Artık Sadece Asya Fillerinin Değil, Afrika Fillerinin de Soyu Tükenme Tehdidi Altında!

Artık Sadece Asya Fillerinin Değil, Afrika Fillerinin de Soyu Tükenme Tehdidi Altında!
Yazar Adam Vaughan Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı
2 dakika
844 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat
Tarihi Geçmiş Haber

Bu haber 6 ay öncesine aittir. Haber güncelliğini yitirmiş olabilir; ancak arşivsel değeri ve bilimsel gelişme/ilerleme anlamındaki önemi dolayısıyla yayında tutulmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili gelişmeler yaşandıkça bu içerik de güncellenebilir.

Güneydoğu Asya'da yasa dışı yaban hayvanı ticareti ürünlerine artan talep sonucu 2011'de kaçak fil avcılığı zirveyi gördü. Bu artış, fil nüfusunun yaklaşık %10'nun kaybedilmesiyle sonuçlandı. Zaten 495 farklı noktadan elde edilen genetik veriler ışığında, 1965-2015 yılları arasında Asya savana fillerinin %60 oranında, 1984-2015 yılları arasında Afrika orman fillerinin ise %86 oranında azaldığı bilinmekteydi.[1]

2017'de yapılan son analizler, kaçak avcılığın %4'e kadar gerilediği gözlemlenmiştir. Bu sonucun doğrudan taleple ilişkili olduğu düşünülmektedir. Ancak araştırmacı Colin Beale, %4'lük avlanma oranın hala çok yüksek olduğunu düşünüyor. Çünkü fil popülasyonları, yılda sadece %5 büyüyebilir. Sürdürülebilir fil popülasyonları için, avlanma oranlarının daha da azaltılması gerekmektedir.

Afrika filleri yeryüzündeki iki fil türünden birisidir.
Afrika filleri yeryüzündeki iki fil türünden birisidir.
Pexels

Öyle ki geçtiğimiz Mart 2021'de, Uluslararası Doğayı Koruma Birliği (IUNC) tarafından Afrika orman filleri (Loxodonta cyclotis) de Asya savana filleri (Loxodonta africana) gibi "nesli tehlikede" olarak sınıflandırıldı. Halihazırda habitat tahribatları, kaçak avcılar gibi olumsuz etkilere maruz kalan Asya filleri zaten "nesli tehlikede" olarak sınıflandırılmışlardı. Afrika fillerinin de durumu kötüye gitmesine rağmen, IUCN kriteri olarak Asya fillerinden daha iyi durumdaydılar. Ancak Mart 2021'den itibaren Afrika filleri de "nesli tehlikede" olarak sınıflandırılmaya başlandı.[2]

Reklamı Kapat

IUCN Kriterleri Ne Anlama Geliyor?

IUCN; doğal kaynaklar, ekolojik denge, biyolojik çeşitlilik gibi değerleri korumak için faaliyet gösteren bir organizasyondur. IUCN, biyolojik çeşitliliği en etkili şekilde korumak için bitki ve hayvan türlerini popülasyon büyüklüklerine göre sınıflandırmıştır. Bu sınıflandırmaya "IUCN Kırmızı Listesi" denir.

Düşük Risk

  • Asgari Endişe: Türün popülasyon büyüklüğü iyi durumdadır. Yaşadığı coğrafyalarda yaygın olarak gözlenebilmektedir. Yakın gelecekte neslinin tükenmesi olası değildir. Örnekler: kumru, ak kuyruksallayan.
  • Neredeyse Tehdit Altında: Türün popülasyon büyüklüğünde ciddi bir tehlike yoktur, ancak yakın gelecekte riskler oluşabilir. Örnekler: Ada martısı, Çizgili sırtlan.

Tehdit Altında

  • Hassas: Türün neslinin tükenme tehlikesi yüksektir. Önlemler alınmazsa ciddi popülasyon kayıpları oluşabilir. Örnekler: çita, Şah kartal.
  • Nesli Tehlikede: Türün neslinin tükenme tehlikesi çok yüksektir. Önlemler alınmadığı takdirde yakın gelecekte nesli tükenecektir. Örnekler: kaplan, Mavi balina.
  • Kritik Tehlikede: Türün nesli son derece tehlike altındadır. Etkili ve hızlı adımlar atılmadığı takdirde nesli tükenecektir. Örnekler: Asya aslanı, Sibirya kaplanı.

Soyu Tükenmiş

  • Doğal Ortamında Tükenmiş: Türün doğal ortamında nesli tükenmiştir. Ancak insan gözetimi altında yaşayan bireyler bulunmaktadır. Örnek: Peder David geyiği.
  • Tükenmiş: Türün soyu kuşkuya yer bırakmayacak şekilde tükenmiştir. Örnek: dodo kuşu.

Çözüm Önerileri

Caolin Beale, fillerin korunmasına yönelik uzun vadeli ve kesin çözüm olarak, Güneydoğu Asya'da fildişine ve fil etine yönelik talebin azaltılmasına işaret etmektedir. Buna ek olarak IUCN üyesi Kathleen Gobush, fil popülasyonlarını kurtarmak için hala zamanın olduğunu, kaçak avcılık ile mücadelede yaban hayatı izleme ve denetiminin çok önemli olduğunu ifade etmektedir.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Üzücü! 14
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 5
  • Bilim Budur! 4
  • Korkutucu! 4
  • Tebrikler! 3
  • İnanılmaz 3
  • Merak Uyandırıcı! 3
  • Grrr... *@$# 3
  • Umut Verici! 1
  • Muhteşem! 0
  • Güldürdü 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Türev İçerik Kaynağı: New Scientist | Arşiv Bağlantısı
  • ^ N. Rohland, et al. (2010). Genomic Dna Sequences From Mastodon And Woolly Mammoth Reveal Deep Speciation Of Forest And Savanna Elephants. PLOS Biology, sf: e1000564. doi: 10.1371/journal.pbio.1000564. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ C. Williams, et al. (2019). Iucn Red List Of Threatened Species: Elephas Maximus. IUCN Red List of Threatened Species. doi: 10.2305/IUCN.UK.2020-3.RLTS.T7140A45818198.en. | Arşiv Bağlantısı
  • A. Vaughan. African Elephant Poaching Is Falling At Last - But It's Still Too High. (28 Mayıs 2019). Alındığı Tarih: 04 Nisan 2021. Alındığı Yer: New Scientist | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 21/10/2021 12:35:31 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/10334

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Kanıt
Amerika
Tahmin
Mers
Kimyasal
Doğa Yasaları
Mit
Moleküler Biyoloji Ve Genetik
Aile
Parçacık
Süpernova
Klinik Mikrobiyoloji
Balık Çeşitliliği
Doğru
Balıklar
Cinsiyet Araştırmaları
İklim Değişikliği
Canlılık Cansızlık
Kütle
Hidrotermal Baca
Karanlık
Endokrin Sistemi
Nasa
Çin
Fotosentez
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın