuzluluk, hem de alg bakımından diğer tüm pembe göller kadar yüksek değerlere sahip.

Pembe Göllerin Sırrı

Suya bu pembe rengini veren birkaç unsur bulunabiliyor: 

  • Dunaliella salina isimli bir mikroalg 
  • Halobacteria cutirubrum isimli bir arkebakteri
  • Yüksek tuzluluk oranı
  • Sodyum bikarbonat ve demir bikarbonat oranları
  • Sıcaklık
  • Güneş ışınlarının yoğunluğu ve açısı

Esasında bu göllerin çoğu, her zaman böyle pembe de değildir, sıcaklığa bağlı olarak bu rengini almaktadır. Göldeki tuz birikiminden ötürü, belli bir düzey aşıldığında ve sıcaklık da belli bir değerin üzerine ulaştığında, mikroalgler beta karoten adını verdiğimiz kırmızı renk pigmentini üretmeye başlarlar. Üstelik, aynı sıcaklık ve tuzluluk değerinde, zaten pembe renkte olan halobakteriler de en yüksek üreme hızına ulaştıkları için, gölün rengi pembeye, kimi zamansa kırmızıya döner. Bu durum, mikroalglerle halobakteriler arasındaki denge devam ettikçe, bu şekilde kalır. Bir noktadan sonra, denge bozulduğunda, bu türlerin pigmentleri ve üreme hızları da değişir ve göl normal rengine döner. 

Yukarıda belirttiğimiz gibi bazılarıysa sürekli olarak pembe kalabilir. Bu göllerde, algler yılın her mevsiminde bulunabildikleri için (ve göldeki sabit kimyasalların da renge katkısı olduğu için) bu renk değişimleri gözlenmeyebilir.

Göllerin genellikle pembe olduğu dönemler, yukarıda belirttiğimiz gibi yaz aylarıdır. Bu aylarda, Güneş'in ışınları göle dik geldiğinden, oldukça kavurucu bir etkisi olmaktadır. Bu dönemde salgılanan kırmızı renk pigmentleri (özellikle beta-karoten), bakterileri ve algleri bu sıcaklıkta hasar görmekten korur. Ayrıca bu sırada, A Vitamini'nin üretimi de gerçekleştirilebilir. Tüm bu kimyasalların salgılanması, bu kimyasalların özgün renklerinden ötürü göle de pembe bir renk kazandırmaktadır.

Bu göllerin renkleri, içine girmeyi düşünecek biri için rahatsız edici ve tehlikeli gibi gelse de, esasında tamamen güvenlidir ve bu sulara girmenizde (eğer ki içerisinde başka bir tehdit unsuru bulunmuyorsa) herhangi bir sakınca yoktur. Öyle ki, bu göllerde bulunduğundan bahsettiğimiz mikroalgler antioksidan özellik gösterdikleri için kozmetik amaçlarla toplanmakta ve kullanılmaktadır.

Göreceğiniz üzere gölün rengi ilginç olsa da, arkasında yatan sebep daha da ilginçtir ve öngörülmesi gereken şekilde, tamamen bilimseldir. Ve ne yazık ki göle rengini verenler, periler değildir.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • 1
  • 2
  • 2
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 1
  • 0
  • 0
  • 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • A. Oren. (2005). A Hundred Years Of Dunaliella Research: 1905–2005. Saline Systems, sf: 2.
  • NCBI. Halobacteria. (2011, Ocak 01). Alındığı Tarih: 29 Nisan 2019. Alındığı Yer: NCBI
  • M. Dolasia. The Secret Behind Senegal's Pink Lake. (2012, Haziran 07). Alındığı Tarih: 29 Nisan 2019. Alındığı Yer: Dogo News

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 24/07/2019 06:32:14 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/1168

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Soru Sorun!
Öğrenmeye Devam Edin!
Evrim Ağacı %100 okur destekli bir bilim platformudur. Maddi destekte bulunarak Türkiye'de modern bilimin gelişmesine güç katmak ister misiniz?
Destek Ol
Gizle

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder