Bu yazının içerik özgünlüğü henüz kategorize edilmemiştir. Eğer merak ediyorsanız ve/veya belirtilmesini istiyorsanız, gözden geçirmemiz ve içerik özgünlüğünü belirlememiz için [email protected] üzerinden bize ulaşabilirsiniz.

Yepyeni, dumanı üstünde bir haberden bahsedelim; basit olarak aside maruz bırakılmış yetişkin fare hücreleri, vücuttaki herhangi bir hücreye dönüşebilme potansiyeli kazanıyor. Bu buluş, bize aynı şeyin, insan hücresi kullanılarak yapılabileceğini gösteriyor.

Yukarıdaki resim New Scientist’e Harvard Tıp Fakültesi’nde çalışan Charles Vacanti tarafından verildi ve resimde ilk insan “STAP hücre”lerini görüyorsunuz.

Bilim dünyası geçen hafta Nature’da yayınlanan bir çalışmayla adeta çalkalandı. Çalışmada yetişkin bir fare hücresinin, asidik bir ortama konulduğunda, vücuttaki veya plasentadaki herhangi bir hücreye dönüşebilme yeteneğine sahip olan totipotent (tam potansiyelli) hücre tipine dönüştüğü kaydedildi. Araştırmacılar bu yeni totipotent hücrelere "stimulus-triggered acquisition of pluripotency (STAP)" hücreleri adını verdiler.

Marlborough, Massachussetts'te bulunan Advanced Cell Technologies'ten Rob Lanza şöyle diyor: “Eğer bu dönüşümü insan hücrelerinde sağlayabilirlerse bu, her şeyi değiştirir.” 

Özellikle işlevini yitirmiş organ veya dokuların iyileştirilmesinde, kanser terapilerinde ve klonlamada bu teknik çok sayıda potansiyeli yüksek hücrenin, üstelik daha ucuza ve daha hızlı bir şekilde üretilmesini vaat ediyor.

Şimdi ise insandan alınan fibroblast hücrelerini birçok çevresel stres faktörlerine (asit gibi) maruz bırakarak, insan "STAP" hücrelerini elde etmeye çalıştıklarından bahseden Vacanti ve iş arkadaşları, hücrelere ne gibi stres faktörlerinin uygulandığını açıklamasalar da sonuç olarak oluşan hücrelerin, fare hücrelerinden elde edilen totipotent hücre tiplerine benzediğini ifade ediyor. Vacanti’nin takımı şuanda sadece oluşan hücrelerin ne kadar kök hücrelere benzer olduklarına bakıyorlar.

Toparlayacak Olursak  

Vacanti şöyle söylüyor:

“Bir insan hücresinin ‘STAP’ hücresine dönüşmesi ve tıpkı faredekiler gibi grup halinde oluşmaları yaklaşık bir hafta alıyor.”

Aynı deneyleri yeşil maymun (Clorocebus sabaeus) hücrelerinin üzerinde de gerçekleştirdiklerini söyleyen Vacanti sonuç olarak oluşan hücrelerin biraz farklı davrandıklarını söylüyor. Bu davranış farklılıklarının deney sırasında uygulanan tekniklerin biraz farklı olmasından dolayı olabileceğini de sözlerine ekliyor. Vacanti ve Harvard’dan iş arkadaşı Koji Kojima bu sonuçların sadece bir başlangıç olduğunu, doğruluğunun kanıtlanabilmesi için ileride daha fazla deneye ihtiyaç duyulduğunu belirtiyor. Oxford Üniversitesi’nde bulunan James Martin Kök Hücre Tesisi’nin başındaki isim Sally Cowley şöyle ekliyor:

“Oluşan fare hücrelerinin en ilginç olan özelliği olan totipotentlik insanda elde edilen ‘STAP’ hücrelerinde bulunmuyor.”

Pluripotent hücreler (kök hücreler gibi) embriyodaki herhangi bir hücreyi oluştururken plasentadakileri oluşturamazlar. Fakat totipotent hücreler hem plasenta hem de embriyodaki herhangi bir hücreyi oluşturma potansiyeline sahip ki bu da her bir totipotent hücrenin yeni bir canlı oluşturabileceğini gösteriyor. Doğal totipotent özelliği taşıyan hücreler yalnızca yumurtanın döllenmesinden hemen sonra gerçekleşen ilk iki hücre bölünmesinde oluştuğunu biliyoruz.

Araştırma için kullanılan totipotent hücreler çok sıkı kontroller içinde ve dikkatlice gözetim altında olmalı diyor Cowley ve ekliyor:

“Aslında insan hücreleri totipotent değil de pluripotent olabilseydi daha ideal olabilirdi. Hem bu herkesin hayatını daha kolay yapardı. Fakat ana fikir yetişkin hücrelerin çok etkileyici bir şekilde çevredeki değişimlere kolayca uyum sağlayabilmeleri.” diyor Cowley ve sözlerini şöyle bitiriyor:

"Şuana kadar kök hücreleri kullanmak inanılmaz derecede zorlayıcıydı, fakat bunu insan hücrelerinde pratik olarak uygulanabilir olsaydı onlarla çalışmak daha ucuz, hızlı ve teknik olarak daha kolay olabilirdi."


Yazan: Helen Thomson

Görsel: Charles Vacanti ve Koji Kojima, Harvard Tıp Fakültesi

Kaynak: Bu yazı New Scientist sitesinden çevrilmiştir.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 16/07/2019 08:08:38 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/1954

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Soru Sorun!
Öğrenmeye Devam Edin!
Evrim Ağacı %100 okur destekli bir bilim platformudur. Maddi destekte bulunarak Türkiye'de modern bilimin gelişmesine güç katmak ister misiniz?
Destek Ol
Gizle

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder