Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat

NASA'nın Uyduları Nesli Tükenmekte Olan Türlere Umut Işığı Olabilir mi?

Kaplanları Neden Korumalıyız? NASA'nın Uyduları Bu Yolda Bize Nasıl Yardımcı Olabilir?

NASA'nın Uyduları Nesli Tükenmekte Olan Türlere Umut Işığı Olabilir mi? Four Paws
6 dakika
512
Tüm Reklamları Kapat

Biyolojik çeşitlilik toplulukların, ulusların ve gelecek nesillerin, kısacası herkesin bağımlı olduğu bir unsurdur. Yeryüzündeki tüm organizmalar arasındaki bağlantıyı sağlayan, her birini birbirine bağımlı bir ekosisteme bağlayan ve tüm türlerin kendi rolüne sahip olduğu yaşam ağıdır.

Dünya'nın doğal varlıkları bitkiler, hayvanlar, kara, su, atmosfer ve insanlardan oluşur. Dolayısıyla hepimiz birlikte gezegenin ekosistemlerinin bir parçasıyız. Bu da bir biyolojik çeşitlilik krizi varsa, sağlığımızın ve geçim kaynaklarımızın da risk altında olduğu anlamına gelir. Nitekim an itibarıyla dünyamız, iklimsel ve biyolojik bir kriz içerisindedir. Sonuç olarak, türler, habitatlar ve yerel topluluklar baskı altında veya doğrudan tehdit altındadır. Bu nedenle bilim insanları ve çeşitli kuruluşlar, bu etkileri azaltmak için hep birlikte çalışmaktadırlar. Bu kurumlardan bir tanesi de uzay çalışmalarıyla tanıdığımız NASA'dır.[1]

NASA, uzaydaki çalışmalarının yanı sıra, güçlü uydularıyla ekolojistlere nesli tükenmekte olan türleri koruma konusunda büyük destek sağlamaktadır. Habitat kaybı, şu anda gezegenimizdeki türler için en büyük tehditlerden biridir.

Tüm Reklamları Kapat

İnsan nüfusu hızla artarken, daha fazla vahşi doğayı dönüştürüyor ve kaynakları hızla tüketiyoruz. Bu durum, özellikle büyük türler için yıkıcı sonuçlar doğuruyor. Kaplanlar ve filler gibi büyük türler, habitatlarının kaybı ve insan faaliyetlerinin artması nedeniyle ciddi tehlikelerle karşı karşıya. Bahsi geçen etkileri azaltmak için türdiriltimi gibi yenilikçi koruma stratejileri mevcut olsa da ne yazık ki yok etme hızımız, iyileştirme hızımızdan oldukça fazla. Bu nedenle, herkesin en azından farkındalık kazanarak gezegenimizin dengesini korumaya destek olması kritik derecede önem arz etmekte.[2]

Kaplanların Geleceği: NASA'nın Uydu Verileriyle Umut Veren Buluşlar

Bir zamanlar Asya genelinde yaygın olan kaplanlar (Panthera tigris), son 150 yılda habitatlarının %93'ünü kaybetmiştir.[3] Bu dramatik kaybın ana nedenleri arasında ormansızlaşma, tarım alanlarının genişlemesi ve insan yerleşimlerinin artışı yer almaktadır. Bu değişiklikler kaplanların avlanma alanlarını daraltmış, yiyecek bulmalarını zorlaştırmış ve insanlarla olan çatışmaları artırmıştır. Bilim insanları, bugün vahşi doğada 4.500'den az kaplanın hayatta olduğunu tahmin etmektedir.[4] Bu durum, kaplanların genetik çeşitliliğini ve uzun vadeli hayatta kalma şansını ciddi şekilde tehlikeye atmaktadır.

Ancak NASA'nın uydu verileri, kaplanlar için umut verici bir durum ortaya koymaktadır. Bu veriler, bu hayvanların henüz erişemedikleri potansiyel habitatları olduğunu göstermektedir. NASA'nın uydu teknolojisi, ormanların ve diğer doğal alanların sağlık durumunu izleyerek, kaplanların yaşayabileceği potansiyel bölgeleri belirlemekte koruma biyologlarına büyük destek sağlamaktadır. Koruma ekologu Eric Sanderson bu durumu şöyle ifade etmektedir:[5]

Dünyada kaplanlar için düşündüğümüzden çok daha fazla yer var. Bunu ancak NASA'dan gelen tüm verileri bir araya getirip saha bilgileriyle entegre ettiğimiz için anlayabildik.

NASA verileri, neredeyse gerçek zamanlı olarak bitki sağlığını izleyebilen kızılötesi ve spektrometre görüntüleme araçlarına sahiptir. Buradan gelen veriler, coğrafi haritalama ve tarihi saha çalışmalarıyla birlikte araştırmacılar; kaplanların göç edebileceği veya yeniden yerleştirilebileceği potansiyel habitatları belirlediler. Bölgede tespit edilen yeni habitatlara kaplanların geri kazandırılması için önemli bir potansiyel bulunuyor. Eğer bu habitatlar yeterli av içeriyorsa ve kaplanlar onları bulabilirse iyi planlanmış bir yaban hayatı projesinin ardından, kaplanların kara tabanı %50 oranında artabilir.

Tüm Reklamları Kapat

Yeşil ile gördüğünüz alanlar, bahsi geçen "kaplanlar için restorasyon" alanlarıdır.
Yeşil ile gördüğünüz alanlar, bahsi geçen "kaplanlar için restorasyon" alanlarıdır.
NASA Earth Observatory

Kaplanlar Ekosistem için Neden Önemli?

Apeks yırtıcı olan kaplan, yaşadığı ekosistemlerin canlılığını şekillendirme ve koruma konusunda son derece önemli bir rol oynar. Kaplanlar, otçul toynaklıları tüketerek aşırı otlanmayı önler. Aynı zamanda otlayan türlerin popülasyon yoğunluğunu kontrol ederek ekolojik bütünlüğü korur.

Yalnız yaşamaları ve geniş yaşam alanlarına sahip olmaları nedeniyle, kaplanlar "şemsiye" tür olarak kabul edilirler. Şemsiye tür (İng: "Umbrella species") terimi, korunduğunda aynı habitatı paylaşan birçok diğer türü de koruma altına alan bir türü ifade eder. Bu türlerin korunması, geniş yaşam alanları ve ekolojik gereksinimleri nedeniyle yaşadıkları bölgelerdeki ekosistemlerin genel sağlığını ve bütünlüğünü destekler. Başka bir deyişle bir şemsiye türü koruma altına alarak, bu türün yaşam alanındaki pek çok farklı türü de dolaylı olarak korumuş oluruz. Dolayısıyla kaplanların doğal habitatlarının korunması, doğal olarak kaplanla birlikte yaşayan birçok türü de koruma altına alır.

Kaplan
Kaplan
Scroll.in

Kaplanlar ayrıca "kilit taşı" tür olarak da sınıflandırılırlar. Kilit taşı tür (İng: "keystone species") bir ekosistemin sağlıklı bir şekilde işleyebilmesi ve türler arasındaki dengenin sürdürülebilir olabilmesi için kritik öneme sahip olan türleri ifade etmektedir. Dolayısıyla belirli kaplan popülasyonlarının yoğunluğu ve sağlığı, yaşadıkları ekosistemin canlılığının ve bütünlüğünün yüksek derecede göstergesidir.[6]

Kaplanların yaşadığı alanların korunması, Asya genelinde 800 milyondan fazla insana tatlı su sağlayan en az dokuz büyük su havzasını da korur.[7] Bu da koruma çabalarının insanları etkileyen tarafına örnek gösterilebilir.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Kaplanların yok olması durumunda Asya'daki kaplan popülasyonlarının kaybı, birçok ekosistemin bütünlüğünde, canlılığında ve doğal düzeninde ciddi bozulmalara neden olacaktır. Bu durum, bu doğal kaynaklara bağımlı olan toplulukların hayatta kalma şansında da önemli aksaklıklara yol açacaktır. Sözün özü, kaplanların neslinin tükenmesi yalnızca biyolojik hasarlara değil; kültürel, politik, sosyolojik ve psikolojik hasarlara da neden olacaktır.

