Olağanüstü Kök Hücre Yöntemi İnsan Dokusunda Denendi

Bu yazının içerik özgünlüğü henüz kategorize edilmemiştir. Eğer merak ediyorsanız ve/veya belirtilmesini istiyorsanız, gözden geçirmemiz ve içerik özgünlüğünü belirlememiz için [email protected] üzerinden bize ulaşabilirsiniz.

Yepyeni, dumanı üstünde bir haberden bahsedelim; basit olarak aside maruz bırakılmış yetişkin fare hücreleri, vücuttaki herhangi bir hücreye dönüşebilme potansiyeli kazanıyor. Bu buluş, bize aynı şeyin, insan hücresi kullanılarak yapılabileceğini gösteriyor.

Yukarıdaki resim New Scientist’e Harvard Tıp Fakültesi’nde çalışan Charles Vacanti tarafından verildi ve resimde ilk insan “STAP hücre”lerini görüyorsunuz.

Bilim dünyası geçen hafta Nature’da yayınlanan bir çalışmayla adeta çalkalandı. Çalışmada yetişkin bir fare hücresinin, asidik bir ortama konulduğunda, vücuttaki veya plasentadaki herhangi bir hücreye dönüşebilme yeteneğine sahip olan totipotent (tam potansiyelli) hücre tipine dönüştüğü kaydedildi. Araştırmacılar bu yeni totipotent hücrelere "stimulus-triggered acquisition of pluripotency (STAP)" hücreleri adını verdiler.

Marlborough, Massachussetts'te bulunan Advanced Cell Technologies'ten Rob Lanza şöyle diyor: “Eğer bu dönüşümü insan hücrelerinde sağlayabilirlerse bu, her şeyi değiştirir.” 

Özellikle işlevini yitirmiş organ veya dokuların iyileştirilmesinde, kanser terapilerinde ve klonlamada bu teknik çok sayıda potansiyeli yüksek hücrenin, üstelik daha ucuza ve daha hızlı bir şekilde üretilmesini vaat ediyor.

Şimdi ise insandan alınan fibroblast hücrelerini birçok çevresel stres faktörlerine (asit gibi) maruz bırakarak, insan "STAP" hücrelerini elde etmeye çalıştıklarından bahseden Vacanti ve iş arkadaşları, hücrelere ne gibi stres faktörlerinin uygulandığını açıklamasalar da sonuç olarak oluşan hücrelerin, fare hücrelerinden elde edilen totipotent hücre tiplerine benzediğini ifade ediyor. Vacanti’nin takımı şuanda sadece oluşan hücrelerin ne kadar kök hücrelere benzer olduklarına bakıyorlar.

Toparlayacak Olursak  

Vacanti şöyle söylüyor:

“Bir insan hücresinin ‘STAP’ hücresine dönüşmesi ve tıpkı faredekiler gibi grup halinde oluşmaları yaklaşık bir hafta alıyor.”

Aynı deneyleri yeşil maymun (Clorocebus sabaeus) hücrelerinin üzerinde de gerçekleştirdiklerini söyleyen Vacanti sonuç olarak oluşan hücrelerin biraz farklı davrandıklarını söylüyor. Bu davranış farklılıklarının deney sırasında uygulanan tekniklerin biraz farklı olmasından dolayı olabileceğini de sözlerine ekliyor. Vacanti ve Harvard’dan iş arkadaşı Koji Kojima bu sonuçların sadece bir başlangıç olduğunu, doğruluğunun kanıtlanabilmesi için ileride daha fazla deneye ihtiyaç duyulduğunu belirtiyor. Oxford Üniversitesi’nde bulunan James Martin Kök Hücre Tesisi’nin başındaki isim Sally Cowley şöyle ekliyor:

“Oluşan fare hücrelerinin en ilginç olan özelliği olan totipotentlik insanda elde edilen ‘STAP’ hücrelerinde bulunmuyor.”

Pluripotent hücreler (kök hücreler gibi) embriyodaki herhangi bir hücreyi oluştururken plasentadakileri oluşturamazlar. Fakat totipotent hücreler hem plasenta hem de embriyodaki herhangi bir hücreyi oluşturma potansiyeline sahip ki bu da her bir totipotent hücrenin yeni bir canlı oluşturabileceğini gösteriyor. Doğal totipotent özelliği taşıyan hücreler yalnızca yumurtanın döllenmesinden hemen sonra gerçekleşen ilk iki hücre bölünmesinde oluştuğunu biliyoruz.

Araştırma için kullanılan totipotent hücreler çok sıkı kontroller içinde ve dikkatlice gözetim altında olmalı diyor Cowley ve ekliyor:

“Aslında insan hücreleri totipotent değil de pluripotent olabilseydi daha ideal olabilirdi. Hem bu herkesin hayatını daha kolay yapardı. Fakat ana fikir yetişkin hücrelerin çok etkileyici bir şekilde çevredeki değişimlere kolayca uyum sağlayabilmeleri.” diyor Cowley ve sözlerini şöyle bitiriyor:

"Şuana kadar kök hücreleri kullanmak inanılmaz derecede zorlayıcıydı, fakat bunu insan hücrelerinde pratik olarak uygulanabilir olsaydı onlarla çalışmak daha ucuz, hızlı ve teknik olarak daha kolay olabilirdi."


Yazan: Helen Thomson

Görsel: Charles Vacanti ve Koji Kojima, Harvard Tıp Fakültesi

Kaynak: Bu yazı New Scientist sitesinden çevrilmiştir.

Yeni Bir Yunus Türü Keşfedildi!

Deliğin İçinde: Beyazdelikler Hakkında

Yazar

Katkı Sağlayanlar

Çağrı Mert Bakırcı

Çağrı Mert Bakırcı

Editör

Evrim Ağacı'nın kurucusu ve idari sorumlusudur. Popüler bilim yazarı ve anlatıcısıdır. Doktorasını Texas Tech Üniversitesi'nden almıştır. Araştırma konuları evrimsel robotik, yapay zeka ve teorik/matematiksel evrimdir.

Konuyla Alakalı İçerikler

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim