Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat

Nikola Tesla'nın Lanetli Öngörüsü: Kablosuz Elektrik Nedir, Nasıl Çalışır?

Nikola Tesla'nın Lanetli Öngörüsü: Kablosuz Elektrik Nedir, Nasıl Çalışır? Purch
6 dakika
69,052
Podcast
7:20
Altay Kenger
Seslendiren
33
  • İndir
  • Dış Sitelerde Paylaş
Tüm Reklamları Kapat

Elektrik artık kaçınılmaz bir şekilde insan hayatının bir parçası oldu, en basit işlemlerde bile bağımlı olduğumuz bir kaynak haline geldi. Ancak elektrik çoğu kaynak gibi şimdilik sınırlı ve dağıtımı ise maliyetli ve özellikle kabloların yarattığı karmaşa da ayrı bir sorun kaynağı. Bu yazıda bu duruma çözüm getirebilecek ve genelde kablosuz elektrik başlığı altında toplanan teknolojileri ele alacağız.

Kablosuz olarak iletişim kuran bazı cihazlar bunu radyo frekansları üzerinden yapmaktadır. Bu dalgalar normalde bilgi taşımak için kullanılsa da bu bilgi enerjiye çevrilip taşındığı için bunu elektrik taşımak için kullanılmasında bir engel yoktur. Ne yazık ki radyo dalgaları her yöne yayıldığından bu yolla elektrik taşımak hem verimli değildir hem de insanlarda bazı sağlık sorunlarına sebep olabilir.

Transformatör
Transformatör

Elektriği transfer etmenin başka bir yolu transformatörlerdeki manyetik indükleme yöntemi gibi manyetik alanlardan yararlanarak elektriği iletmektir. Transformatörler bilindiği gibi demir bir çubuğun üzerine sarılı kablolardan oluşan iki bobin ile voltajı değiştirmek gibi amaçlarla kullanılmaktadır. Bu sistemde farklı olan şey ise bu bobinler tek başına bir cihazın içinde değil de ayrı ayrı kullanılması. Birinci bobinin içinde olduğu cihaz güç kaynağına bağlandıktan sonra ikinci bobin pile bağlanıp iki alet oluşan manyetik alanın içinde olacak şekilde yaklaştırıldığında ikinci bobinde akım oluşup pilin dolmasını sağlıyor. Bu yöntemin dezavantajı ise oluşan manyetik alana göre fark eden 25-50 santimetre içinde çalışabiliyor olması. Ayrıca ülkeden ülkeye değişen sağlık açısından elektromanyetik alanlara maruz kalma limitleri de sınırlamalardan birini oluşturuyor.

Tüm Reklamları Kapat

Alıcı ve verici iki kaynak ve yanan ışıkla kurulmuş bir devre
Alıcı ve verici iki kaynak ve yanan ışıkla kurulmuş bir devre

Bu teknolojiye ek olarak rezonans yöntemi ile menzilini arttırmak da mümkündür. Bilindiği gibi rezonansı aynı olan iki cisim birini titreştiren frekansta bir ses (ya da elektromanyetik tayfın herhangi bir frekansındaki dalga) ile etkileşime girdiği zaman titremeye başlar. İşte bu özellikten yararlanarak alıcı ve verici bobinler aynı frekansta ayarlanınca enerji kaybı azaltılarak bir iki metreye kadar menzilini arttırmak mümkün oluyor.

Enerjiyi iletmek için yalnızca manyetizma kullanmak şart değil. Ayrıca elektromanyetik tayfın değişik frekanslarından yararlanmak ta mümkün. 1980'lerde Kanada'daki İletişim Araştırma Merkezi tarafından geliştirilen bir projede sabit yüksek irtifa nakil platformu (SHARP) insansız hava aracı bir iletişim platformu aracıydı. Bu araç bir noktadan bir noktaya uçmak yerine 21 kilometre yukarıda 2 kilometre çapında bir alanda aylarca uçarak görevini yerine getirebiliyor. Bu aracın sırrı yerdeki büyük ve sabit mikrodalga ışınımı kaynağından araca yönlendiren enerji sayesinde havada kalması. Bunun gibi bir teknoloji ile yörüngedeki bir kaynağa ya da kaynaktan enerji aktarımı yapılabilir.

Japon bilim insanlarının önerdiği bir teknoloji çalışırken aynı mikrodalga iletim prensibini kullanıyor, ama bir farkla. Bu sefer ileten istasyon uzayda, tam olarak yerle senkronize (geosynchronous) bir yörüngede, yani yüzeyden yaklaşık 35 km yukarıda bulunmaktadır. Bu yörüngenin özelliği yerle aracın aynı hizada kalmasını sağlamasıdır, bu sayede iletim için gerekli yerdeki ve araçtaki mikrodalga kaynaklarının aynı hizada kalmasını sağlayarak iletimi kolaylaştırmaktadır. Burada araçta bulunan dev güneş panellerinde üretilen enerji iletilmektedir. 

Bir GW elektrik üretecek yaklaşık on ton ağırlığında ve birkaç kilometre genişliğinde bir aracın üstesinden gelmesi gereken bir çok sorun bulunmaktadır. Aracın uzayda monte edilmesinden arcın nakliyesine, enerji üretimi ve transferinden aracın dünya ile eş güdümlü hareket etmesine kadar karşılaşılabilecek durumlar için yaratıcı mühendislik çözümleri gerekmektedir. Japon Uzay Keşif Ajansı'nın (JAXA) önerdiği bu proje bilim kurguda çok işlenmiş bir konu olmakla beraber ilk kez gerçekleştirilebilir görünmektedir. 

Tüm Reklamları Kapat

Tüm bu araştırmalardan söz etmişken, büyük mucit Nikola Tesla'dan söz etmemek hata olur. Kendisi, kablosuz elektrik/güç iletimi yapılabileceğini gören ve bunu tüm Dünya'ya ücretsiz elektrik iletiminde kullanılabileceğini ileri süren ilk bilim insanıdır. Tesla, kendi tasarladığı birkaç düzenekle bunun teorik olarak mümkün olabileceğini ispatladığını da ileri sürmüştür. Dahası, yaptığı pratik deneylerle kablosuz olarak ilettiği elektrikle lambaları yakabileceğini tüm Dünya'ya göstermiştir. Bu durumda akla şu soru gelmektedir: iyi de o zaman neden her tarafımızda bu şekilde kablosuz olarak aydınlatılılan lambalar görmüyoruz? Tesla'nın ürettiği söylenen bu kullanışlı teknolojiler nerede?

Nikola Tesla...
Nikola Tesla...

Bu soruya bilimle pek ilgisi olmayanlar tarafından verilecek cevap, Tesla'nın tasarımlarına ölümü sonrasında Amerikan gizli güçleri tarafından el konulduğu ve elektrik şirketlerini batıracağı için bu tasarımların yok edildikleridir. Yani komplo teorilerine dayanan, asılsız iddialar... Evet, Tesla'nın tasarımlarının büyük bir kısmına el konulmuştur; ancak bunların önemli bir kısmı yeniden yayınlanmıştır. Tesla'nın özellikle ömrünün son dönemlerindeki tasarımlarının işe yaramaz ve hatalı oldukları görülmektedir. Ancak Tesla Bobini gibi bazı diğerleri işlevseldir ve müzelerde sergilenmektedir. Tasarımlarının bir kısmı ise gerçekten "kaybolmuştur" ya da belki de gizlice yürütülen askeri projelerde kullanılmaya devam etmektedir. Fakat Tesla'nın bundan asırlar önce yaptıklarını günümüz teknolojisiyle tekrar etmek, yeniden tasarlamak çok basittir. Artık Tesla'nın bildiğinden kat kat fazla temel ve mühendislik bilimi bilgisine sahibiz. Dolayısıyla etrafımızın Tesla'nın sistemleriyle aydınlatılmıyor olmasının nedenini "tasarımlarının çalınmasında" aramak kolaya kaçmak olacaktır.

Yazımızın başında da kısaca değindiğimiz gibi, bunun en temel nedeni verimliliğin düşüklüğüdür. Enerjiyi kablosuz olarak iletebilirsiniz iletmesine, bunda hiçbir sıkıntı yok. Ancak Tesla'nın öngördüğü sistemlerdeki sorun, enerjinin tek bir yönde değil, tüm yönlerde iletilecek olmasıdır. Bir noktada odaklanan enerji, diğer bir noktaya aktarılmak istendiğinde, kaynaktan çıkan enerji dört bir yana doğru yayılmaktadır. Fakat alıcı, her yerde değildir; tek bir noktadadır. Bu, müthiş bir enerji ve verimlilik kaybı demektir. Dahası, kaynaktan çıkan elektrik, kat ettiği mesafenin karesiyle orantılı olacak şekilde azaldığı için yine aktarılmak istenen enerjinin çok büyük bir kısmı boşa gidecektir. İşte tam olarak bu nedenle kabloları kullanırız! Kablolar, elektriği (daha doğrusu elektronları) tek bir yöne doğru akmaya zorlar. Ayrıca etrafları da yalıtımlı olduğu için enerji kayıpları en aza indirilmiş olur. Böylece çok verimli bir şekilde elektrik aktarılabilir; fakat tabii ki "kablosuz aktarım"da olduğu kadar yüksek teknoloji ve fütüristik bir görüntü ortaya çıkmaz.

Kablolu elektrik iletimi...
Kablolu elektrik iletimi...

Güç iletimi bir sorun teşkil ediyor ve bu sorunun birden çok çözümü bulunmaktadır. Ancak bu yöntemlerden sadece en verimli olanları kullanıma geçebilecek. Ve bu teknolojiler geleceği ve hayatlarımızı şekillendirecek. Bu yöntemleri uygulayanlar da bu sayede hayatlarımız üzerinde söz sahibi olacaktır. Teknoloji geliştirmek önemli ve bunun gibi araştırma alanları en çok fırsat yaratacak yatırım alanlarından biridir. Bu yüzden ne olduklarını ve nasıl çalıştıklarını bilmek gereklidir.

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
35
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 36
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 14
  • Muhteşem! 13
  • Bilim Budur! 9
  • Merak Uyandırıcı! 7
  • Umut Verici! 6
  • Üzücü! 3
  • Grrr... *@$# 3
  • Güldürdü 2
  • İnanılmaz 1
  • İğrenç! 1
  • Korkutucu! 1
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • D. Moren. When Will Humanity Finally Pull The Plug On Power Cords?. (21 Ocak 2015). Alındığı Tarih: 6 Ağustos 2019. Alındığı Yer: Popular Science | Arşiv Bağlantısı
  • A. Covert. Japan Wants To Power 300,000 Homes With Wireless Energy From Space. (2 Eylül 2009). Alındığı Tarih: 6 Ağustos 2019. Alındığı Yer: Popular Science | Arşiv Bağlantısı
  • A. Covert. Is Qi Ready To Be The Standard For Wireless Power?. (19 Ağustos 2009). Alındığı Tarih: 6 Ağustos 2019. Alındığı Yer: Popular Science | Arşiv Bağlantısı
  • T. V. Wilson. How Wireless Power Works. (12 Ocak 2007). Alındığı Tarih: 6 Ağustos 2019. Alındığı Yer: How Stuff Works | Arşiv Bağlantısı
  • J. R. Iwaszko. (2011). History Of Wireless Electromagnetic Powered Flight. Academia. | Arşiv Bağlantısı
  • S. Sasaki. How Japan Plans To Build An Orbital Solar Farm. (24 Nisan 2014). Alındığı Tarih: 6 Ağustos 2019. Alındığı Yer: IEEE Spectrum | Arşiv Bağlantısı
  • G. Franceschetti, et al. (2019). A Look At The Wide Spectrum Of Wireless Power Transmission. Forum for Electromagnetic Research Methods and Application Technologies. | Arşiv Bağlantısı
  • C. Cooper. (2015). The Truth About Tesla: The Myth Of The Lone Genius In The History Of Innovation. ISBN: 978-1631060304. Yayınevi: Race Point Publishing.
  • N. Tesla. Experiments With Alternate Currents Of Very High Frequency And Their Application To Methods Of Artificial Illumination. (20 Mayıs 1891). Alındığı Tarih: 6 Ağustos 2019. Alındığı Yer: American Institute of Electrical Engineers | Arşiv Bağlantısı
  • PBS. Tesla: Life And Legacy. (6 Ağustos 2019). Alındığı Tarih: 6 Ağustos 2019. Alındığı Yer: PBS | Arşiv Bağlantısı
  • W. B. Carlson. (2013). Tesla: Inventor Of The Electrical Age. ISBN: 9781400846559. Yayınevi: Princeton University Press.
  • B. Hickman. Why We Still Don't Have Free Energy Based On Nikola Tesla’s Ideas?. (3 Haziran 2019). Alındığı Tarih: 6 Ağustos 2019. Alındığı Yer: Quora | Arşiv Bağlantısı
  • Inverse. Why A Conspiracy Theory About Nikola Tesla Just Can't Be True. (5 Haziran 2018). Alındığı Tarih: 6 Ağustos 2019. Alındığı Yer: Inverse | Arşiv Bağlantısı
  • More Is Different. Tesla’s Folly – Why Wardenclyffe Didn’t Work. (22 Şubat 2015). Alındığı Tarih: 6 Ağustos 2019. Alındığı Yer: More Is Different | Arşiv Bağlantısı
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 21/07/2024 19:02:19 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/3648

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Basınç
Hominid
Kimya Tarihi
Mühendislik
Genel Görelilik Teorisi
Uçak
Skeptisizm
Protein
Homeostasis
Argüman
Araç
Teleskop
Yer
Teyit
Deniz
Karanlık Enerji
Araştırmacılar
Anksiyete
Kilometre
Nötron Yıldızı
Cinsel Yönelim
Bağışıklık Sistemi
Özel Görelilik
Uzay Aracı
Parçacık
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Kafana takılan neler var?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
C. C. Telimenli, et al. Nikola Tesla'nın Lanetli Öngörüsü: Kablosuz Elektrik Nedir, Nasıl Çalışır?. (2 Haziran 2015). Alındığı Tarih: 21 Temmuz 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/3648
Telimenli, C. C., Bakırcı, Ç. M. (2015, June 02). Nikola Tesla'nın Lanetli Öngörüsü: Kablosuz Elektrik Nedir, Nasıl Çalışır?. Evrim Ağacı. Retrieved July 21, 2024. from https://evrimagaci.org/s/3648
C. C. Telimenli, et al. “Nikola Tesla'nın Lanetli Öngörüsü: Kablosuz Elektrik Nedir, Nasıl Çalışır?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 02 Jun. 2015, https://evrimagaci.org/s/3648.
Telimenli, C. Caner. Bakırcı, Çağrı Mert. “Nikola Tesla'nın Lanetli Öngörüsü: Kablosuz Elektrik Nedir, Nasıl Çalışır?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, June 02, 2015. https://evrimagaci.org/s/3648.
ve seni takip ediyor

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close