NASA'nın Uydu Verileri ile Diğer Yaban Hayatı Koruma Çalışmaları

NASA'daki diğer araştırmacılar, benzer teknikleri kullanarak güney Butan'daki Asya filleri (Elephas maximus) habitatının değişimini haritaladılar. Filler de kaplanlar gibi ormanların işleyişi için hayati önem taşır. Ancak kaplanlar ve diğer birçok hayvanda olduğu gibi, insanlarla olan çatışmalarını artıran habitat daralmasıyla karşı karşıyadırlar. Bu ekip, fil koruma alanları arasındaki en uygun koridorları belirlemek için habitat uygunluğu ve hareket direnci verilerini entegre etti. Bu habitatlar, insan-fil çatışmalarını hafifletme potansiyeline sahip.

Asya filleri ve bir kadın.
Asya filleri ve bir kadın.
South China Morning Post

NASA, ayrıca Kamu Arazi Yönetimi Bürosu'nun himayesinde olan geniş ABD kamu arazilerini korumak için uydu tabanlı stratejiler geliştirmek için çalışmaktadır. Amaçları, Mojave çöl kaplumbağası (Gopherus agassizii), adaçayı orman tavuğu (Centrocercus urophasianus) ve büyük boynuzlu koyun (Ovis canadensis) gibi risk altında olan türleri korumaktır.

Sonuç

Eskiden koruma bilimcileri, habitat ve hareket verilerinin çok daha küçük kesitlerini elde etmek için yavaş, pahalı ve lojistik olarak zorlu saha çalışmalarına güvenmek zorundaydılar. NASA'nın uyduları ise bu bilgileri çok daha büyük bir ölçekte ve neredeyse gerçek zamanlı olarak yakalayarak vahşi yaşam biyologlarına tehditlere her zamankinden daha hızlı ve daha verimli bir şekilde yanıt verme şansı veriyor. Dolayısıyla NASA'nın teknolojileri gibi teknolojiler, gezegenimizin biyoçeşitliliğini koruma çabalarına yeni bir boyut kazandırarak nesli tükenmekte olan türlere yeni umutlar sunuyor.

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
16
2
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Umut Verici! 4
  • Üzücü! 3
  • Tebrikler! 2
  • Muhteşem! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 23/07/2024 17:16:16 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/16358

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Element
Venüs
Haber
Köpekgil
Doğru
Elementler
Evrim Ağacı
Elektrik
Diş Gelişimi
Nöronlar
Beyin
Abd
Yörünge
Kertenkele
Su
Gazetecilik
Müzik
Elektromanyetik
Evrimsel Süreç
Evrim Teorisi
Dünya Dışı Yaşam
Hücre
Aşı
Beslenme Davranışı
Kalıtım
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
A. K. Selçukoğlu, et al. NASA'nın Uyduları Nesli Tükenmekte Olan Türlere Umut Işığı Olabilir mi?. (28 Haziran 2024). Alındığı Tarih: 23 Temmuz 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/16358
Selçukoğlu, A. K., Alparslan, E. (2024, June 28). NASA'nın Uyduları Nesli Tükenmekte Olan Türlere Umut Işığı Olabilir mi?. Evrim Ağacı. Retrieved July 23, 2024. from https://evrimagaci.org/s/16358
A. K. Selçukoğlu, et al. “NASA'nın Uyduları Nesli Tükenmekte Olan Türlere Umut Işığı Olabilir mi?.” Edited by Eda Alparslan. Evrim Ağacı, 28 Jun. 2024, https://evrimagaci.org/s/16358.
Selçukoğlu, Alper Kaan. Alparslan, Eda. “NASA'nın Uyduları Nesli Tükenmekte Olan Türlere Umut Işığı Olabilir mi?.” Edited by Eda Alparslan. Evrim Ağacı, June 28, 2024. https://evrimagaci.org/s/16358.
ve seni takip ediyor

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close